Lạm phát Mỹ hạ nhiệt, Fed có đổi ý?

Dù CPI giảm xuống 3,5% và lạm phát cơ bản tiếp tục hạ nhiệt, Fed vẫn phát tín hiệu ưu tiên kiểm soát giá cả. Diễn biến này sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến tỷ giá, dòng vốn và tâm lý của các thị trường mới nổi, trong đó có Việt Nam.

Theo Cục Thống kê Lao động Mỹ, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 6 giảm 0,4% so với tháng trước, kéo lạm phát so với cùng kỳ năm nước xuống 3,5%, từ mức 4,2% tháng 5. Đây là lần giảm theo tháng lớn nhất kể từ tháng 4/2020 và hạ nhiệt đầu tiên sau 5 tháng liên tục tăng. Mức giảm này vượt kỳ vọng của các nhà kinh tế, những người dự báo CPI chỉ giảm 0,2%. Lạm phát cơ bản tăng chỉ 2,6% so với cùng kỳ, thấp hơn mức 2,9% tháng 5, cho thấy áp lực giá nền tảng đang dịu lại.

Gần như toàn bộ mức giảm CPI đến từ giá năng lượng, nhóm này lao dốc 5,7% so với tháng trước, trong đó giá xăng giảm 9,7%. Nguyên nhân trực tiếp là lệnh ngừng bắn giữa Mỹ và Iran được thiết lập hồi giữa tháng 6 giúp hạ nhiệt cú sốc năng lượng. Tuy nhiên, so với cùng kỳ năm trước, năng lượng vẫn tăng 15,7%, cho thấy con số tích cực của tháng 6 mang tính đảo chiều kỹ thuật hơn là xu hướng giảm phát bền vững.

Sau khi báo cáo CPI công bố, lệnh ngừng bắn nhanh chóng đổ vỡ và Mỹ tái áp phong tỏa hàng hải với Iran. Giá dầu Brent tăng lên 84,73 USD mỗi thùng vào phiên 14/7, mức cao nhất một tháng. Tính từ đầu tháng 7, giá dầu đã tăng hơn 15%, gây áp lực trở lại lên lạm phát. Điều này phản ánh rủi ro chính của bức tranh lạm phát Mỹ phụ thuộc gần như hoàn toàn vào xung đột Trung Đông.

Phản ứng của Fed cho thấy sự thận trọng rõ rệt. Chủ tịch Kevin Warsh nhận định không thể kết luận mọi thứ đã ổn thỏa dựa trên báo cáo CPI một tháng. Kể từ khi tiếp quản vị trí điều hành hồi tháng 5, ông Warsh liên tục đặt kiểm soát lạm phát làm trọng tâm. Tại cuộc họp tháng 6, Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) nâng dự báo lạm phát trung vị cho năm 2026 lên 3,6% từ 2,7%, đồng thời nâng dự báo lãi suất điều hành lên 3,8%, ngụ ý xu hướng giữ lãi suất cao trong thời gian dài.

Nội bộ Fed không hoàn toàn đồng thuận. Thống đốc Christopher Waller cho rằng cần nhiều tháng có số liệu tích cực mới đủ để tin lạm phát quay về mục tiêu 2%. Trong khi đó, một số quan chức khác lo ngại xu hướng giá đang đi sai hướng. Sự chia rẽ này khiến kịch bản bất ngờ được nhắc tới nhiều hơn: khả năng bước đi tiếp theo của Fed là tăng lãi suất chứ không phải cắt giảm.

Với thị trường, báo cáo tháng 6 là liều thuốc an thần tạm thời. Lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ giảm mạnh, chứng khoán khởi sắc với các chỉ số chính đều tăng điểm. Trên thị trường phái sinh, xác suất Fed tăng lãi suất trong tháng 9 giảm về khoảng 63%, từ mức trên 75% một ngày trước. Tuy nhiên, giới chuyên gia cảnh báo bức tranh phụ thuộc gần như hoàn toàn vào xung đột Trung Đông, và khoảng lặng của tháng 6 có thể chỉ là tạm thời.

Với Việt Nam, việc lạm phát Mỹ hạ nhiệt trong tháng 6 là tín hiệu đáng mừng, bởi nó làm giảm kỳ vọng Fed tiếp tục thắt chặt, qua đó giảm áp lực lên tỷ giá USD/VND và nới thêm dư địa điều hành cho Ngân hàng Nhà nước. CPI bình quân 6 tháng đầu năm 2026 tăng 4,38%, nằm trong tầm kiểm soát dưới trần mục tiêu 4,5%, cho thấy sức chống chịu của nền kinh tế đã được kiểm chứng trên thực tế.