Dự án “Nuôi em” bị tố thiếu minh bạch: Bữa ăn trẻ vùng cao bất ngờ “đứt gãy”

Kỳ vọng góp phần cải thiện bữa ăn và tiếp sức cho học sinh nghèo vùng cao tới trường, dự án thiện nguyện “Nuôi em Nghệ An” (NENA) đang đối mặt với nhiều nghi vấn về minh bạch tài chính. Những lùm xùm kéo dài khiến bữa ăn bán trú của hàng trăm học sinh ở Nghệ An rơi vào cảnh chông chênh, thậm chí phải tạm dừng.

Trường học chật vật vì chưa nhận được kinh phí

Tại nhiều xã vùng cao của tỉnh Nghệ An, điều kiện kinh tế khó khăn khiến việc tổ chức bữa ăn bán trú cho học sinh vốn đã là một bài toán nan giải. Trước đây, phần lớn các em mang cơm từ nhà đến trường, chủ yếu là cơm trắng ăn với muối vừng hoặc cá khô. Vì vậy, khi dự án “Nuôi em Nghệ An” triển khai hỗ trợ tiền ăn, nhiều trường học kỳ vọng sẽ giúp cải thiện dinh dưỡng, giữ chân học sinh đến lớp.

Cô Vũ Thúy Hằng, Hiệu trưởng Trường mầm non Lượng Minh (xã Lượng Minh), cho biết năm học 2025–2026, trường có 96 học sinh được dự án hỗ trợ 10.000 đồng/ngày/em. Để đảm bảo suất ăn tối thiểu 17.000 đồng, nhà trường phải vận động phụ huynh góp thêm tiền hoặc mang gạo, rau củ đến trường.

Tuy nhiên, từ tháng 10/2025 đến nay, dù đã tổ chức bữa ăn bán trú cho học sinh, trường vẫn chưa nhận được bất kỳ khoản kinh phí nào từ dự án. “Chúng tôi nhiều lần liên hệ thì được hứa sẽ chuyển tiền trong tuần. Vì tin tưởng cam kết hỗ trợ cả năm học nên nhà trường vẫn cố gắng duy trì bữa ăn cho trẻ”, cô Hằng chia sẻ.

Lo ngại việc hỗ trợ có thể dừng lại, nhà trường buộc phải tính đến phương án họp phụ huynh để tìm giải pháp khác. “Gần 50% học sinh của trường thuộc hộ nghèo, nhiều em có cha mẹ đi làm ăn xa. Nếu không có bữa ăn bán trú, việc duy trì sĩ số sẽ rất khó khăn”, cô nói.

Nợ tiền thực phẩm, học sinh bị cắt giảm hỗ trợ

Tình trạng tương tự cũng xảy ra tại Trường mầm non Mai Sơn (xã Nhôn Mai). Từ đầu tháng 10/2025, trường có 144 học sinh được dự án NENA hỗ trợ tiền ăn, ban đầu là 8.000 đồng/ngày/em, sau tăng lên 10.000 đồng/ngày. Tuy nhiên, đến nay, nhà trường vẫn chưa nhận được tiền ăn của các tháng Mười và Mười một như cam kết.

Cô Nguyễn Thị Hằng, Hiệu trưởng nhà trường, cho biết việc chậm thanh toán khiến trường chưa thể trả nợ cho các nhà cung cấp thực phẩm. Từ tháng 12/2025, số học sinh được dự án hỗ trợ bất ngờ giảm xuống còn 42 em với lý do “người nuôi giảm”, buộc nhà trường phải họp phụ huynh, thông báo tạm thời đóng tiền ăn cho trẻ để tránh phát sinh thêm nợ.

Theo cô Hằng, bữa ăn bán trú không chỉ giúp duy trì sĩ số mà còn có ý nghĩa quan trọng trong việc đảm bảo dinh dưỡng cho trẻ vùng cao. Khi nguồn hỗ trợ bị cắt giảm, nhiều phụ huynh buộc phải cho con mang cơm từ nhà, nhưng bữa ăn thường không đủ chất.

Tại Trường tiểu học Mường Ải (xã Mường Ải), hơn 150 học sinh từng được dự án hỗ trợ tiền ăn từ đầu năm học. Tuy nhiên, do những lùm xùm liên quan đến dự án, nhà trường đã phải nhiều lần tạm dừng tổ chức bữa ăn bán trú. Đầu tháng 12/2025, việc nấu ăn được khôi phục nhưng chỉ kéo dài vài ngày trước khi số học sinh được hỗ trợ bị cắt giảm còn 113 em.

Nghi vấn thiếu minh bạch, người điều hành mất liên lạc

Dự án NENA do bà Đỗ Thị Nga điều hành, triển khai từ năm 2018 với mục tiêu hỗ trợ suất ăn cho học sinh nghèo vùng cao Nghệ An. Theo mô hình, mỗi học sinh được một mạnh thường quân “nhận nuôi”, hỗ trợ tiền ăn theo năm học. Toàn bộ tiền đóng góp được chuyển vào tài khoản cá nhân của người điều hành dự án.

Tháng 10/2025, fanpage “Dự án NENA” kêu gọi ủng hộ bánh mì cứu trợ lũ với mức giá bị cho là cao hơn nhiều so với thị trường, khiến nhiều nhà hảo tâm đặt nghi vấn và yêu cầu công khai tài chính. Tuy nhiên, các yêu cầu này không nhận được phản hồi, fanpage dự án cũng dừng cập nhật thông tin, trong khi bà Đỗ Thị Nga được cho là đã mất liên lạc từ giữa tháng 10.

Chị Nguyễn Thị Hậu (33 tuổi, trú xã Đông Hiếu) – một mạnh thường quân từng đăng ký hỗ trợ 2 học sinh – cho biết khi liên hệ trực tiếp với học sinh mình “nhận nuôi”, chị mới phát hiện có em không hề ăn bán trú tại trường. “Chúng tôi yêu cầu giải trình thu – chi nhưng không được đáp ứng. Nhận thấy có dấu hiệu bất thường, nhóm nhà hảo tâm đã trình báo cơ quan công an”, chị nói.

Theo đơn kiến nghị của các mạnh thường quân, dự án NENA có nhiều dấu hiệu thiếu minh bạch như: tiền ủng hộ chuyển vào tài khoản cá nhân; báo cáo thu – chi không đầy đủ; thiếu chứng từ; trùng mã học sinh; học sinh không ăn bán trú vẫn nằm trong danh sách hỗ trợ.

Mạnh thường quân tìm cách hỗ trợ khác cho học sinh

Dù có thể dừng tham gia dự án, nhiều mạnh thường quân khẳng định vẫn sẽ tìm cách khác để hỗ trợ bữa ăn cho học sinh vùng cao. “Quy mô có thể nhỏ hơn, nhưng chúng tôi không muốn các em bị ảnh hưởng vì những lùm xùm này”, một nhà hảo tâm chia sẻ.

Liên quan đến vụ việc, Công an tỉnh Nghệ An cho biết đang phối hợp với công an nhiều địa phương để xác minh các nội dung phản ánh. Tại buổi họp báo ngày 15/12, đại diện Bộ Công an xác nhận cơ quan chức năng đang vào cuộc làm rõ những vấn đề liên quan dự án “Nuôi em”.

Trong khi chờ kết luận từ cơ quan chức năng, điều khiến nhiều thầy cô và phụ huynh lo lắng nhất vẫn là câu hỏi: bữa ăn bán trú của trẻ vùng cao sẽ được duy trì ra sao, khi những suất cơm vốn mong manh nay lại đứng trước nguy cơ “đứt đoạn”.