Iran cảnh báo hạ tầng khu vực

Cảnh báo của Iran về khả năng tập kích hạ tầng trên toàn khu vực làm gia tăng rủi ro đối với các cơ sở năng lượng và tuyến vận tải chiến lược tại Trung Đông, trong bối cảnh nguồn cung dầu qua Eo biển Hormuz vẫn chưa trở lại bình thường.

Những tuyên bố cứng rắn mới đây của Iran về khả năng tập kích hạ tầng toàn khu vực đang làm leo thang đỉnh điểm rủi ro địa chính trị tại Trung Đông, đẩy thị trường năng lượng và chuỗi cung ứng toàn cầu vào vùng bất định.

Ngày 29/9, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Baqer Qalibaf cảnh báo nếu an ninh của Iran không được đảm bảo, hạ tầng trên toàn khu vực cũng có thể trở thành mục tiêu. Ông đồng thời tuyên bố nếu Iran không thể bán dầu thì các nước khác trong khu vực cũng sẽ không thể bán dầu. Tuyên bố được đưa ra khi nỗ lực ngoại giao Mỹ - Iran chưa đạt tiến triển rõ ràng.

Tâm điểm của thị trường vẫn là Eo biển Hormuz. Theo dữ liệu Kpler được Al Jazeera dẫn lại, lượng dầu thô vận chuyển qua tuyến đường này trong tháng 9 dự kiến khoảng 7,4 triệu thùng/ngày, thấp hơn đáng kể so với mức trước xung đột. Tuy nhiên, xuất khẩu dầu từ các nước sản xuất chủ chốt tại Trung Đông đã phục hồi lên khoảng 12,8 triệu thùng/ngày, mức cao nhất kể từ khi chiến sự bắt đầu.

Điều này cho thấy thị trường đang đứng giữa hai trạng thái: dòng dầu chưa bị cắt hoàn toàn nhưng rủi ro gián đoạn vẫn hiện hữu. Chỉ cần các cơ sở khai thác, kho chứa, cảng dầu hoặc tuyến vận tải bị tấn công, phần bù rủi ro trong giá năng lượng có thể tăng nhanh.

Với doanh nghiệp, tác động sẽ phân hóa mạnh. Giá dầu duy trì cao có thể hỗ trợ doanh thu và lợi nhuận của một số doanh nghiệp thượng nguồn dầu khí, nhưng đồng thời làm tăng chi phí nhiên liệu của hàng không, vận tải biển, logistics và các ngành sử dụng nhiều năng lượng. Hóa chất, nhựa, cao su và một số lĩnh vực sản xuất cũng có thể chịu sức ép khi nguyên liệu đầu vào tăng.

Rủi ro còn nằm ở chi phí vận tải. Nếu tàu phải thay đổi tuyến hoặc thời gian hành trình kéo dài, giá cước và phí bảo hiểm có thể tăng, tác động trực tiếp tới doanh nghiệp xuất nhập khẩu. Chuỗi cung ứng khu vực cũng có thể chịu ảnh hưởng nếu các cảng và cơ sở hạ tầng năng lượng bị gián đoạn.

Ở chiều ngược lại, các nỗ lực trung gian vẫn đang diễn ra. AP cho biết các bên trung gian đang tìm cách thúc đẩy một thỏa thuận nhằm mở lại Hormuz và giảm các biện pháp phong tỏa, dù những khác biệt lớn vẫn tồn tại.