Hãng bay thắng doanh thu, thua chi phí

Dù ghi nhận doanh thu tăng trưởng ấn tượng hàng chục nghìn tỷ đồng trong nửa đầu năm 2026, hai ông lớn Vietjet Air (VJC) và Vietnam Airlines (HVN) vẫn ngậm ngùi chứng kiến lợi nhuận bị vắt kiệt bởi gánh nặng giá nhiên liệu bùng nổ và tình trạng thiếu hụt tàu bay.

Xung đột địa chính trị đẩy giá nhiên liệu bay chạm ngưỡng 245 USD/thùng, kết hợp sự cố triệu hồi động cơ toàn cầu đang tạo ra "cơn gió ngược" đe dọa đà phục hồi tài chính của toàn ngành hàng không nội địa.

Vietjet Air báo cáo doanh thu quý II/2026 đạt 30.499 tỷ đồng, tăng 71% so với cùng kỳ năm trước, nhưng lợi nhuận sau thuế chỉ còn 349 tỷ đồng, giảm 47%. Tính lũy kế 6 tháng đầu năm, doanh thu hợp nhất đạt 51.536 tỷ đồng, tăng 44%, trong khi lợi nhuận sau thuế chỉ tăng nhẹ 6%, đạt 1.372 tỷ đồng. Tương tự, Vietnam Airlines ghi nhận doanh thu quý II tăng hơn 36%, đạt 38.365 tỷ đồng, nhưng chi phí vốn bán hàng tăng gần 59%, dẫn tới lỗ 600 tỷ đồng trong quý. Nửa đầu năm, Vietnam Airlines ghi nhận doanh thu 75.312 tỷ đồng, tăng 28%, với lợi nhuận 3.852 tỷ đồng.

Chi phí nhiên liệu chiếm khoảng 1/4 chi phí vận hành toàn ngành, do đó biến động giá gây tác động lớn. Hồi tháng 3-4, giá nhiên liệu bay trung bình toàn cầu chạm 245 USD/thùng do căng thẳng Trung Đông, tăng gấp 3 lần trong thời gian ngắn. Theo tính toán, mỗi 1 USD giá dầu tăng so với kế hoạch sẽ thêm hơn 300 tỷ đồng chi phí hàng năm. Vietnam Airlines thông báo rằng giá nhiên liệu trong quý II có thể làm chi phí tăng lên trên 7.000 tỷ đồng, nhưng nhờ các biện pháp ứng phó kịp thời, hãng đã giảm lỗ được khoảng 5.000 tỷ đồng.

Đối mặt với áp lực chi phí, các hãng bay đã triển khai nhiều giải pháp. Vietnam Airlines tạm dừng các chuyến bay thường lệ trên nhiều chặng đường, dự kiến cắt giảm 700-1.700 chuyến bay khứ hồi mỗi tháng trong quý II. Vietjet Air tháng 4 cũng giảm khoảng 18% tổng sản lượng khai thác, với nội địa giảm 22% và quốc tế giảm 11%. Ngoài cắt giảm công suất, các hãng cũng điều chỉnh dự báo tài chính và tăng giá vé để bù đắp chi phí.

Ngoài giá nhiên liệu, các hãng còn đối diện thách thức từ biến động tỷ giá và thiếu hụt tàu bay do sự vụ triệu hồi động cơ Pratt & Whitney. Vietjet Air và Vietnam Airlines lần lượt dẫn đầu về quy mô đội tàu bay với 107 và 97 chiếc. Hạn chế về tàu bay ảnh hưởng trực tiếp tới khả năng khai thác và phục hồi lợi nhuận. Cả hai hãng đều phải điều chỉnh mục tiêu 2026 do những thách thức này.