Iran giữ cửa Hormuz, dầu lại nóng

Iran tuyên bố eo biển Hormuz sẽ tiếp tục đóng cửa nếu Mỹ không thay đổi hành vi và đáp ứng các điều kiện Tehran đưa ra, làm gia tăng rủi ro đối với dòng chảy dầu khí và thương mại hàng hải toàn cầu.

Tuyên bố giữ nguyên lệnh đóng cửa eo biển Hormuz từ phía Iran đang đẩy căng thẳng địa chính trị lên mốc mới, đe dọa trực tiếp đến chuỗi cung ứng năng lượng và chi phí vận tải biển toàn cầu.

Ngày 11/8, ông Mohsen Rezaei, tân Thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran, cho biết eo biển Hormuz sẽ vẫn đóng cửa nếu Mỹ không chấm dứt chiến tranh, hoàn trả các tài sản bị đóng băng của Iran và chấm dứt xung đột trên toàn khu vực, bao gồm Lebanon và Gaza.

Đáng chú ý, Tehran cho rằng bất kỳ thỏa thuận nào giữa Iran và Oman liên quan tới tuyến vận chuyển qua Hormuz sẽ là vấn đề riêng, không đồng nghĩa với việc mở lại eo biển.

Diễn biến này tiếp tục đặt Hormuz vào vị trí tâm điểm của thị trường năng lượng. Trước chiến tranh, tuyến hàng hải này từng đảm nhận khoảng 1/5 lượng dầu mỏ và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) toàn cầu. Vì vậy, bất kỳ sự gián đoạn kéo dài nào cũng có thể tạo áp lực lên nguồn cung, chi phí vận chuyển và giá năng lượng.

Ở góc độ doanh nghiệp, giá dầu tăng thường tạo tác động phân hóa. Các doanh nghiệp thượng nguồn có thể hưởng lợi từ mặt bằng giá bán cao hơn, trong khi nhóm vận tải, hóa chất, nhựa, sản xuất công nghiệp và hàng không có thể đối mặt với chi phí nhiên liệu hoặc nguyên liệu đầu vào tăng.

Rủi ro không chỉ nằm ở dầu mỏ

Căng thẳng hàng hải đang lan rộng khi các vụ tấn công mới xuất hiện tại Vịnh Oman và Biển Đỏ. Bộ Giao thông vận tải Yemen cho biết 4 thành viên thủy thủ đoàn thiệt mạng trong một vụ tấn công của Houthi nhằm vào tàu thương mại tại eo biển Bab Al-Mandab.

Trong một diễn biến khác, quân đội Mỹ ngày 11/8 cho biết đã ngăn một tàu thương mại treo cờ Panama tìm cách phá vỡ lệnh phong tỏa đối với các cảng của Iran.

Việc nhiều tuyến hàng hải chiến lược cùng chịu sức ép có thể khiến thời gian vận chuyển kéo dài, phí bảo hiểm và cước vận tải tăng, đồng thời buộc doanh nghiệp điều chỉnh tuyến đường. Tác động vì vậy có thể lan từ năng lượng sang logistics, hàng không, hóa chất và sản xuất.

Dù vậy, tín hiệu từ Pakistan – một trong những bên trung gian chính – đang phần nào tạo kỳ vọng về khả năng đàm phán. Nếu các cuộc thương lượng đạt tiến triển, khả năng Hormuz được mở trở lại có thể giúp giảm áp lực nguồn cung.

Ngược lại, nếu xung đột tiếp tục kéo dài, Hormuz đóng cửa sẽ trở thành biến số quan trọng đối với giá dầu, LNG và chi phí vận tải toàn cầu trong những tháng tới.