MỚI

Tính thuế TNCN 2026

#Chuyên gia

24HMONEY đã kiểm duyệt

Lần cắt lãi suất đầu tiên năm 2025 – bước khởi động cho chu kỳ nới lỏng hay chỉ là động thái thăm dò của Fed?

Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đang được thị trường tài chính toàn cầu dõi theo sát sao khi cơ quan này nhiều khả năng sẽ thực hiện đợt cắt giảm lãi suất đầu tiên trong năm 2025 trong cuộc họp chính sách tuần này. Điều mà giới đầu tư quan tâm không chỉ là mức giảm – dự kiến 25 điểm cơ bản – mà quan trọng hơn, đó là liệu đây có phải sự khởi đầu của chu kỳ nới lỏng lãi suất hay chỉ là một bước đi mang tính “thăm dò” của Fed trong bối cảnh kinh tế Mỹ đang đối mặt nhiều thách thức đan xen.

Những tín hiệu từ “dot plot” và chính trường Mỹ

Một trong những công cụ được thị trường đặc biệt chú ý là biểu đồ dự báo lãi suất (“dot plot”) – vốn thể hiện quan điểm của từng quan chức Fed về lộ trình lãi suất trong tương lai. Trong bản cập nhật tháng 6, đa số các thành viên Fed đồng thuận rằng năm 2025 sẽ có hai lần cắt giảm. Tuy nhiên, bức tranh kinh tế và chính trị đã thay đổi khá nhiều trong những tháng qua.

Chính quyền Tổng thống Donald Trump đang gây thêm sức ép đáng kể lên Fed. Ông Trump không chỉ công khai chỉ trích Chủ tịch Jerome Powell vì hành động “quá chậm”, gọi ông là “Too Late”, mà còn tìm cách gia tăng ảnh hưởng nhân sự tại Fed. Cụ thể, Nhà Trắng đã đề cử cố vấn kinh tế Stephen Miran vào ghế Thống đốc và tìm cách loại bỏ Thống đốc Lisa Cook. Động thái này càng làm dấy lên lo ngại về tính độc lập trong điều hành chính sách tiền tệ của Fed.

Bà Loretta Mester, cựu Chủ tịch Fed Cleveland, nhận định: “Tôi không tin rằng một hoặc vài lần cắt giảm sẽ làm giảm áp lực chính trị lên Fed. Tổng thống muốn có đa số nhân sự của mình trong Hội đồng và muốn hạ lãi suất khá mạnh tay, bất chấp nguyên tắc độc lập của chính sách tiền tệ.”

Fed đứng giữa hai áp lực: lạm phát dai dẳng và lao động suy yếu

Lạm phát tại Mỹ dù đã hạ nhiệt so với đỉnh, nhưng vẫn mắc kẹt quanh mức 3% – cao hơn mục tiêu 2% của Fed. Thuế quan mới của chính quyền Trump không gây cú sốc lạm phát lớn như lo ngại ban đầu, nhưng đà tăng giá cơ bản vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro.

Ở chiều ngược lại, thị trường lao động – vốn là bức tường thành vững chắc hỗ trợ tăng trưởng trong nhiều năm – đang suy yếu rõ rệt. Báo cáo mới nhất cho thấy Mỹ chỉ tạo thêm 22.000 việc làm trong tháng 8, thấp hơn rất nhiều so với kỳ vọng 75.000. Đồng thời, tỷ lệ thất nghiệp tăng từ 4,2% lên 4,3%. Đây là dấu hiệu cho thấy cỗ máy tạo việc làm đang chậm lại, tạo thêm áp lực buộc Fed phải cân nhắc hỗ trợ nền kinh tế.

Cựu Chủ tịch Fed Kansas City, bà Esther George, cho rằng vấn đề cốt lõi hiện nay là Fed đánh giá mức độ “hạn chế” của chính sách hiện tại như thế nào. Theo bà, việc lạm phát vẫn dậm chân tại mức 3% là tín hiệu đáng lo ngại, song không thể bỏ qua thực tế rằng thị trường lao động đang chững lại. “Tôi nghi ngờ rằng trong các cuộc thảo luận nội bộ, nhiều thành viên Fed sẽ thiên về ưu tiên nhiệm vụ hỗ trợ lao động hơn là kiềm chế lạm phát,” bà nhấn mạnh.

Trái ngược với sự thận trọng của các cựu quan chức Fed, nhiều tổ chức tài chính Phố Wall lại dự báo kịch bản nới lỏng quyết liệt hơn.

- Morgan Stanley cho rằng Fed có thể cắt giảm lãi suất ở mọi cuộc họp từ nay đến tháng 1/2026, đưa lãi suất mục tiêu xuống 3,5%.

- Wilmington Trust dự báo Fed sẽ cắt giảm 3 lần liên tiếp trong các cuộc họp tháng 9, 10 và 12, sau đó tiếp tục thêm 3 lần nữa trong nửa đầu 2026. Chuyên gia kinh tế trưởng Luke Tilley nhận định: “Nếu nhìn vào bức tranh lạm phát cả năm, Fed sẽ thấy khó có kịch bản lạm phát cao khi nền kinh tế mất việc làm. Chúng tôi dự báo kinh tế Mỹ khá yếu, với rủi ro 50% rơi vào suy thoái và 50% mất việc làm gia tăng.”

Theo ông, tổng cộng 6 lần cắt giảm liên tiếp có thể đưa lãi suất chuẩn về vùng 2,75 – 3%, mức được coi là trung lập và phù hợp để hỗ trợ nền kinh tế.

Động thái thận trọng hay mở màn chu kỳ mới?

Nhìn chung, lần cắt giảm lãi suất sắp tới – nhiều khả năng ở mức 25 điểm cơ bản – sẽ đánh dấu bước ngoặt chính sách đầu tiên kể từ tháng 12/2024. Tuy nhiên, Fed vẫn có lý do để giữ thái độ thận trọng. Bà Mester nhấn mạnh: “Tôi không kỳ vọng sẽ có chuỗi cắt giảm ngay sau đó. Fed sẽ phải đi từng cuộc họp một, cân bằng dữ liệu về lạm phát và lao động.”

Sự phân hóa rõ rệt giữa giới phân tích và các cựu quan chức Fed phản ánh chính xác tình thế khó khăn hiện tại:

- Nếu Fed đi quá chậm, nguy cơ suy thoái và thất nghiệp gia tăng.

- Nếu Fed nới lỏng quá mạnh, lạm phát có thể tái bùng phát, gây mất kiểm soát.

Điều đó khiến quyết định trong tuần này không chỉ là một lần cắt giảm đơn lẻ, mà còn là tín hiệu chiến lược cho cả chặng đường điều hành tiếp theo của Fed. Với những gì đang diễn ra, thị trường sẽ không chỉ chăm chú theo dõi mức giảm, mà còn đặc biệt chú ý đến các phát biểu của Chủ tịch Jerome Powell và bản cập nhật “dot plot” – nơi có thể hé lộ liệu đây là khởi đầu của chu kỳ nới lỏng lãi suất mới hay chỉ là bước đệm tạm thời.