Lần đầu tiên sau 22 năm, thị trường lao động Mỹ phát tín hiệu “báo động đỏ”: Xác suất Fed cắt giảm lãi suất tăng vọt lên 68%

Thị trường lao động Mỹ đang xuất hiện những dấu hiệu suy yếu rõ rệt nhất kể từ năm 2003, làm dấy lên lo ngại về triển vọng tăng trưởng và gia tăng kỳ vọng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ tiếp tục hạ lãi suất trong thời gian tới.

Theo báo cáo mới nhất của Công ty tư vấn việc làm Challenger, Gray & Christmas, số lượng nhân viên bị sa thải trên toàn nước Mỹ đã tăng vọt trong tháng 10, phản ánh sự điều chỉnh mạnh mẽ của doanh nghiệp trong giai đoạn bùng nổ công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) và chi tiêu tiêu dùng suy yếu.

🔻 Số lượng sa thải cao nhất kể từ năm 2003

Cụ thể, 153.074 việc làm đã bị cắt giảm trong tháng 10, tăng 183% so với tháng 9 và cao hơn 175% so với cùng kỳ năm ngoái. Đây là mức cắt giảm việc làm trong tháng 10 cao nhất kể từ năm 2003, đồng thời khiến năm 2025 trở thành năm có số lượng sa thải lớn nhất kể từ sau khủng hoảng tài chính năm 2009.

Tính từ đầu năm đến nay, các doanh nghiệp Mỹ đã công bố cắt giảm tổng cộng 1,1 triệu việc làm, tăng 65% so với cùng kỳ 2024 – mức cao nhất kể từ giai đoạn đại dịch Covid-19 năm 2020.

Tháng 10 cũng là tháng ghi nhận số lượng sa thải cao điểm nhất trong năm, cho thấy làn sóng thu hẹp nhân sự đang lan rộng khắp nhiều lĩnh vực.

💻 Ngành công nghệ dẫn đầu làn sóng cắt giảm

Lĩnh vực công nghệ – vốn được xem là đầu tàu tăng trưởng của Mỹ – tiếp tục là ngành dẫn đầu về sa thải, với 33.281 nhân sự bị cắt giảm, gần gấp sáu lần so với tháng trước.

Lĩnh vực tiêu dùng ghi nhận 3.409 việc làm bị mất, trong khi các tổ chức phi lợi nhuận chịu ảnh hưởng nặng nề do chính phủ liên bang đóng cửa, với 27.651 nhân sự bị cắt giảm, tăng tới 419% so với cùng kỳ 2024.

Theo Challenger, xu hướng này cho thấy các doanh nghiệp đang tận dụng công nghệ AI để tinh giản nhân sự và tối ưu chi phí, đồng thời phản ánh sức ép lợi nhuận và chi tiêu giảm sút trong bối cảnh chi phí vay vốn vẫn ở mức cao.

🧠 Từ “không tuyển, không sa thải” đến “tự động hóa bằng AI”

Trong giai đoạn hậu đại dịch, nhiều công ty Mỹ từng duy trì chính sách “không tuyển dụng, không sa thải”. Tuy nhiên, bối cảnh hiện nay đã thay đổi nhanh chóng.

Các doanh nghiệp đang tái cấu trúc mô hình hoạt động, tận dụng AI và tự động hóa để thay thế lao động truyền thống, đồng thời thắt chặt chi tiêu và đóng băng tuyển dụng mới.

Challenger nhận định:

“Một số ngành đang điều chỉnh sau giai đoạn tuyển dụng ồ ạt hậu Covid, nhưng tác động của AI, chi tiêu tiêu dùng giảm, và chi phí hoạt động leo thang đang khiến làn sóng cắt giảm việc làm lan rộng hơn. Người lao động mất việc hiện nay cũng gặp nhiều khó khăn hơn trong việc tìm công việc mới, điều này có thể khiến thị trường lao động thêm căng thẳng.”

 

⚖️ Fed đứng trước bài toán khó: Lạm phát hay việc làm?

Trong cuộc họp tháng 10, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đã bày tỏ lo ngại về tình trạng suy yếu của thị trường lao động.

Ngân hàng trung ương đã hai lần hạ lãi suất trong năm 2025, và thị trường hiện dự đoán khả năng Fed tiếp tục cắt giảm lãi suất trong cuộc họp tháng 12 lên tới 68%, theo dữ liệu từ CME FedWatch Tool.

Tuy nhiên, nội bộ Fed vẫn chia rẽ quan điểm: một bên cho rằng ưu tiên kiểm soát lạm phát vẫn quan trọng hơn, trong khi bên còn lại cảnh báo rủi ro suy thoái nếu thị trường lao động tiếp tục xấu đi.

📊 Triển vọng: Thị trường lao động có thể còn giảm tốc

Các chuyên gia cho rằng đà sa thải chưa dừng lại, nhất là khi doanh nghiệp điều chỉnh kế hoạch nhân sự và đầu tư để thích nghi với chu kỳ kinh tế mới.

Việc chính phủ liên bang tạm thời đóng cửa cũng khiến nhiều số liệu then chốt, như báo cáo việc làm phi nông nghiệp (Non-farm Payrolls), bị trì hoãn công bố, khiến giới đầu tư phải dựa nhiều hơn vào dữ liệu của Challenger để định hướng chính sách.

Nếu xu hướng này tiếp tục, Fed có thể đẩy nhanh lộ trình nới lỏng chính sách tiền tệ trong năm 2026 để tránh rủi ro “hạ cánh cứng” cho nền kinh tế Mỹ.

💬 Kết luận

Số liệu sa thải tăng vọt đang phát đi tín hiệu cảnh báo mạnh mẽ về sức khỏe của thị trường lao động Mỹ, vốn là trụ cột lớn nhất của tăng trưởng kinh tế.

Khi AI thay đổi cấu trúc việc làm, chi phí tài chính vẫn cao, và niềm tin người tiêu dùng suy yếu, Fed sẽ phải đối mặt bài toán khó nhất trong hơn hai thập kỷ qua:

Giữ lãi suất cao để kiềm chế lạm phát, hay sớm hạ nhiệt chính sách để cứu lấy thị trường việc làm?