Gỗ Việt đứng trước "bức tường lửa" thuế quan tại Mỹ

Con số thuế quan lên tới xấp xỉ 209% đang trở thành "bản án" nặng nề đối với ngành gỗ Việt Nam tại thị trường Mỹ. Với kim ngạch xuất khẩu bốc hơi gần 1 tỷ USD chỉ trong quý I/2026, các doanh nghiệp nội địa không chỉ đối mặt với áp lực chống bán phá giá mà còn bị cuốn vào vòng xoáy điều tra theo "Mục 301" đầy rủi ro.

Washington đang thay đổi cuộc chơi bằng các công cụ phòng vệ linh hoạt, đẩy Việt Nam vào nhóm quốc gia chịu thuế nặng nề nhất, chỉ sau Trung Quốc.

Gỗ Việt đứng trước "bức tường lửa" thuế quan tại Mỹ

Xuất khẩu hàng hóa Việt Nam sang Mỹ đang chững lại rõ rệt khi rào cản thương mại gia tăng. Trong quý I, kim ngạch đạt khoảng 39 tỷ USD, giảm hơn 4,3 tỷ USD so với cùng kỳ, tương đương gần 10%. Đáng chú ý, nhóm gỗ và sản phẩm gỗ giảm gần 1 tỷ USD, xuống còn khoảng 2 tỷ USD – mức sụt giảm đáng kể ở một ngành từng tăng trưởng ổn định.

Nguyên nhân chính đến từ việc Mỹ siết mạnh các biện pháp phòng vệ thương mại, đặc biệt là thuế chống bán phá giá. Đầu tháng 3, Bộ Thương mại Mỹ công bố mức thuế sơ bộ với gỗ dán và gỗ trang trí từ Việt Nam dao động quanh 191,85% – 194,8%. Nhiều doanh nghiệp khác chịu mức thuế gần 193%, đưa tổng gánh nặng thuế thực tế lên xấp xỉ 209% khi cộng với các loại thuế hiện hành.

Mức thuế này gần như triệt tiêu lợi thế cạnh tranh về giá của doanh nghiệp Việt tại thị trường Mỹ, vốn là điểm đến xuất khẩu lớn nhất của ngành gỗ. Khi chi phí bị đẩy lên quá cao, khả năng duy trì đơn hàng và thị phần trở nên mong manh.

Không dừng lại ở đó, Mỹ còn khởi xướng thêm các cuộc điều tra theo Mục 301 liên quan đến dư thừa công suất và yếu tố lao động trong chuỗi cung ứng. Điều này cho thấy xu hướng siết kiểm soát thương mại không còn mang tính ngắn hạn mà đang chuyển sang giai đoạn sâu và rộng hơn.

Trong bối cảnh này, chính sách thuế không chỉ là công cụ kinh tế mà còn trở thành đòn bẩy đàm phán. Các kịch bản được đặt ra gồm việc áp thuế bổ sung 20–30%, thu hẹp chính sách nếu áp lực kinh tế nội tại tăng, hoặc hai bên buộc phải bước vào đàm phán để tìm điểm cân bằng lợi ích.

Dù theo kịch bản nào, áp lực lên doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam là hiện hữu. Khi “cửa” thị trường lớn bị thu hẹp, bài toán không còn là giá bán, mà là năng lực thích ứng – từ pháp lý, chuỗi cung ứng đến chiến lược thị trường.

Trong cuộc chơi mới, lợi thế chi phí thấp không còn đủ. Doanh nghiệp buộc phải nâng cấp tiêu chuẩn, đa dạng hóa thị trường và chuẩn bị sẵn sàng cho các cuộc điều tra thương mại ngày càng dày đặc.