HĐND TP HCM thông qua Nghị quyết quy hoạch tầm nhìn 100 năm

Ngoài 5 cực tăng trưởng, quy hoạch TP HCM tầm nhìn 100 năm xác định 5 trung tâm vệ tinh là Côn Đảo, Long Hải - Hồ Tràm, Hóc Môn - Củ Chi, Bàu Bàng và Bắc Tân Uyên.

Theo Nghị quyết quy hoạch tầm nhìn 100 năm được HĐND thành phố thông qua sáng 30/10, năm trung tâm vệ tinh gồm Côn Đảo, Long Hải - Hồ Tràm (Bà Rịa - Vũng Tàu cũ), Hóc Môn - Củ Chi, Bàu Bàng và Bắc Tân Uyên (Bình Dương cũ). Thành phố đồng thời xác lập 10 vùng quản trị phát triển theo điều kiện tự nhiên, quỹ đất, hạ tầng, môi trường và chức năng chủ đạo.

Thành phố cũng xác định 5 cực tăng trưởng gồm: lõi trung tâm Sài Gòn - Chợ Lớn - Thủ Thiêm được định hướng phát triển dịch vụ tài chính quốc tế. Bốn cực còn lại gồm đổi mới sáng tạo phía Đông; công nghiệp - logistics phía Bắc; cảng biển - thương mại tự do - công nghiệp năng lượng phía Nam; đô thị - giáo dục - y tế phía Tây.

Các cực tăng trưởng được kết nối bằng hành lang Bắc - Nam, Đông - Tây; chuỗi công nghiệp - sản xuất - logistics đa phương thức; hạ tầng đô thị đa tầng và mạng lưới không gian xanh, mặt nước. Thành phố chuyển từ cấu trúc cộng gộp sau sáp nhập sang mạng lưới đô thị thống nhất, liên kết và chuyên môn hóa theo lợi thế từng khu vực.

Quy hoạch bao phủ toàn bộ địa giới hành chính thành phố, diện tích khoảng 6.772,59 km2, gồm 168 đơn vị hành chính. Dân số dự báo khoảng 18 triệu người năm 2030, 25 triệu năm 2045 và hơn 27 triệu năm 2050.

Trước khi thông qua, trong các phiên thảo luận tại tổ và hội trường, đại biểu cơ bản thống nhất với mô hình siêu đô thị đa cực, đa trung tâm, song đề nghị làm rõ cơ sở khoa học, chức năng từng khu vực và khả năng phân bổ nguồn lực.

Đại biểu đề nghị bổ sung phường Bình Dương vào cực đổi mới sáng tạo phía Đông, kết nối Thủ Đức, Thuận An, Dĩ An, Tân Uyên với sân bay Long Thành. Cực đô thị - giáo dục - y tế phía Tây được đề nghị mở rộng từ Bình Chánh cũ đến Hóc Môn, nơi đã triển khai dự án Khu đô thị đại học quốc tế.

Các ý kiến cũng đề xuất đưa những phường thuộc quận 12 cũ vào liên kết đô thị vệ tinh Hóc Môn - Củ Chi; xác định chức năng công nghiệp công nghệ cao tại Củ Chi trên cơ sở 4 khu công nghiệp hiện hữu và 4 khu dự kiến.

Về phân vùng, đại biểu đề nghị tách Tây Bắc và Tây Nam thành hai tiểu vùng do khác biệt về địa chất, thủy văn, kinh tế và kết nối. Trong đó, Tây Bắc phát triển logistics, trung chuyển nội địa gắn với Vành đai 3, Vành đai 4, cao tốc TP HCM - Mộc Bài và sông Sài Gòn; kết hợp kinh tế xanh, nông nghiệp công nghệ cao, đô thị đại học, du lịch lịch sử Củ Chi.

Tây Nam được đề xuất phát triển thành cửa ngõ logistics của Đồng bằng sông Cửu Long, kết hợp đô thị sinh thái sông nước. Khu vực phía Bắc cần bổ sung không gian phát triển khoa học công nghệ bên cạnh công nghiệp và logistics.

Với trung tâm lịch sử, đại biểu đề nghị giảm áp lực dân số, từng bước di dời các chức năng cư trú mật độ cao; bố trí nhà ở mật độ cao dọc tuyến metro theo mô hình phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng (TOD).

Các đề xuất khác gồm phát triển Nhà Bè, Hiệp Phước gắn với bảo tồn rừng ngập mặn Cần Giờ; bổ sung đường sắt chở container từ Cái Mép - Thị Vải đến các khu công nghiệp, trung tâm logistics.

Giải trình, Giám đốc Sở Quy hoạch - Kiến trúc Trương Trung Kiên cho biết phía Đông có tỷ trọng đổi mới sáng tạo, nghiên cứu cao hơn phía Bắc. Khu vực phía Bắc vẫn có các trung tâm dịch vụ sáng tạo, nghiên cứu và phát triển (R&D), đào tạo, hỗ trợ sản xuất tiên tiến. Những chức năng này đã được thể hiện trong thuyết minh và phương án bố trí sử dụng đất.

Cơ quan lập quy hoạch cũng tiếp thu đề nghị bổ sung chức năng sản xuất công nghệ cao cho phía Bắc. Các vùng có chức năng chủ đạo theo lợi thế riêng, đồng thời liên kết, bổ trợ giữa công nghiệp, nghiên cứu, dịch vụ và logistics.

Theo cơ quan này, 10 nhóm ngành động lực đã được nghiên cứu để xác định lĩnh vực phát triển, trong đó có tài chính, logistics, sản xuất công nghiệp công nghệ cao. Đây là cơ sở phân bổ không gian và nhu cầu sử dụng đất. Đồ án tính đến khả năng huy động vốn trong nước, đầu tư nước ngoài, trái phiếu quốc tế và các nguồn lực khác.

Tại phiên thảo luận, Chủ tịch UBND TP HCM Nguyễn Văn Được nhấn mạnh quy hoạch sau khi thông qua phải nhanh chóng đi vào thực tiễn, trở thành công cụ phân bổ nguồn lực và tạo động lực phát triển lâu dài.

UBND thành phố sẽ cụ thể hóa quy hoạch bằng các chương trình, kế hoạch, danh mục dự án và nguồn lực thực hiện. Việc triển khai phải đồng bộ với kế hoạch đầu tư công, đồng thời huy động vốn tư nhân thông qua các cơ chế phù hợp.

Thành phố ưu tiên những công trình có khả năng tạo giá trị gia tăng lớn, như giao thông liên vùng, logistics đô thị, phát triển đô thị theo mô hình TOD, chuyển đổi số, hạ tầng số, năng lượng và hạ tầng xã hội. Các dự án cần gắn với chính sách phát triển khu sản xuất, dịch vụ cảng biển và đầu mối logistics.

Chủ tịch HĐND TP HCM Võ Văn Minh cho biết các ý kiến đại biểu sẽ được tiếp thu, xem xét điều chỉnh để hoàn thiện nghị quyết. Quy hoạch dự kiến được Chủ tịch UBND thành phố phê duyệt, ban hành trong tháng 11. Ông lưu ý quá trình triển khai cần kết nối chặt chẽ, hướng dẫn các địa phương trong những vùng động lực phát triển.