Giá đồng bứt phá mạnh nhất từ khủng hoảng 2008: tín hiệu gì cho kinh tế toàn cầu?

Giá đồng đang ghi nhận mức tăng mạnh nhất trong hơn một thập kỷ, khi tăng hơn 30% trong năm 2025—mức tăng hàng năm lớn nhất kể từ cú bứt phá ngoạn mục 140% của kim loại này vào năm 2009, trong giai đoạn phục hồi hậu khủng hoảng tài chính toàn cầu.

Kim loại đỏ, thước đo nhạy cảm của hoạt động kinh tế thế giới, đã lập đỉnh lịch sử vượt 12.000 USD/tấn trong tháng 12, được thúc đẩy bởi các yếu tố gián đoạn nguồn cung, căng thẳng thương mại và những lo ngại ngày càng lớn về thâm hụt mang tính cấu trúc trong những năm tới.

Đà tăng giá mạnh mẽ này phản ánh điều mà Natalie Scott-Gray, chuyên gia phân tích cao cấp về nhu cầu kim loại tại StoneX, mô tả là “cơn bão hoàn hảo” của các yếu tố thị trường. Trong số đó có sự hạ nhiệt của căng thẳng Mỹ–Trung, triển vọng về một thỏa thuận hòa bình Nga–Ukraine, cùng cái bóng lơ lửng của các biện pháp áp thuế nhập khẩu từ Mỹ. Tuy nhiên, ẩn sâu dưới những chất xúc tác ngắn hạn này là một mất cân đối căn bản: giới phân tích dự báo nhu cầu đồng sẽ vượt xa sản lượng khai thác từ nay đến thập niên 2030, tạo ra thâm hụt cấu trúc có khả năng duy trì mặt bằng giá cao sang năm tới và xa hơn nữa.

Cán cân cung–cầu đang được tái định hình bởi các xu hướng dài hạn. Quá trình chuyển dịch toàn cầu từ nhiên liệu hóa thạch sang năng lượng tái tạo—đặc biệt là điện gió và điện mặt trời—đòi hỏi hạ tầng đồng ở quy mô lớn. Sản xuất xe điện tiêu thụ lượng đồng cao hơn đáng kể so với động cơ đốt trong truyền thống, trong khi sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo đã kích hoạt làn sóng xây dựng trung tâm dữ liệu, lĩnh vực “ngốn” khối lượng đồng khổng lồ. “Nhiều thành viên thị trường đang nói tới kịch bản thâm hụt đồng mang tính cấu trúc từ năm 2026,” Alastair Munro, chiến lược gia kim loại cơ bản tại Marex, nhận định.

Ở chiều cung, triển vọng vẫn đầy thách thức. Các mỏ đồng lâu năm đang đối mặt với suy giảm năng suất, trong khi việc phát triển công suất mới đòi hỏi vốn đầu tư hàng tỷ USD và có thể mất một thập kỷ hoặc hơn để đi vào vận hành. Tình hình càng xấu đi trong năm nay khi các sự cố nghiêm trọng tại ba mỏ lớn nhất thế giới làm dấy lên lo ngại thiếu hụt tức thì, buộc nhiều nhà sản xuất lớn phải hạ dự báo sản lượng.

 

Động lực thị trường cũng mang màu sắc rõ nét, đặc biệt tại Mỹ. Trước nguy cơ áp thuế từ chính quyền Trump, các nhà nhập khẩu đã ồ ạt đưa lượng đồng kỷ lục vào thị trường Mỹ. Điều này tạo ra một sự lệch pha giá bất thường: hợp đồng tương lai đồng trên sàn Comex giao dịch với mức chênh lệch cao so với chuẩn London Metal Exchange (LME), khi giới giao dịch tận dụng cơ hội kinh doanh chênh lệch giá. Dù các biện pháp thuế quan cuối cùng đã miễn trừ đồng cathode—dạng chủ yếu được nhập khẩu ồ ạt—mức premium trên Comex vẫn duy trì, phản ánh lo ngại về khả năng xuất hiện thêm các sắc thuế mới trong năm tới.

Hệ quả là, tồn kho tại các kho Comex đã tăng lên mức kỷ lục, vượt 400.000 tấn, trong khi tồn kho trên LME toàn cầu suy giảm đáng kể, với lượng dự trữ tại châu Âu tụt xuống dưới 20.000 tấn. Mackenzie nhấn mạnh tình trạng thắt chặt hiện nay mang tính “khu vực, không phải toàn cầu”, dù các thương nhân vẫn tiếp tục chuyển hàng để tận dụng mức giá cao tại Mỹ, qua đó làm gia tăng nguy cơ thiếu hụt ở những khu vực khác.

Alice Fox, chiến lược gia hàng hóa tại Macquarie Group, dự báo giá đồng sẽ “duy trì ở mức cao” sang năm 2026, bất chấp đà tăng trưởng nhu cầu tại Trung Quốc—quốc gia tiêu thụ lớn nhất thế giới—có dấu hiệu chậm lại. Tuy nhiên, mặt bằng giá cao kéo dài có thể tự tạo lực kìm hãm, khi khuyến khích việc thay thế bằng vật liệu rẻ hơn hoặc làm suy giảm tiêu thụ trong các ứng dụng ít thiết yếu hơn, bao gồm một số hạng mục trong quá trình khử carbon—một nghịch lý có thể làm chậm chính cuộc chuyển dịch năng lượng đang thúc đẩy nhu cầu đồng.

Theo dự báo từ BloombergNEF, cán cân cung – cầu đồng toàn cầu có thể đảo chiều sang trạng thái thiếu hụt khoảng 1 triệu tấn trong giai đoạn tới, khi nhu cầu từ trung tâm dữ liệu, xe điện và quá trình điện khí hóa tăng mạnh từ năm 2026.

Đồng ngày càng đóng vai trò then chốt trong chuỗi cung ứng sản xuất toàn cầu, trong khi nguồn cung lại đang thu hẹp do thiếu đầu tư khai thác mới và áp lực chi phí. Khi cầu tăng – cung giảm, thị trường hoàn toàn có thể chứng kiến làn sóng tích trữ mạnh mẽ từ các quốc gia và doanh nghiệp lớn.

Cơ hội hiện tại

Đồng đã chính thức bước vào giai đoạn sóng tăng lớn sau khi vượt qua ngưỡng kháng cự quan trọng với cây nến xanh tăng thân lớn dứt khoát

Đây được xem là giai đoạn thị trường bắt đầu định giá lại vai trò của kim loại đồng, mở ra cơ hội đáng chú ý cho các nhà đầu tư đón đầu xu hướng trung – dài hạn, ít nhất là vượt đỉnh lịch sử 6.

 

Biểu đồ cho thấy vàng từng tích lũy nhiều năm dưới vùng kháng cự trước khi bứt phá mạnh và mô hình hiện tại của đồng đang lặp lại gần như y hệt. Đồng đỏ đã hình thành một đáy cong và vừa thoát khỏi vùng cản dài hạn giống như vàng trước khi bước vào chu kỳ tăng dựng đứng.

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

 

Thị trường hàng hóa phái sinh là nơi giao dịch các hợp đồng dựa trên giá trị của các loại hàng hóa cơ bản như nông sản, năng lượng, kim loại, và nguyên liệu công nghiệp. Đây là công cụ giúp doanh nghiệp và nhà đầu tư quản lý rủi ro biến động giá, đồng thời tạo cơ hội sinh lời từ sự chênh lệch giá trong tương lai. Với sự phát triển của công nghệ và hội nhập kinh tế, thị trường này ngày càng thu hút sự quan tâm nhờ tính thanh khoản cao và khả năng đa dạng hóa danh mục đầu tư. NĐT quan tâm liên hệ với tôi cũng như tham gia nhóm cộng đồng qua thông tin trên trang cá nhân.