Đừng trả giá quá đắt cho cổ phiếu

Một doanh nghiệp có lợi thế cạnh tranh, tăng trưởng tốt và quản trị hiệu quả chưa chắc mang lại kết quả tương xứng cho cổ đông nếu cổ phiếu đã được thị trường định giá quá cao. Triết lý của tỷ phú Leon Cooperman đặt giá mua ngang hàng với chất lượng doanh nghiệp.

Triết lý không mua cổ phiếu tốt ở mọi giá của tỷ phú Leon Cooperman nhấn mạnh tầm quan trọng của định giá hợp lý trong đầu tư dài hạn.

Leon Cooperman, nhà sáng lập Omega Advisors, theo đuổi quan điểm rằng nhà đầu tư cần nhận được nhiều giá trị hơn số tiền bỏ ra. Thay vì tìm “cổ phiếu phù hợp ở bất kỳ mức giá nào”, ông nhấn mạnh việc tìm cổ phiếu ở mức giá phù hợp.

Điểm cốt lõi nằm ở khoảng cách giữa chất lượng doanh nghiệp và kỳ vọng đã phản ánh vào giá. Một công ty có lợi nhuận tăng trưởng, thương hiệu mạnh và bảng cân đối lành mạnh vẫn có thể trở thành khoản đầu tư kém hiệu quả nếu giá cổ phiếu đã bao gồm phần lớn kỳ vọng tương lai.

Giả sử cùng một doanh nghiệp, một nhà đầu tư mua tại P/E 15 lần, trong khi người khác mua sau giai đoạn tăng giá khi P/E lên 35 lần. Doanh nghiệp không thay đổi, nhưng mức giá phải trả và biên độ kỳ vọng đã khác rất xa. Khi đó, ngay cả lợi nhuận tiếp tục tăng, cổ phiếu vẫn có thể chịu áp lực nếu tốc độ tăng trưởng thấp hơn những gì thị trường đã định giá.

Tuy nhiên, P/E thấp cũng không mặc nhiên đồng nghĩa với rẻ. Một cổ phiếu có P/E 7 lần có thể phản ánh triển vọng lợi nhuận suy giảm, nợ vay cao, dòng tiền yếu hoặc lợi thế cạnh tranh đang thu hẹp. Ngược lại, P/E 30 lần cũng chưa thể kết luận là đắt nếu doanh nghiệp có khả năng duy trì tốc độ tăng trưởng cao trong nhiều năm.

Vì vậy, định giá cần được đặt cạnh chất lượng lợi nhuận, dòng tiền, đòn bẩy, triển vọng ngành và khả năng tăng trưởng. Khoảng cách giữa lợi nhuận kế toán và dòng tiền thực cũng là biến số quan trọng khi đánh giá chất lượng tăng trưởng.

Góc nhìn này đặc biệt đáng chú ý trong những giai đoạn thị trường hưng phấn. Khi kỳ vọng tăng nhanh, giá cổ phiếu có thể đi trước kết quả kinh doanh. Khi đó, doanh nghiệp phải tăng trưởng đủ mạnh để “đuổi kịp” mức giá mà thị trường đã trả.

Ở chiều ngược lại, một doanh nghiệp đang gặp khó khăn ngắn hạn có thể bị chiết khấu quá mức nếu nền tảng dài hạn chưa thay đổi. Vì thế, câu hỏi “cổ phiếu này tốt không?” chưa đủ. Bài toán còn nằm ở giá nào thị trường đang trả cho chất lượng đó.