Khi vốn ngàn tỉ hóa... "cá chết"

Sau những màn gọi vốn rộn ràng và lời hứa “rót triệu đô” trên sóng truyền hình, nhiều dự án từ Shark Tank Việt Nam đã sớm lụi tàn trong im lặng. Khi đồng tiền rời khỏi ánh đèn, sự thật của cuộc chơi đầu tư hiện ra trần trụi: không phải mọi “cá mập” đều cứu được con mồi. Vụ án tài chính của Shark Nguyễn Hòa Bình cùng dự án AntEx đang khiến dư luận nhìn lại, liệu có bao nhiêu thương vụ thật sự sinh lời – và bao nhiêu chỉ là ảo ảnh niềm tin?

Vụ án liên quan đến ông Nguyễn Hòa Bình (thường được biết đến với tên gọi Shark Bình) và dự án tiền số AntEx đang trở thành tâm điểm chú ý của giới khởi nghiệp và cộng đồng công nghệ Việt. Đây không chỉ là cú “vỡ bong bóng” của một dự án crypto từng được quảng bá rầm rộ, mà còn là cú trượt dài hình ảnh của một “cá mập” từng được xem là biểu tượng thành công của giới công nghệ Việt.

Ông Nguyễn Hòa Bình – Chủ tịch HĐQT NextTech Group, từng là gương mặt tiên phong trong lĩnh vực thương mại điện tử và fintech, với hàng loạt startup được đầu tư thông qua hệ sinh thái công ty con. Năm 2021, ông xuất hiện trong vai trò nhà đầu tư chiến lược và cố vấn cho AntEx – nền tảng blockchain được giới thiệu là “hệ sinh thái tài chính phi tập trung”, gồm token ANTEX, stablecoin VNDT, ví điện tử, sàn giao dịch và nhiều dịch vụ số khác.

Theo các tài liệu công khai, AntEx từng được xem là dự án “Make in Vietnam” có tham vọng vươn tầm quốc tế, với vốn đầu tư ước tính 2,5 triệu USD từ Quỹ Next100 Blockchain – quỹ do chính Shark Bình sáng lập.

Thế nhưng, chỉ sau một thời gian ngắn ra mắt hoành tráng, dự án nhanh chóng rơi vào khủng hoảng. Giá token ANTEX lao dốc thảm hại ngay sau khi niêm yết, khiến nhiều nhà đầu tư gần như “mất trắng”. Trước làn sóng chỉ trích, đội ngũ AntEx tiến hành “vẽ lại biểu đồ” – đổi token ANTEX sang token RAB theo tỷ lệ 1.000:1 nhằm xóa dữ liệu giá cũ. Tuy nhiên, đồng RAB tiếp tục rơi tự do, khiến cộng đồng cáo buộc đây là chiêu “xóa dấu vết” để né trách nhiệm. Sau đó, các kênh truyền thông chính thức của AntEx ngừng hoạt động, website bỏ trống, và dự án biến mất khỏi bản đồ blockchain Việt.

Đến giữa tháng 10/2025, vụ việc chính thức được khởi tố hình sự. Ngày 14/10, Công an TP Hà Nội ra quyết định bắt tạm giam ông Nguyễn Hòa Bình cùng 9 người khác để điều tra về hai tội danh: “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” và “Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng”. Cơ quan điều tra đã phong tỏa, tạm giữ khối tài sản trị giá khoảng 900 tỷ đồng, gồm gần 600 cây vàng, 18 sổ đỏ, 2 ô tô, nhiều tài khoản chứng khoán và tài sản khác.

Vũng xoáy đầu tư – khi “cá mập” cũng sa lưới

AntEx đánh dấu lần đầu tiên một “Shark Tank” Việt Nam bị khởi tố hình sự trong lĩnh vực đầu tư mạo hiểm. Từ dự án được kỳ vọng mở ra kỷ nguyên blockchain Việt, AntEx trở thành biểu tượng sụp đổ, kéo theo hàng chục nghìn nhà đầu tư trắng tay và mở ra chương mới đầy tranh cãi trong lịch sử Shark Tank Việt Nam.

Thực tế, đây không phải lần đầu một dự án dưới tay Shark Bình thất bại. Chợ Điện Tử (chodientu.vn) – đứa con đầu tiên của ông – từng là biểu tượng thương mại điện tử Việt, hợp tác cùng eBay năm 2011. Nhưng trước làn sóng vốn ngoại từ Lazada và Shopee, mô hình nội địa nhanh chóng thất thế. eBay rút khỏi Việt Nam, và năm 2019, Chợ Điện Tử chính thức “đóng sàn” sau 14 năm tồn tại.

Tiếp đó là ShipChung.vn (2012), nền tảng kết nối người bán với đơn vị vận chuyển. Khi các ông lớn như Viettel Post, GHTK hay Giao Hàng Nhanh tự xây chuỗi logistics riêng, ShipChung mất lợi thế cạnh tranh, phải sáp nhập vào Boxme năm 2018.

Năm 2018, Shark Bình tiếp tục tung ra FastGo – ứng dụng gọi xe “made in Vietnam” với tuyên bố “không đốt tiền, không khuyến mãi ảo”. Nhưng trước sức ép khốc liệt từ Grab và Be, FastGo nhanh chóng hụt hơi, ngừng cập nhật vào năm 2021 – khép lại thêm một chương dang dở.

“Shark Tank” và những giấc mơ chết yểu

Từ AntEx đến các startup từng được “Shark” rót vốn, mô hình thất bại không còn là cá biệt. Soya Garden, thương vụ từng được ca ngợi là “thành công điển hình” của Shark Tank, sau khi nhận 15 tỷ đồng đầu tư từ Shark Thủy, đã mở rộng ồ ạt – rồi sụp đổ nhanh chóng vì chi phí mặt bằng, dịch bệnh và mô hình kinh doanh thiếu bền vững.

We Escape – startup trò chơi thực tế từng được rót 5 tỷ đồng – cũng sớm “đóng phòng”, còn Pema, nhà hàng chay nhận đầu tư 3 tỷ đồng, âm thầm biến mất khỏi bản đồ ẩm thực Việt.

Ngay cả Luxstay – từng được gọi là “Airbnb Việt Nam” và nhận cam kết đầu tư tới 6 triệu USD – cũng không thoát khỏi định mệnh. Đại dịch COVID-19 đánh gục toàn bộ mô hình lưu trú ngắn hạn, buộc startup phải giải thể, để lại “giấc mơ kỳ lân” chỉ còn là dĩ vãng.

Bài học từ những cú ngã triệu đô

Dù mang danh “Shark Tank” hay “ông trùm khởi nghiệp”, không ai miễn nhiễm với thất bại. Uy tín, danh tiếng hay mạng lưới đầu tư không thể thay thế cho minh bạch, quản trị và trách nhiệm. Trường hợp AntEx cho thấy, một thương vụ đầu tư có thể biến thành án hình sự chỉ vì thiếu kiểm soát và thiếu đạo đức tài chính.

Phần lớn startup “chết yểu” không vì ý tưởng kém, mà vì quản trị yếu, mở rộng nóng, thiếu kiểm toán và không lượng hóa rủi ro. Trong môi trường công nghệ và tài chính biến động, đặc biệt là crypto, minh bạch và tuân thủ không chỉ là điều kiện tồn tại – mà là thước đo phẩm chất của nhà đầu tư.

Cuộc chơi đầu tư, suy cho cùng, không chỉ cần vốn – mà cần trí, tâm và trách nhiệm với đồng tiền của người khác.