Hàng Việt nào sắp được “mở cửa” thuế 0%?

Mỹ mở cánh cửa thuế suất 0% có điều kiện cho hàng hóa Việt Nam, tập trung vào các nhóm sản phẩm chiến lược như điện tử, thủy sản, dệt may, gỗ và nông sản chế biến. Đây vừa là cơ hội lớn để hàng Việt nâng tầm trong chuỗi cung ứng toàn cầu, vừa là phép thử về năng lực minh bạch, tiêu chuẩn và khả năng hội nhập của doanh nghiệp Việt.

Việt Nam và Mỹ vừa chính thức ra Tuyên bố chung về Hiệp định Thương mại đối ứng, công bằng và cân bằng — dấu mốc mới trong quan hệ kinh tế song phương. Dù Washington vẫn giữ mức thuế đối ứng 20% với phần lớn hàng hóa Việt Nam, Mỹ đồng thời mở “cửa sổ vàng” cho những sản phẩm đủ tiêu chuẩn về xuất xứ, an toàn chuỗi cung ứng và kỹ thuật, có thể được hưởng thuế suất 0%. Một bước đi vừa mang tính chiến lược, vừa là phép thử cho năng lực cạnh tranh và minh bạch của hàng Việt trên sân chơi toàn cầu.

Động thái mới của Mỹ được giới quan sát đánh giá là “bước đi chọn lọc”, vừa bảo vệ lợi ích thương mại của Washington, vừa mở cơ hội để Việt Nam khẳng định vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu. Việc duy trì trần thuế 20% nhưng mở cửa có điều kiện cho 0% thể hiện tư duy đối ứng linh hoạt, khi Mỹ muốn ưu tiên những sản phẩm có vai trò chiến lược trong chuỗi cung ứng – từ chất lượng, an toàn, môi trường đến tiêu chuẩn lao động – đặc biệt ở các lĩnh vực mà doanh nghiệp Mỹ đang đầu tư mạnh tại Việt Nam.

Nhóm hàng xuất khẩu chủ lực: Cơ hội từ những mắt xích chiến lược

Dẫn đầu là linh kiện điện tử và bán dẫn, lĩnh vực được xem là “xương sống” trong chiến lược an ninh chuỗi cung ứng công nghệ cao của Mỹ. Với sự hiện diện của Apple, Intel, Amkor, Samsung, Synopsys hay Infineon, Việt Nam đã trở thành trung tâm sản xuất – kiểm định – đóng gói chip và module IoT, giúp kim ngạch xuất khẩu điện tử 8 tháng đầu 2025 đạt 66,87 tỷ USD, tăng 43,1% so với cùng kỳ. Mỹ là thị trường lớn nhất, chiếm gần 40%.

Thủy sản cũng nổi lên như ứng viên sáng giá cho ưu đãi thuế, với kim ngạch xuất khẩu sang Mỹ đạt 1,41 tỷ USD trong 9 tháng, tăng 6,8%. Đặc biệt, nhóm sản phẩm chế biến sâu – tôm, cá tra, đồ ăn nhanh đông lạnh – đang chiếm tỷ trọng ngày càng cao, nhờ chiến lược đầu tư vào công nghệ chế biến và đóng gói theo tiêu chuẩn siêu thị Mỹ.

Trong khi đó, dệt may – da giày tiếp tục là trụ cột của xuất khẩu Việt Nam, khi hàng Việt chiếm 20% thị phần nhập khẩu dệt may của Mỹ, vượt Trung Quốc. Đây là nhóm hàng có cơ hội lớn để được áp thuế 0%, nhờ mối liên kết sâu rộng giữa các tập đoàn Mỹ (Nike, Adidas, Levi’s, Target…) và chuỗi cung ứng tại Việt Nam.

Ngành gỗ và đồ nội thất là một “át chủ bài” khác. Với 4,6 tỷ USD xuất khẩu sang Mỹ trong nửa đầu 2025, Việt Nam giữ vững vị thế nguồn cung số một, đặc biệt ở nhóm sản phẩm nội thất hoàn thiện đạt chuẩn FSC và tiêu chí “đối tác tương đồng”.

Cuối cùng, nhóm nông sản chế biến cao như cà phê hòa tan, hạt điều tinh chế, hồ tiêu chọn lọc đang mở ra dư địa lớn. Việt Nam thậm chí đã vượt Brazil trở thành nước xuất khẩu cà phê hòa tan lớn nhất thế giới – minh chứng cho năng lực chế biến sâu và xây dựng thương hiệu toàn cầu.

Chiến lược chủ động của doanh nghiệp Việt: Từ “ứng thí” đến “dẫn dắt”

Trong kỷ nguyên “thương mại đối ứng”, thuế suất 0% không chỉ là ưu đãi, mà là phép thử năng lực hội nhập và minh bạch. Để tận dụng cơ hội, doanh nghiệp Việt cần:

Xây dựng hồ sơ xuất xứ minh bạch – chứng minh giá trị “Made in Vietnam” thực chất, không phụ thuộc nguyên liệu trung gian.

Đạt chứng nhận quốc tế (FDA, USDA, BAP, FSC, SA8000…) để thỏa mãn tiêu chuẩn của Mỹ về môi trường, lao động và an toàn.

Tăng cường hợp tác đối ứng với doanh nghiệp Mỹ, qua liên doanh, hợp đồng dài hạn hay chuỗi cung ứng song phương.

Phối hợp với cơ quan quản lý xây dựng danh mục hàng ưu tiên kèm luận cứ kỹ thuật – kinh tế, tạo cơ sở thuyết phục khi Mỹ xem xét miễn thuế.