HPG đối mặt "đối thủ nghìn tỷ" trong cuộc đua thép ray

Cuộc cạnh tranh trên thị trường thép ray đường sắt Việt Nam đang nóng lên khi Vingroup (VIC) chính thức nhập cuộc với dây chuyền công suất hơn 700.000 tấn/năm. Động thái này đặt Hòa Phát (HPG) trước đối thủ lớn ngay khi dự án thép ray trị giá hơn 10.000 tỷ đồng chưa đi vào vận hành.

Dù Hòa Phát đang nắm khoảng 38% thị phần thép xây dựng và sở hữu lợi thế sản xuất quy mô lớn, sự xuất hiện của VinMetal có thể làm thay đổi cục diện phân khúc thép chất lượng cao, đặc biệt khi nhu cầu vật liệu cho các dự án đường sắt được kỳ vọng tăng mạnh.

HPG đối mặt "đối thủ nghìn tỷ" trong cuộc đua thép ray

Cuộc đua sản xuất thép ray tại Việt Nam bước sang giai đoạn mới khi VinMetal, doanh nghiệp thuộc Vingroup, ký hợp đồng với Danieli (Italy) để cung cấp thiết bị lõi cho dây chuyền cán thép ray và thép hình tại Hà Tĩnh.

Dây chuyền có công suất hơn 700.000 tấn/năm, hướng đến cung cấp vật liệu cho đường sắt tốc độ cao, đường sắt đô thị, cầu cảng và hạ tầng logistics.

Đáng chú ý, tổ hợp gang thép VinMetal tại Vũng Áng được thiết kế với công suất giai đoạn đầu khoảng 6 triệu tấn/năm, định hướng mở rộng lên 20 triệu tấn/năm. Quy mô này cho thấy tham vọng dài hạn của Vingroup trong lĩnh vực công nghiệp vật liệu.

Trong khi đó, Hòa Phát đã đi trước với dự án nhà máy sản xuất ray và thép đặc biệt tại Dung Quất, tổng vốn đầu tư hơn 10.000 tỷ đồng, công suất 700.000 tấn/năm.

Dự án sử dụng công nghệ SMS Group (Đức), đã hoàn thành gần 70% tiến độ vào tháng 9/2026 và dự kiến cho ra sản phẩm thép ray đầu tiên trong quý I/2027.

Như vậy, riêng hai dây chuyền của Hòa Phát và VinMetal có tổng công suất thiết kế hơn 1,4 triệu tấn/năm, dù công suất thực tế dành cho thép ray còn phụ thuộc cơ cấu sản phẩm.

Sự xuất hiện của VinMetal đặt ra câu hỏi về khả năng bảo vệ thị phần và biên lợi nhuận của Hòa Phát.

Tuy nhiên, rủi ro cạnh tranh trong ngắn và trung hạn được đánh giá tương đối hạn chế nhờ Hòa Phát đang dẫn đầu thị trường thép xây dựng với thị phần khoảng 38%.

Lợi thế sản xuất quy mô lớn, khả năng kiểm soát chi phí và việc hai lò cao Dung Quất 2 đi vào hoạt động tiếp tục hỗ trợ năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.

Theo dự phóng của KBSV, biên lợi nhuận gộp Hòa Phát có thể đạt 16,4% năm 2026 và 16,8% năm 2027, nhờ nhu cầu thép phục hồi và đóng góp từ các dòng sản phẩm giá trị gia tăng cao.

Về dài hạn, VinMetal có lợi thế từ hệ sinh thái dự án công nghiệp, hạ tầng và logistics của Vingroup. Nếu triển khai hiệu quả, doanh nghiệp có thể chủ động nguồn tiêu thụ và giảm phụ thuộc vào thị trường bên ngoài.

Tuy nhiên, cả hai vẫn phải giải bài toán về tiêu chuẩn kỹ thuật, tiến độ vận hành, chi phí đầu tư và khả năng giành hợp đồng cung ứng.