Làn sóng bán tháo kỷ lục cuốn bay 360 tỷ USD, thị trường 280 triệu dân đang trải qua điều gì?

Thị trường tài chính của Indonesia – quốc gia hơn 280 triệu dân – đang trải qua giai đoạn nhiều biến động khi làn sóng bán tháo mạnh khiến vốn hóa thị trường chứng khoán sụt giảm nghiêm trọng, đồng thời đánh mất vị thế dẫn đầu khu vực.

Indonesia vừa chính thức mất ngôi thị trường chứng khoán lớn nhất Đông Nam Á vào tay Singapore.

Tổng giá trị vốn hóa của các công ty niêm yết tại Indonesia đã giảm hơn 30% từ mức đỉnh hồi tháng 1 xuống còn 618 tỷ USD. Trong khi đó, vốn hóa thị trường Singapore tăng lên 645 tỷ USD, qua đó vượt Indonesia.

Nhà đầu tư ngày càng trở nên thận trọng với thị trường Indonesia trong những tháng gần đây, khi xuất hiện nhiều yếu tố bất định liên quan đến khả năng thị trường bị hạ bậc từ “Thị trường mới nổi” (Emerging Market) xuống “Thị trường cận biên” (Frontier Market). Cùng thời điểm, hai tổ chức xếp hạng tín nhiệm lớn là Fitch Ratings và Moody’s Ratings đã đồng loạt hạ triển vọng tín dụng của quốc gia này xuống mức “Tiêu cực”.

Hệ quả là chỉ số chứng khoán chuẩn của Indonesia hiện đứng chót trong số các thị trường toàn cầu, trong khi đồng Rupiah liên tục thiết lập các mức thấp kỷ lục mới.

Ông Soh Chih Kai, Giám đốc danh mục đầu tư tại Lion Global Investors, nhận định:

“Điều này càng củng cố vị thế vững chắc của thị trường Singapore khi các dòng vốn tiếp tục tìm kiếm và ưu tiên sự rõ ràng giữa bối cảnh chính sách toàn cầu đầy biến động”.

Trong khi đó, chứng khoán Singapore đang hưởng lợi từ sự ổn định chính trị – kinh tế và các cải cách thị trường mạnh mẽ. Tuần này, chỉ số Straits Times Index (STI) đã lập mức cao kỷ lục mới, khi nhà đầu tư coi đây như một “vịnh tránh bão” trước các biến động địa chính trị, đặc biệt liên quan đến căng thẳng Mỹ – Israel và Iran.

Các chuyên gia dự báo cổ phiếu Singapore có thể tiếp tục nới rộng khoảng cách so với Indonesia, với mức chênh lệch lớn nhất lịch sử vào năm 2026. Bà Carmen Lee, Trưởng bộ phận nghiên cứu cổ phiếu tại ngân hàng OCBC, cho rằng dòng vốn gia tăng cùng sự lên giá của đồng đô la Singapore sẽ tiếp tục thúc đẩy dòng tiền vào thị trường này.

Trong khi đó, làn sóng bán tháo đã khiến gần 360 tỷ USD vốn hóa của chứng khoán Indonesia “bốc hơi” từ đầu năm đến nay, tạo áp lực lớn lên chính quyền của Tân Tổng thống Prabowo Subianto trong nỗ lực thúc đẩy tăng trưởng và khôi phục niềm tin nhà đầu tư.

Khối ngoại đã rút ròng hơn 4 tỷ USD khỏi các thị trường chứng khoán mới nổi tại Đông Nam Á trong năm nay, trong đó Indonesia chiếm hơn một nửa.

Áp lực còn đến từ chi phí năng lượng tăng cao, khiến giá nhiên liệu leo thang, trong khi đồng Rupiah suy yếu làm gia tăng chi phí nhập khẩu nguyên liệu đầu vào của doanh nghiệp.

Dòng vốn rút khỏi thị trường được dự báo chưa dừng lại. Quyết định của MSCI về việc loại bỏ một số cổ phiếu lớn như Barito Renewables Energy và Dian Swastatika Sentosa khỏi rổ chỉ số có thể kích hoạt thêm khoảng 2 tỷ USD dòng tiền rút ra vào cuối tháng này.

Trước áp lực đó, chính quyền Indonesia đã triển khai nhiều cải cách, bao gồm việc nâng tỷ lệ cổ phiếu thả nổi tự do tối thiểu lên 15% đối với một số doanh nghiệp nhằm hạn chế nguy cơ bị hạ bậc.

Dù nền kinh tế lớn nhất Đông Nam Á vẫn duy trì mức tăng trưởng tương đối ổn định, thị trường hiện đang hướng sự chú ý vào kỳ đánh giá định kỳ của MSCI trong tháng tới – yếu tố được xem là quyết định liệu Indonesia có giữ được vị thế “Thị trường mới nổi” hay không.