MỚI

Tính thuế TNCN 2026

#Quốc tế

24HMONEY đã kiểm duyệt

Hạ lãi suất: Nợ công Mỹ có được "giải cứu"?

Do “núi nợ” vượt 35 nghìn tỷ USD, mỗi năm Chính phủ liên bang Mỹ phải chi tới 1.000 tỷ USD chỉ để trả lãi – con số khổng lồ khiến ngân sách ngày càng bị bào mòn. Trong bối cảnh Fed bắt đầu hạ lãi suất, câu hỏi đặt ra là: liệu động thái này có thực sự giúp Washington nhẹ gánh nợ, hay chỉ tạm thời trì hoãn một bài toán tài khóa ngày càng nan giải?

Việc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) cắt giảm lãi suất cơ bản vào giữa tháng 9, một động thái theo mong muốn của Tổng thống Donald Trump nhằm giảm chi phí nợ, bị giới phân tích đánh giá là không đủ sức nặng để giải quyết khối nợ công khổng lồ. Mức giảm 0,25 điểm phần trăm chỉ có thể giảm chi phí vay nợ của Chính phủ liên bang đối với tín phiếu kho bạc ngắn hạn (T-bills), vốn chiếm tỷ trọng nhỏ và có lãi suất diễn biến sát với lãi suất điều hành của Fed.

Tuy nhiên, khoảng 80% khối nợ liên bang Mỹ là trái phiếu trung và dài hạn (2 đến 30 năm). Lãi suất của các loại trái phiếu này đã được chốt cố định tại thời điểm phát hành. Chuyên gia Jessica Ridle của Viện Manhattan nhận định: "Đây chỉ là một động thái cắt giảm lãi suất đối với một tỷ lệ quá nhỏ trong tổng khối nợ của liên bang. Không thể tạo ra được một sự thay đổi mạnh mẽ đối với khoản thâm hụt ngân sách hàng năm đang tiến gần tới mốc 2 nghìn tỷ USD".

Áp lực lãi vay vượt chi tiêu quân sự

Gánh nặng trả lãi hàng năm đã trở thành một vấn đề tài khóa nghiêm trọng. Hiện tại, cứ mỗi 7 USD mà Chính phủ Mỹ chi tiêu, có khoảng 1 USD dùng để trả lãi nợ. Lần đầu tiên, hạng mục chi trả lãi nợ công đã vượt qua cả chi tiêu quân sự của Mỹ – một minh chứng rõ ràng cho sự xói mòn ngân sách. Khối nợ khổng lồ, được tích lũy qua các đợt giảm thuế, tăng chi phúc lợi và ứng phó khủng hoảng, đang tiến sát mức 100% Tổng sản phẩm quốc nội (GDP).

Theo ước tính của Văn phòng Ngân sách Quốc hội (CBO), mỗi 0,1 điểm phần trăm tăng thêm trong lãi suất sẽ "đốt" thêm 351 tỷ USD tiền lãi trong vòng một thập kỷ. Điều này cho thấy sự nhạy cảm cực lớn của Washington đối với biến động lãi suất.

Lãi suất dài hạn không tuân theo Fed

Vấn đề cốt lõi là lãi suất đi vay dài hạn không phải lúc nào cũng biến động cùng nhịp với lãi suất ngắn hạn của Fed. Khi cho Chính phủ Mỹ vay tiền trong 10-30 năm, nhà đầu tư trái phiếu tính đến nhiều yếu tố vĩ mô khác như rủi ro lạm phát, sự độc lập của Fed và triển vọng tài khóa. Điều này thường dẫn đến phần bù kỳ hạn cao hơn (lãi suất trái phiếu dài hạn phải cao hơn), khiến Chính phủ Mỹ phải trả chi phí cao hơn cho các khoản vay dài.

Cựu Chủ tịch Hội đồng Cố vấn kinh tế Nhà Trắng, Jared Bernstein, khẳng định mối lo về sự bất ổn chính sách và triển vọng tài khóa sẽ ảnh hưởng đến thị trường trái phiếu nhiều hơn là việc cắt giảm lãi suất ngắn hạn của Fed.

Giải pháp thay thế: Cơ cấu nợ và độc lập của Fed

Việc duy trì lãi suất thấp trong nhiều năm mới tạo ra thay đổi đáng kể trong tổng chi trả lãi. Các khoản tiền tiết kiệm được từ việc hạ lãi suất của Fed cũng khó lòng đạt được con số kỳ vọng 900 tỷ USD/năm như Tổng thống Trump đưa ra.

Trong bối cảnh đó, các lựa chọn khả thi hơn nằm ở việc Bộ Tài chính Mỹ thay đổi cơ cấu kỳ hạn trái phiếu: tăng tỷ trọng tín phiếu ngắn hạn khi lãi suất ngắn hạn đang thấp, hoặc tăng phát hành trái phiếu dài hạn khi có cơ hội lãi suất dài hạn thấp.

Tuy nhiên, về dài hạn, chuyên gia Robin Brooks của Brookings Institution cảnh báo rằng việc gây áp lực lên Fed để giảm lãi suất nhằm mục đích giảm nợ có thể phản tác dụng. Việc làm tổn hại sự độc lập của Fed có thể làm gia tăng nỗi lo lạm phát, từ đó đẩy lãi suất dài hạn tăng cao hơn. "Niềm tin được xây dựng thông qua sự độc lập của Fed sẽ là cách để đưa lãi suất giảm xuống", ông Brooks kết luận.