Dầu không còn chạy theo nỗi sợ?

Giá dầu Brent và WTI đồng loạt quay đầu giảm, dù căng thẳng tại Trung Đông và rủi ro gián đoạn qua eo biển Hormuz vẫn hiện hữu. Thị trường đang cho thấy khả năng hấp thụ cú sốc nguồn cung lớn hơn nhiều so với các kịch bản giá 150-200 USD/thùng từng được đưa ra.

Nguồn cung ngoài OPEC+, dự trữ chiến lược và các tuyến vận chuyển thay thế đang trở thành những “van giảm áp”, qua đó làm thay đổi tác động của khủng hoảng địa chính trị lên giá dầu.

Giá dầu bước vào phiên giảm thứ ba liên tiếp trong ngày 18/9. Theo dữ liệu được dẫn từ thị trường, WTI vật lý giảm 1,25% xuống 100,6 USD/thùng, còn Brent giảm 1,93% xuống 102,8 USD/thùng. WTI phái sinh CFD giao tháng 10 thậm chí giảm 5,3%, xuống 95,7 USD/thùng.

Diễn biến này đáng chú ý bởi thị trường dầu vẫn phải đối mặt với rủi ro địa chính trị lớn. Eo biển Hormuz là tuyến vận chuyển năng lượng quan trọng, trong khi các cuộc tấn công và nguy cơ gián đoạn nguồn cung Trung Đông chưa hoàn toàn được giải quyết. Tuy nhiên, phản ứng của giá dầu cho thấy thị trường đang đánh giá vấn đề dựa trên lượng dầu thực sự bị mất khỏi thị trường, thay vì chỉ phản ứng với mức độ căng thẳng địa chính trị.

Trước đó, nhiều kịch bản cực đoan từng xuất hiện. Một số chuyên gia cảnh báo giá dầu có thể vượt 150 USD/thùng, thậm chí lên 200 USD nếu nguồn cung toàn cầu bị gián đoạn nghiêm trọng. Goldman Sachs từng đưa ra kịch bản Brent vượt 130 USD, trong khi Bank of America dự báo đỉnh 150 USD/thùng trong một số điều kiện.

Nhưng phía cung đã xuất hiện nhiều lớp đệm. Mỹ duy trì sản lượng cao; Brazil, Guyana và Canada tiếp tục mở rộng khai thác. Saudi Arabia cũng đang khôi phục công suất tuyến đường ống Đông - Tây, giúp vận chuyển dầu tới Yanbu mà không phụ thuộc hoàn toàn vào Hormuz. UAE đồng thời mở rộng tuyến Habshan-Fujairah, tạo thêm năng lực xuất khẩu theo tuyến tránh eo biển.

Ở phía cầu, tăng trưởng kinh tế toàn cầu chậm lại, đặc biệt tại Trung Quốc, cùng xu hướng chuyển dịch năng lượng đang hạn chế tốc độ tăng nhu cầu dầu. Điều này tạo thêm lực cân bằng khi nguồn cung gặp cú sốc.

Với doanh nghiệp Việt Nam, giá dầu quanh 100 USD vẫn là biến số đáng chú ý. Hàng không, vận tải, nhựa, hóa chất và các ngành sử dụng nhiều nhiên liệu chịu áp lực chi phí nếu giá duy trì cao. Ngược lại, nhóm khai thác dầu khí có thể hưởng lợi từ mặt bằng giá cao hơn, trong khi các doanh nghiệp dịch vụ dầu khí phụ thuộc thêm vào tiến độ đầu tư và sản lượng khai thác.

Điểm quan trọng là giá dầu không chỉ được quyết định bởi chiến sự. Khả năng thay thế nguồn cung, tồn kho, công suất dự phòng và sức cầu mới là những biến số quyết định cú sốc kéo dài đến đâu.