Giáo dục Đại học: Cuộc chiến "sân sau" của các tập đoàn tỷ đô

Giáo dục đại học Việt Nam nhiều năm qua không còn là sân chơi riêng của các trường công lập truyền thống, mà trở thành chiến trường cạnh tranh quyết liệt của các tập đoàn kinh tế lớn. Vingroup, FPT, Phenikaa, Nguyễn Hoàng, Sovico, Intracom… đồng loạt đầu tư, thâu tóm và mở rộng năng lực đào tạo, vừa phục vụ chuỗi giá trị doanh nghiệp, vừa hiện thực hóa tham vọng “xuất khẩu nhân lực” ra thị trường quốc tế.

VinUni – Mô hình đại học tinh hoa

VinUniversity (VinUni), khởi xướng từ năm 2018 và chính thức thành lập theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ tháng 3/2019, mang tham vọng trở thành đại học phi lợi nhuận chuẩn quốc tế, định vị như “university of excellence” và cạnh tranh với các trường hàng đầu châu Á. Vingroup không chỉ xây dựng VinUni để đào tạo nhân lực tinh hoa cho các lĩnh vực chiến lược trong hệ sinh thái tập đoàn như y tế, công nghệ, dịch vụ và kinh doanh, mà còn nhằm tạo cú hích nâng tầm giáo dục đại học Việt Nam.

Với cam kết đầu tư khoảng 6.500 tỷ đồng – mức cao nhất trong các trường đại học tư thục hiện nay – VinUni sở hữu khuôn viên 23 ha tại Vinhomes Ocean Park (Hà Nội), cùng hệ thống giảng đường, trung tâm mô phỏng, phòng thí nghiệm, thư viện và ký túc xá tiêu chuẩn quốc tế. Trường vận hành ba College: Business & Management, Engineering & Computer Science, Health Sciences, toàn bộ chương trình bằng tiếng Anh, tích hợp đánh giá và chuẩn đầu ra quốc tế, đồng thời thu hút sinh viên xuất sắc thông qua quỹ học bổng toàn phần và bán phần.

Sự kết nối trực tiếp với VinBigData, VinAI, Vinmec giúp sinh viên VinUni tham gia dự án thực tế ngay từ năm nhất – điều hiếm có trong bối cảnh đại học Việt Nam – và nhanh chóng khẳng định dấu ấn trong hệ thống giáo dục, cả về chất lượng tuyển sinh, năng lực nghiên cứu và chuẩn quốc tế của chương trình đào tạo.

FPT University – Trung tâm nhân lực công nghệ

Đại học FPT, thành lập năm 2006 với 100% vốn FPT, mang triết lý “của doanh nghiệp – phục vụ doanh nghiệp”. Trường tập trung đào tạo nhân lực công nghệ thông tin, kỹ thuật, kinh tế – quản trị, đáp ứng nhu cầu trực tiếp cho tập đoàn mẹ và thị trường công nghệ toàn cầu.

Sau gần hai thập kỷ, FPT University mở rộng hệ thống đa campus tại Hà Nội, Đà Nẵng, Quy Nhơn, TP.HCM và Cần Thơ, với chỉ tiêu tuyển sinh 2025 đạt 13.677 sinh viên, trở thành trung tâm cung ứng nhân lực công nghệ lớn nhất Việt Nam. Mô hình đào tạo gắn thực tiễn, với On-the-job Training (OJT) tại FPT và đối tác toàn cầu, giúp sinh viên rút ngắn thời gian thích nghi với môi trường thực tế và gia tăng cơ hội việc làm ngay sau tốt nghiệp.

Phenikaa University – Đại học đổi mới sáng tạo

Phenikaa University, tiền thân Trường Đại học Thành Tây, được Phenikaa Group tái cấu trúc từ 2017–2018 và đổi tên năm 2020, hướng tới mô hình “research-driven university”. Với cơ sở 13 ha tại Hà Đông, hơn 50 phòng thí nghiệm và trung tâm nghiên cứu chuyên sâu về AI, robot, công nghệ nano, khoa học vật liệu…, Phenikaa định hình là đại học tư nhân đổi mới sáng tạo, gắn chặt nghiên cứu với chiến lược công nghệ của tập đoàn mẹ.

Sovico – Mô hình đại học ứng dụng

Sovico Group lựa chọn hướng đi khác biệt: mua lại, tái cấu trúc và vận hành các trường theo mô hình đại học ứng dụng, phục vụ trực tiếp nhu cầu nhân lực cho hàng không, dịch vụ, tài chính và logistics. Đại học Hòa Bình (Hà Nội) và Đại học Thái Bình Dương (Khánh Hòa) là ví dụ điển hình, tập trung đào tạo theo nhu cầu thực tế của Vietjet, HDBank và hệ sinh thái dịch vụ của tập đoàn, giải quyết bài toán nhân lực hiệu quả với mô hình “ngắn vòng đời” linh hoạt.

Nguyễn Hoàng Group – mở rộng phía Nam

Hoa Sen University (HSU) và Đại học Quốc tế Hồng Bàng (HIU) là trụ cột giáo dục đại học phía Nam của Nguyễn Hoàng Group, với định hướng quốc tế, ứng dụng và sáng tạo. HSU phát triển đa ngành từ kinh tế quản trị, thiết kế, nghệ thuật, du lịch, công nghệ thông tin, đến y dược và sức khỏe. HIU tập trung mạnh vào y khoa, dược, răng – hàm – mặt, điều dưỡng và kỹ thuật y sinh, trở thành trung tâm đào tạo chuyên sâu, hiện đại và hội nhập quốc tế.

Giáo dục đại học – "chiến trường" mới của các tập đoàn

Từ VinUni, FPT University, Phenikaa, Sovico đến bộ đôi HSU – HIU của Nguyễn Hoàng, mỗi tập đoàn chọn hướng đi riêng nhưng đều chung mục tiêu: trường đại học không chỉ là nơi đào tạo, mà là cấu phần chiến lược trong hệ sinh thái doanh nghiệp.

Cuộc đua này thay đổi cấu trúc giáo dục đại học Việt Nam, từ mô hình manh mún sang mô hình đại học doanh nghiệp, với nguồn lực mạnh, quản trị chuyên nghiệp, cơ sở vật chất hiện đại và gắn kết trực tiếp với nhu cầu nhân lực thực tế. Kết quả là sự bứt tốc tạo ra các mô hình đào tạo mới, chuẩn quốc tế, nâng cao chất lượng sinh viên và định hình thế hệ đại học tư thục Việt Nam “phiên bản 2.0”: lớn hơn, chuyên sâu hơn và sẵn sàng cạnh tranh.