Giảm lãi suất hay chấp nhận mất “room”?

Ngân hàng Nhà nước cho biết việc phân bổ hạn mức tăng trưởng tín dụng năm 2027 có thể gắn trực tiếp với mức độ tuân thủ chỉ đạo giảm mặt bằng lãi suất. Những ngân hàng không thực hiện nghiêm có thể bị giảm “room” tín dụng.

Trong khi đó, chênh lệch tín dụng - huy động đã lên khoảng 2 triệu tỷ đồng, khiến bài toán giảm lãi suất trở nên phức tạp khi các ngân hàng vẫn phải bảo đảm nguồn vốn và thanh khoản.

Sáng 13/8/2026, Thủ tướng Chính phủ chủ trì cuộc họp với Ngân hàng Nhà nước và các tổ chức tín dụng để thảo luận về lãi suất, tín dụng, tỷ giá và an toàn hệ thống. Theo báo cáo của Ngân hàng Nhà nước, mặt bằng lãi suất hiện chịu sức ép từ bốn nguyên nhân chính: lãi suất tăng từ cuối 2025 tạo nền mới cao hơn, nhu cầu vốn tăng để đạt mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số, áp lực lạm phát gia tăng và các ngân hàng trung ương toàn cầu duy trì lãi suất ở mức cao.

Chênh lệch giữa tín dụng cấp và vốn huy động ước tính khoảng 2 triệu tỷ đồng, tiềm ẩn rủi ro về thanh khoản và lãi suất. Vốn khả dụng của các tổ chức tín dụng phụ thuộc lớn vào tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước, với mức biến động từ 460.000 tỷ đến 743.000 tỷ đồng. Những biến động trong ngắn hạn gây ảnh hưởng đến khả năng chi trả và lãi suất thị trường liên ngân hàng.

Ngân hàng Nhà nước sẽ gắn phân bổ hạn mức tăng trưởng tín dụng năm 2027 trực tiếp với mức độ tuân thủ chỉ đạo giảm mặt bằng lãi suất của từng ngân hàng. Các tổ chức tín dụng không thực hiện đúng chỉ đạo sẽ bị giảm "room" tín dụng. Cơ chế này nhằm tạo động lực để các ngân hàng chia sẻ lợi ích, giảm lãi suất cho vay hỗ trợ khách hàng, đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ.

Ngân hàng thương mại chịu tác động trực tiếp khi phải cân bằng giữa huy động vốn, giảm lãi suất cho vay và duy trì lợi nhuận. Bất động sản và xây dựng có thể hưởng lợi từ các chương trình hỗ trợ tín dụng cho vay nhà ở. Doanh nghiệp vừa và nhỏ được ưu tiên trong các giải pháp hỗ trợ tín dụng. Lĩnh vực tiêu dùng sẽ chịu ảnh hưởng từ nhu cầu vốn cao nhưng chi phí huy động vốn vẫn ở mức áp lực.

Ngành ngân hàng phải thực hiện nhiều mục tiêu đan xen: đáp ứng nhu cầu vốn cho tăng trưởng kinh tế, kiểm soát lạm phát, giảm lãi suất đồng thời ổn định tỷ giá. Dư địa kiểm soát lạm phát còn lại ước tính hạn chế trong những tháng còn lại của năm 2026. Ngân hàng Nhà nước sẽ tiếp tục điều hành chính sách tiền tệ linh hoạt, phối hợp với chính sách tài khoá để cân bằng giữa tăng trưởng và ổn định kinh tế vĩ mô.