Giá dầu vượt 110 USD/thùng, Nga “hốt bạc” giữa tâm bão Trung Đông

Giá dầu thế giới đang trải qua một cơn “địa chấn” khi căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông leo thang, đẩy giá dầu Brent vượt ngưỡng 110 USD/thùng. Trong khi nhiều nền kinh tế châu Á lao đao vì nguy cơ đứt gãy nguồn cung, Nga lại nổi lên như bên hưởng lợi lớn nhất, thu về hàng tỷ USD và từng bước định hình lại bản đồ năng lượng toàn cầu.

Eo biển Hormuz – “nút thắt” khiến thị trường chao đảo

Tâm điểm của cuộc khủng hoảng nằm ở eo biển Hormuz – tuyến vận chuyển huyết mạch của ngành dầu mỏ toàn cầu. Mỗi ngày, khoảng 20 triệu thùng dầu, tương đương 1/4 lượng dầu vận chuyển bằng đường biển, đi qua khu vực này.

Khi căng thẳng giữa Mỹ, Israel và Iran gia tăng, rủi ro gián đoạn tại Hormuz lập tức khiến chi phí vận chuyển và bảo hiểm tăng vọt. Dòng chảy dầu mỏ bị đình trệ, tạo ra áp lực cực lớn lên các quốc gia phụ thuộc năng lượng như Trung Quốc, Ấn Độ, Nhật Bản và Hàn Quốc.

Chỉ cần một cú “tắc nghẽn” nhỏ cũng đủ khiến giá nhiên liệu leo thang, kéo theo chi phí sản xuất và lạm phát tăng mạnh tại các nền kinh tế này.

Nga “ngư ông đắc lợi” nhờ lợi thế địa lý

Trong khi Trung Đông trở thành điểm nóng, Nga lại sở hữu lợi thế chiến lược hiếm có: các tuyến xuất khẩu dầu không đi qua khu vực xung đột.

Dầu từ Nga có thể dễ dàng được vận chuyển từ các cảng Baltic sang châu Âu hoặc từ Viễn Đông sang châu Á mà không bị ảnh hưởng bởi Hormuz. Điều này khiến dầu Nga trở thành lựa chọn “an toàn” trong mắt các nhà nhập khẩu.

Thực tế, nhiều quốc gia như Ấn Độ, Trung Quốc hay Nhật Bản đã nhanh chóng chuyển hướng, ưu tiên nguồn cung ổn định thay vì chỉ cân nhắc yếu tố chính trị hay giá trần từ phương Tây.

Hệ quả là mức giá trần 60 USD/thùng do G7 áp đặt gần như mất tác dụng. Dầu Nga hiện không chỉ vượt trần mà còn được mua với mức “phí an toàn” cao hơn dầu Brent từ 2-8 USD/thùng.

“Đội tàu bóng tối” và sự trở lại của ông trùm dầu mỏ

Đứng sau làn sóng xuất khẩu bùng nổ là mạng lưới vận chuyển dầu bí mật – còn gọi là “đội tàu bóng tối”. Nhân vật nổi bật nhất trong mạng lưới này là Etibar Eyyub, một nhà buôn dầu gốc Azerbaijan.

Từng gặp khó vì lệnh trừng phạt, Eyyub nay bất ngờ quay lại mạnh mẽ khi nhu cầu dầu Nga tăng vọt. Ông kiểm soát hàng trăm tàu chở dầu và đóng vai trò trung gian cho lượng giao dịch trị giá hàng chục tỷ USD mỗi năm.

Chỉ trong nửa tháng, Ấn Độ đã mua hơn 30 triệu thùng dầu Nga, phần lớn thông qua mạng lưới của Eyyub. Điều này cho thấy sức ảnh hưởng ngày càng lớn của hệ thống vận chuyển “ngoài luồng” trong bối cảnh thị trường biến động.

Dòng tiền tỷ USD và nghịch lý toàn cầu

Theo một số ước tính, Nga có thể đã thu về khoảng 10 tỷ USD chỉ trong vòng hai tuần khi giá dầu tăng mạnh. Đây là nguồn thu đáng kể, giúp bù đắp áp lực ngân sách trong năm 2026.

Trong khi đó, các nền kinh tế phương Tây lại phải đối mặt với áp lực lạm phát gia tăng do chi phí năng lượng leo thang. Người dân và doanh nghiệp đều chịu tác động trực tiếp từ giá dầu cao.

Một nghịch lý đang hiện hữu: khi khủng hoảng năng lượng khiến nhiều quốc gia “lao đao”, thì Nga lại tận dụng cơ hội để củng cố vị thế và gia tăng ảnh hưởng trên thị trường toàn cầu.