Hồi kết của đế chế OPEC trước cuộc tháo chạy lịch sử của UAE?

Việc UAE chính thức tuyên bố rời OPEC không chỉ là một quyết định kinh tế thuần túy mà còn là một đòn giáng chí tử vào quyền lực của khối liên minh dầu mỏ lớn nhất hành tinh. Giữa tâm bão chiến sự và bế tắc tại eo biển Hormuz, hành động "dứt áo ra đi" này đang mở đường cho một trật tự năng lượng mới, nơi lợi ích quốc gia được đặt lên trên mọi cam kết tập thể.

Mất đi một thành viên sở hữu năng lực sản xuất 4,8 triệu thùng/ngày, OPEC không chỉ mất đi "bộ giảm xóc" quan trọng mà còn đối mặt với nguy cơ tan rã dây chuyền khi các cường quốc năng lượng bắt đầu ưu tiên thị phần hơn kỷ luật nhóm.

Hồi kết của đế chế OPEC trước cuộc tháo chạy lịch sử của UAE?

Quyết định rút khỏi OPEC và OPEC+ của Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất từ ngày 1/5 được xem là bước ngoặt lớn của thị trường năng lượng. Động thái này không chỉ phản ánh ưu tiên “lợi ích quốc gia”, mà còn phơi bày những rạn nứt sâu sắc trong cơ chế phối hợp sản lượng vốn là nền tảng của liên minh.

Trong bối cảnh xung đột khu vực khiến chuỗi cung ứng bị bóp nghẹt, đặc biệt tại eo biển Hormuz – nơi trung chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu và LNG toàn cầu – quyết định của UAE càng làm gia tăng bất ổn. Khi một mắt xích quan trọng rời đi, khả năng điều tiết thị trường của OPEC tiếp tục bị suy yếu.

Thực chất, UAE đang chọn con đường tự chủ sản lượng thay vì bị ràng buộc bởi hạn ngạch. Với năng lực khai thác khoảng 4,8 triệu thùng/ngày và tham vọng nâng lên 5 triệu thùng vào năm 2027, quốc gia này muốn tận dụng tối đa cơ hội trong bối cảnh giá dầu biến động mạnh và nhu cầu toàn cầu chưa rõ ràng.

Trong khi đó, trật tự năng lượng toàn cầu đang dịch chuyển nhanh chóng. Các nước nhập khẩu lớn tăng tốc giảm phụ thuộc vào Trung Đông, còn các nhà xuất khẩu – bao gồm cả Mỹ – cạnh tranh gay gắt để giành thị phần. Sự nổi lên của các nguồn cung mới từ Guyana, Brazil hay Canada càng làm bức tranh trở nên phân mảnh.

Với OPEC, cú “chia tay” này không chỉ là mất một thành viên, mà còn là mất đi một công cụ cân bằng quan trọng. Khi các quốc gia bắt đầu ưu tiên thị phần hơn kỷ luật chung, khả năng kiểm soát giá thông qua điều chỉnh nguồn cung phối hợp sẽ ngày càng bị đặt dấu hỏi.

Tuy nhiên, tác động không hoàn toàn tiêu cực. Trong ngắn hạn, giá dầu vẫn chịu chi phối chủ yếu bởi căng thẳng tại Hormuz và các yếu tố địa chính trị. Nhưng về dài hạn, việc UAE tự do tăng sản lượng có thể bổ sung nguồn cung đáng kể, góp phần hạ nhiệt giá năng lượng và hỗ trợ người tiêu dùng.

Nói cách khác, quyết định của UAE mở ra một giai đoạn mới: thị trường dầu mỏ ít phụ thuộc vào liên minh, nhưng cũng nhiều biến động hơn. Khi “luật chơi” cũ lung lay, lợi thế sẽ thuộc về những bên linh hoạt và sẵn sàng hành động nhanh.