Hormuz “tê liệt”: 10 tàu đi qua, 800 tàu xếp hàng chờ lệnh

Dù Mỹ và Iran đã đạt được thỏa thuận ngừng bắn tạm thời kéo dài 2 tuần, hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz – tuyến hàng hải quan trọng bậc nhất thế giới – vẫn chưa thể trở lại bình thường.

Theo dữ liệu từ Kpler, kể từ khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực, chỉ khoảng 10 tàu đã đi qua eo biển, bao gồm 4 tàu chở dầu và 6 tàu hàng rời. Con số này giảm mạnh so với mức hơn 100 lượt tàu mỗi ngày trước khi căng thẳng leo thang vào cuối tháng 2.

Hormuz “tê liệt”: 10 tàu đi qua, 800 tàu xếp hàng chờ lệnh — Hàng trăm tàu vẫn đang “mắc kẹt” tại vùng biển xung quanh tuyến vận chuyển năng lượng quan trọng nhất thế giới (Ảnh: Pole Star Global).

Sự sụt giảm đột ngột khiến lưu lượng vận tải qua Hormuz giảm hơn 90%, tạo ra tình trạng tắc nghẽn nghiêm trọng. Báo cáo từ Lloyd’s List cho biết hiện có khoảng 800 tàu đang neo đậu chờ đợi tại các vùng biển lân cận, chưa thể tiếp tục hành trình.

Eo biển Hormuz đóng vai trò then chốt trong chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu khi trung chuyển khoảng 20% lượng dầu thô và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) của thế giới. Việc gián đoạn kéo dài tại khu vực này đang gây áp lực lớn lên thị trường năng lượng và logistics toàn cầu.

“Luật chơi” mới siết chặt lưu thông

Nguyên nhân chính khiến lưu lượng tàu thuyền chưa thể phục hồi nằm ở các quy định kiểm soát mới từ phía Iran. Theo các nguồn tin, Tehran dự kiến giới hạn số lượng tàu được phép đi qua eo biển ở mức khoảng 10–15 tàu mỗi ngày, thấp hơn rất nhiều so với thông lệ trước đây.

Các tàu muốn đi qua phải được phê duyệt trước và phối hợp chặt chẽ với lực lượng hải quân Iran. Ngoài ra, một số tuyến hàng hải thay thế cũng được khuyến nghị, chủ yếu đi gần khu vực đảo Larak nhằm giảm thiểu rủi ro an ninh.

Việc cấp phép được cho là có tính chọn lọc, trong đó các quốc gia có quan hệ thân thiện với Iran có thể được ưu tiên. Điều này khiến nhiều doanh nghiệp vận tải quốc tế vẫn duy trì tâm lý thận trọng và chưa vội nối lại hoạt động.

Đáng chú ý, thị trường cũng xuất hiện thông tin Iran có thể áp dụng phí trung chuyển đối với tàu chở dầu đi qua eo biển, với mức khoảng 1 USD/thùng. Thậm chí, có nguồn tin cho rằng khoản phí này có thể được yêu cầu thanh toán bằng tiền mã hóa, dù chưa có xác nhận chính thức.

Doanh nghiệp vận tải “án binh bất động”

Trước những rủi ro chưa rõ ràng, nhiều hãng vận tải biển lớn vẫn chưa khôi phục tuyến qua Hormuz. Tập đoàn Hapag-Lloyd cho biết chưa có kế hoạch nối lại hành trình qua khu vực này trong thời điểm hiện tại.

Hiệp hội vận tải biển quốc tế BIMCO cũng khuyến cáo các doanh nghiệp cần thận trọng, đặc biệt là việc rời khỏi khu vực Vịnh khi chưa có sự phối hợp đầy đủ với các bên liên quan.

Rủi ro an ninh hàng hải tiếp tục là mối lo lớn. Theo Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO), kể từ đầu tháng 3 đã ghi nhận khoảng 30 vụ tấn công hoặc sự cố liên quan đến tàu thương mại trong khu vực, trong đó có 13 tàu chở dầu.

Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) đánh giá tình hình hiện tại đã gây ra một cú sốc nguồn cung đáng kể đối với thị trường năng lượng toàn cầu. Tuy nhiên, giới đầu tư vẫn giữ thái độ thận trọng, chờ đợi các tín hiệu rõ ràng hơn về việc khôi phục lưu thông.

Theo nhận định của giới quan sát, eo biển Hormuz hiện vẫn ở trạng thái “nửa mở, nửa đóng”, phản ánh sự mong manh của thỏa thuận ngừng bắn và những bất định lớn đối với chuỗi cung ứng toàn cầu trong thời gian tới.