MỚI

Thiệp năm mới độc lạ

#Chuyên gia

24HMONEY đã kiểm duyệt

Khi số liệu được kể chuyện: Sự lệch pha giữa báo cáo nghiên cứu và thực tế thị trường

Chuyện này đã thấy từ 3 năm trước, thực tế đã có rất nhiều báo cáo thống kê và nghiên cứu thiếu khách quan, được xây dựng theo hướng phục vụ câu chuyện mà khách hàng của bên thống kê muốn kể.

Một ví dụ điển hình là thị trường bất động sản năm 2022. Thời điểm đó, rất ít đơn vị nghiên cứu dám nói thẳng rằng thanh khoản bất động sản đã suy giảm nghiêm trọng: giao dịch gần như đóng băng, người bán nhiều nhưng người mua rất ít và giá bắt đầu điều chỉnh giảm.

Đồng thời khi đó còn rất nhiều dự án bất động sản mở bán nên các báo cáo duy trì luận điểm rằng thị trường “vẫn ấm”, “còn tiềm năng”. Việc giữ câu chuyện tích cực này, ở góc độ nào đó, là có lợi nhất cho nhiều bên tham gia thị trường bất động sản, nhưng không phản ánh đúng thực trạng và gây quyết định sai cho người mua.

Tương tự, trong các báo cáo về xu hướng tiêu dùng, dinh dưỡng hay thương mại, chúng ta thường xuyên bắt gặp những kết luận quen thuộc như:

- Thị trường tiêu dùng Việt Nam luôn rất tiềm năng

- Bán lẻ và thương mại điện tử tăng trưởng mạnh

- Tầng lớp trung lưu ngày càng đông đảo

Những nhận định này không sai, nhưng thường được trình bày theo hướng chọn lọc dữ liệu, nhấn mạnh mặt tích cực và bỏ qua các yếu tố phản biện quan trọng như sức mua thực tế, mức độ phân hóa thu nhập hay áp lực chi tiêu.

Nhìn chung, đây là lý do vì sao người đọc cần giữ sự tỉnh táo, biết nghi ngờ và luôn truy ngược lại phương pháp phân tích, thay vì chỉ nhìn vào kết luận cuối cùng.

Cre: Trương Đắc Nguyên