MỚI

Tính thuế TNCN 2026

#Pháp luật

24HMONEY đã kiểm duyệt

Hàng loạt vụ thao túng chứng khoán bị “khui”: Vì sao chưa xác định được khoản thu trái pháp luật?

Thời gian gần đây, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) liên tiếp phát hiện và xử phạt nhiều vụ thao túng giá cổ phiếu. Tuy nhiên, điểm đáng chú ý là trong hầu hết các vụ việc, cơ quan quản lý đều kết luận chưa xác định được khoản thu trái pháp luật, dù hành vi vi phạm kéo dài nhiều tháng, thậm chí nhiều năm.

Liên tiếp “lộ diện” các vụ thao túng cổ phiếu

Trong quá trình giám sát và kiểm tra thị trường, UBCKNN đã phát hiện hàng loạt vụ thao túng giá cổ phiếu với thủ đoạn quen thuộc: sử dụng nhiều tài khoản để mua bán chéo, tạo cung – cầu giả nhằm dẫn dắt giá.

Gần đây nhất là vụ việc liên quan đến cổ phiếu SJS của Công ty Cổ phần Đầu tư Phát triển Đô thị và Khu công nghiệp Sông Đà (nay là Công ty Cổ phần SJ Group). Theo quyết định xử phạt, trong giai đoạn từ ngày 10/4/2023 đến 10/1/2024, ông Nguyễn Ngọc Chiến và ông Trần Quang Cành đã sử dụng tới 26 tài khoản chứng khoán để liên tục mua bán cổ phiếu SJS, qua đó thao túng giá cổ phiếu, vi phạm khoản 3 Điều 12 Luật Chứng khoán.

Ngoài hai cá nhân trực tiếp thực hiện hành vi thao túng, 5 cá nhân khác cũng bị xử phạt do cho mượn tài khoản chứng khoán, gián tiếp tiếp tay cho hành vi vi phạm.

Trước đó, UBCKNN cũng đã xử phạt các vụ thao túng liên quan đến cổ phiếu CRC của Công ty Cổ phần Create Capital Việt Nam và cổ phiếu PPT của Công ty Cổ phần Petro Times.

Cụ thể, trong giai đoạn từ ngày 3/3/2025 đến 1/8/2025, ông Nguyễn Tiến Độ đã sử dụng 10 tài khoản (2 tài khoản của bản thân và 8 tài khoản của các nhà đầu tư khác) để giao dịch chéo cổ phiếu CRC, tạo cung – cầu giả nhằm thao túng giá.

Đối với cổ phiếu PPT, bà Nguyễn Thị Nhung và bà Phạm Thị Hương bị xử phạt vì đã sử dụng 19 tài khoản, trong đó có 15 tài khoản đứng tên người khác, để thao túng giá cổ phiếu trong khoảng thời gian kéo dài từ tháng 6/2022 đến tháng 10/2024.

Vụ AGG: Hiếm hoi có tổ chức tham gia thao túng

Đáng chú ý nhất là vụ thao túng cổ phiếu AGG của Công ty Cổ phần Đầu tư và Phát triển Bất động sản An Gia – một trong số ít vụ việc có sự tham gia của tổ chức.

Theo quyết định xử phạt công bố hồi tháng 10/2025, trong giai đoạn từ 1/12/2020 đến 31/12/2022, ông Hồ Thành Trung đã sử dụng tới 92 tài khoản chứng khoán, bao gồm tài khoản cá nhân, tài khoản của Công ty Cổ phần Quản lý và Đầu tư Trường Giang và hàng chục tài khoản của các nhà đầu tư khác để thao túng giá cổ phiếu AGG.

Công ty Cổ phần Quản lý và Đầu tư Trường Giang bị phạt 3 tỷ đồng do ủy quyền cho ông Trung thực hiện giao dịch, tạo điều kiện cho hành vi vi phạm. Ngoài ra, 26 cá nhân cho mượn tài khoản cũng bị xử phạt.

Chưa xác định được khoản thu trái pháp luật

Điểm chung đáng chú ý trong tất cả các vụ việc nêu trên là kết luận của UBCKNN: chưa xác định được khoản thu trái pháp luật phát sinh từ hành vi thao túng.

Theo các quyết định xử phạt, kết quả kiểm tra, tính toán cho thấy không có cơ sở xác định các cá nhân trực tiếp tạo cung – cầu giả thu được lợi ích bất hợp pháp. Đối với các cá nhân cho mượn tài khoản, cơ quan quản lý cũng chưa đủ căn cứ để xác định có khoản lợi bất hợp pháp phát sinh.

Dù vậy, các cá nhân trực tiếp thao túng vẫn bị xử phạt ở mức tối đa 1,5 tỷ đồng/người. Những cá nhân cho mượn tài khoản bị đình chỉ hoạt động giao dịch chứng khoán trong 9 tháng, đồng thời tất cả các đối tượng vi phạm đều bị cấm giao dịch chứng khoán trong 2 năm và cấm đảm nhiệm chức vụ tại các tổ chức kinh doanh chứng khoán trong thời hạn tương ứng.

Theo quy định tại Nghị định 156/2020/NĐ-CP, nếu xác định được khoản thu trái pháp luật, mức phạt có thể lên tới 10 lần khoản thu bất hợp pháp, nhưng không thấp hơn mức phạt tối đa theo quy định, đồng thời buộc hoàn trả toàn bộ số tiền thu lợi.

Siết giám sát trong bối cảnh thị trường “nóng”

Thực tế cho thấy, nhiều vụ thao túng diễn ra trong thời gian dài, từ vài tháng đến vài năm, song chỉ bị phát hiện và xử phạt sau đó. Vụ việc gần nhất xảy ra trong năm 2025 và bị xử phạt vào cuối năm, trong khi các vụ khác kéo dài từ 1–2 năm.

Theo UBCKNN, việc liên tiếp phát hiện và xử lý các hành vi thao túng cho thấy nỗ lực tăng cường giám sát trong bối cảnh thị trường chứng khoán thu hút dòng tiền lớn và biến động mạnh. Cơ quan quản lý đặc biệt chú trọng theo dõi các cổ phiếu có diễn biến tăng, giảm bất thường so với mặt bằng chung của thị trường và ngành.

UBCKNN đã chỉ đạo các đơn vị vận hành thị trường tập trung phát hiện, phân tích và báo cáo các giao dịch bất thường, nhấn mạnh việc giám sát chặt chẽ là yếu tố then chốt nhằm bảo đảm thị trường vận hành ổn định, an toàn và minh bạch.