Kỷ nguyên “giang hồ mạng” đến hồi kết?

Chỉ trong một tháng (từ tháng 8 đến 7/9/2026), 10 "giang hồ mạng" và TikToker có lượng tương tác khổng lồ như Huấn Hoa Hồng, Phú Lê, Hải Sapa lần lượt bị khởi tố. Sự sụp đổ của chuỗi nhân vật này hé lộ các vi phạm tài chính quy mô lớn, từ trốn thuế ngàn tỷ đến lừa dối người tiêu dùng.

Việc cơ quan chức năng mạnh tay xử lý sai phạm kế toán và gian lận thương mại điện tử đánh dấu bước ngoặt thanh lọc môi trường kinh doanh số, buộc các doanh nghiệp và sàn giao dịch phải tái cấu trúc quản trị rủi ro.

Từ đầu tháng 8 đến ngày 7/9, ít nhất 10 nhân vật được biết đến rộng rãi trên mạng xã hội đã bị khởi tố hoặc bắt giữ với các cáo buộc khác nhau, từ gây rối trật tự công cộng, vi phạm quy định về kế toán, hóa đơn, lừa dối khách hàng đến các vụ án liên quan ma túy.

Một trong những trường hợp đáng chú ý là Bùi Xuân Huấn, tức Huấn Hoa Hồng. Theo cơ quan điều tra, Huấn cùng đồng phạm bị cáo buộc kinh doanh nước hoa qua mạng, để ngoài sổ sách doanh thu tạm tính hơn 300 tỷ đồng. Cơ quan điều tra sau đó bổ sung cáo buộc liên quan hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản.

Vụ việc cho thấy một đặc điểm mới của kinh tế mạng xã hội: lượng người theo dõi lớn không chỉ tạo ra khả năng tiếp cận khách hàng mà còn có thể chuyển hóa thành doanh thu rất lớn.

107 tỷ đồng qua 10 tài khoản

Trường hợp Phú Lê tiếp tục cho thấy quy mô dòng tiền trong hoạt động bán hàng online. Theo điều tra, từ năm 2021 đến 2025, vợ chồng Phú Lê sử dụng 10 tài khoản ngân hàng cá nhân để nhận hơn 107 tỷ đồng tiền bán hàng nhưng bị xác định không hạch toán đầy đủ vào sổ sách.

Cơ quan điều tra cũng xác định việc lập hóa đơn khống để hợp thức hàng tồn kho và giảm nghĩa vụ thuế.

Ở một vụ khác, “Cô giáo Hương Loramen” và chồng bị khởi tố để điều tra về cáo buộc lừa dối khách hàng, với số tiền thu lợi bất chính được cơ quan chức năng xác định hơn 11,6 tỷ đồng.

Từ câu view đến quản trị rủi ro

Không phải tất cả các vụ việc đều liên quan đến kinh doanh. Khánh Sky, Vua Quạt, Tế Điên, Phạm Tuấn, Hải Sapa và Sáng Con bị xử lý trong những vụ án với tính chất khác nhau.

Tuy nhiên, điểm chung đáng chú ý là nhiều nhân vật đã xây dựng sức ảnh hưởng lớn thông qua Facebook, TikTok, YouTube và livestream. Khi lượng người theo dõi được chuyển thành hoạt động bán hàng, quảng cáo, quyên góp hoặc giao dịch, không gian mạng đồng thời trở thành một phần của hoạt động kinh tế thực.

Chuỗi vụ việc vì vậy đặt ra yêu cầu lớn hơn về minh bạch doanh thu, hóa đơn, thuế, nguồn gốc hàng hóa và trách nhiệm của người bán hàng trên nền tảng số.

Với doanh nghiệp thương mại điện tử, nền tảng mạng xã hội và hệ sinh thái bán hàng qua livestream, đây cũng là phép thử về quản trị rủi ro khi ranh giới giữa “người sáng tạo nội dung”, “người có ảnh hưởng” và “người kinh doanh” ngày càng thu hẹp.