Gần 7.2 ngàn tỷ đồng thoát khỏi giao dịch lừa đảo mạng nhờ 5.8 triệu lượt cảnh báo gian lận

Sự bùng nổ của giao dịch phi tiền mặt đi kèm với những rủi ro lừa đảo công nghệ cao ngày càng phức tạp. Thông qua các hệ thống giám sát và đối chiếu dữ liệu tập trung, ngành ngân hàng đã kịp thời ngăn chặn hàng ngàn tỷ đồng khỏi các giao dịch gian lận, đồng thời tiếp tục củng cố hành lang pháp lý để nâng cao khả năng chống chịu của toàn hệ thống.

Tại Diễn đàn An ninh Tài chính số 2026, ông Hoàng Minh Tiến - Phó Cục trưởng Cục Công nghệ thông tin, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam cho biết, hệ thống tài chính đang chịu áp lực lớn về an ninh mạng trong bối cảnh thanh toán số tăng trưởng mạnh. Thống kê 8 tháng đầu năm 2026, toàn ngành ghi nhận hơn 21 tỷ giao dịch thanh toán không dùng tiền mặt, với tổng giá trị đạt trên 260 triệu tỷ đồng. Ở nhiều tổ chức tín dụng, tỷ lệ giao dịch qua kênh số hiện đã vượt 95%.

Ông Hoàng Minh Tiến - Phó Cục trưởng Cục Công nghệ thông tin, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam. 

Đi kèm với tăng trưởng quy mô, áp lực từ tội phạm công nghệ cao và giả mạo danh tính buộc cơ quan quản lý phải siết chặt dữ liệu đầu vào. Nhằm hạn chế nguy cơ giả mạo danh tính, Ngân hàng Nhà nước đã khai thác Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư theo Đề án 06.

Tính đến tháng 10/2026, toàn ngành đối chiếu và xác minh được thông tin của hơn 178 triệu hồ sơ khách hàng. Tại Trung tâm Thông tin Tín dụng Quốc gia Việt Nam (CIC), hệ thống rà soát 5-7 triệu hồ sơ, đạt tỷ lệ 100% đủ điều kiện xác thực. Cùng với đó, 28 ngân hàng và 4 tổ chức trung gian thanh toán đã kết nối nền tảng chi trả an sinh xã hội trên ứng dụng VNeID.

Việc chủ động nhận diện rủi ro thông qua dữ liệu đã mang lại hiệu quả trực tiếp trong việc bảo vệ tài sản của người dân. Cụ thể, sau khoảng một năm vận hành, Hệ thống thông tin hỗ trợ quản lý, giám sát và phòng ngừa rủi ro gian lận trong thanh toán (SIMO) đã phát đi 5.8 triệu lượt cảnh báo tính đến tháng 10/2026. Dựa trên cơ sở này, 1.9 triệu lượt khách hàng đã tạm dừng hoặc hủy bỏ giao dịch lừa đảo, giúp bảo vệ tổng giá trị giao dịch gần 7.2 ngàn tỷ đồng.

Đi đôi với các giải pháp công nghệ, tỷ trọng đầu tư cho an ninh mạng cũng phản ánh mức độ tập trung của ngành. Theo báo cáo về chỉ tiêu chuyển đổi số năm 2026, kinh phí dành cho an toàn mạng tại các ngân hàng thương mại chiếm khoảng 17% tổng ngân sách chuyển đổi số, hướng tới việc tích hợp bảo mật ngay từ khâu thiết kế (Security by Design).

Bên cạnh hạ tầng kỹ thuật, cơ quan quản lý liên tục hoàn thiện thể chế để kiểm soát rủi ro từ công nghệ mới. Gần nhất, vào ngày 30/09/2026, Ngân hàng Nhà nước ban hành Thông tư 53/2026/TT-NHNN, quy định các yêu cầu về phân loại rủi ro, bảo vệ dữ liệu và bảo đảm sự kiểm soát của con người khi triển khai Trí tuệ nhân tạo (AI).

Trước đó, khung pháp lý cũng được củng cố qua Thông tư 09/2020/TT-NHNN, Thông tư 50/2024/TT-NHNN (sửa đổi bởi Thông tư 77/2025/TT-NHNN) về bảo mật dịch vụ trực tuyến và Thông tư 64/2024/TT-NHNN về chuẩn hóa chia sẻ dữ liệu (Open API).

Nhằm đối phó với dòng tiền lừa đảo liên quan đến nhiều tài khoản và dịch chuyển nhanh, Ngân hàng Nhà nước và Bộ Công an đã ký Kế hoạch phối hợp số 513 vào tháng 06/2026. Theo lộ trình thống nhất, ngay trong năm 2026, giải pháp truy vết và ngăn chặn khẩn cấp dòng tiền sẽ được triển khai tại phần lớn các ngân hàng thương mại lớn, và tiến tới áp dụng rộng rãi cho toàn bộ hệ thống vào quý 1/2027.