#KT vĩ mô

24HMONEY đã kiểm duyệt

Cuộc đua đường sắt cao tốc: VinSpeed nhập tàu Đức, THACO chọn con đường nội địa hóa

Việt Nam đang bước vào giai đoạn bản lề của hạ tầng đường sắt, khi các dự án đường sắt đô thị và đường sắt cao tốc liên tiếp được đề xuất với tổng vốn đầu tư lên tới hàng triệu tỷ đồng. Trong bối cảnh đó, hai tập đoàn tư nhân lớn là VinSpeed (Vingroup) và THACO đang nổi lên như những ứng viên chủ lực, nhưng lại theo đuổi hai chiến lược hoàn toàn khác nhau: một bên nhập khẩu trực tiếp đoàn tàu và hệ thống từ châu Âu, bên còn lại đặt mục tiêu làm chủ công nghệ và nội địa hóa sản xuất.

VinSpeed bắt tay Siemens, nhập đoàn tàu cao tốc từ Đức

Ngày 17/12/2025, Công ty Cổ phần Đầu tư và Phát triển Đường sắt cao tốc VinSpeed và Siemens Mobility GmbH (Đức) đã ký kết thỏa thuận hợp tác chiến lược toàn diện và chuyển giao công nghệ trong lĩnh vực đường sắt tốc độ cao.

Theo thỏa thuận, Siemens Mobility sẽ đảm nhiệm thiết kế, cung cấp và tích hợp đoàn tàu, đồng thời triển khai các hệ thống then chốt như tín hiệu, thông tin và cấp điện cho các dự án do VinSpeed đầu tư. Đối tác Đức cũng sẽ tham gia hỗ trợ bảo trì và nghiên cứu chuyển giao công nghệ nhằm gia tăng tỷ lệ nội địa hóa trong dài hạn.

Song song đó, hai bên đã ký thỏa thuận khung cung cấp đoàn tàu và hệ thống cho hai dự án lớn gồm tuyến đường sắt cao tốc Hà Nội – Quảng Ninh và tuyến đường sắt đô thị Bến Thành – Cần Giờ.

Về phương tiện, Siemens Mobility dự kiến cung cấp dòng Velaro Novo, thế hệ tàu cao tốc mới nhất của Siemens, có vận tốc khai thác lên tới 350 km/giờ. Với thiết kế thân tàu rộng, cấu trúc tối ưu dạng ống rỗng, dòng tàu này được đánh giá có khả năng vận chuyển hành khách cao hơn ít nhất 10% so với các thế hệ trước.

Hiện VinSpeed đang đầu tư dự án đường sắt đô thị Bến Thành – Cần Giờ với tổng vốn hơn 102.000 tỷ đồng, dự kiến khởi công trong tháng 12/2025. Ngoài ra, doanh nghiệp này còn đề xuất đầu tư đường sắt cao tốc Bắc – Nam với tổng mức đầu tư khoảng 1,5 triệu tỷ đồng, cùng tuyến Hà Nội – Quảng Ninh gần 153.000 tỷ đồng.

THACO chọn lối đi khác: nội địa hóa từ đầu máy đến toa xe

Trái ngược với cách tiếp cận của VinSpeed, THACO của ông Trần Bá Dương theo đuổi chiến lược nội địa hóa sản xuất ngay từ đầu.

Ngày 4/12/2025, THACO đã ký thỏa thuận với Hyundai Rotem (Hàn Quốc) về việc chuyển giao công nghệ sản xuất đầu máy, toa xe tàu điện đô thị và tàu cao tốc tại Việt Nam. Theo đó, Hyundai Rotem sẽ hỗ trợ THACO tiếp cận các công nghệ tiên tiến, giúp doanh nghiệp từng bước xây dựng năng lực sản xuất tàu mang thương hiệu Việt.

Không chỉ dừng ở phương tiện, Hyundai Rotem còn đồng hành cùng THACO trong việc phát triển hệ thống tích hợp đồng bộ, từ đầu máy, toa xe đến tín hiệu, cơ điện và các hạng mục phụ trợ. Mục tiêu của THACO là làm chủ toàn bộ chuỗi giá trị: sản xuất – vận hành – bảo trì – sửa chữa, qua đó tối ưu chi phí và giảm phụ thuộc vào nhập khẩu.

Hai chiến lược, một cuộc đua Bắc – Nam

Đáng chú ý, VinSpeed và THACO đều đang theo đuổi dự án đường sắt cao tốc Bắc – Nam, với tổng vốn đầu tư đề xuất tương đương, khoảng 61,35 tỷ USD, chưa bao gồm chi phí giải phóng mặt bằng và tái định cư do Nhà nước thực hiện.

Cả hai doanh nghiệp đều cam kết tự thu xếp 20% vốn (khoảng 12,27 tỷ USD), phần còn lại đề xuất vay từ Nhà nước với lãi suất 0%. Tuy nhiên, thời hạn vay và tiến độ triển khai có sự khác biệt. VinSpeed đề xuất thời hạn vay 35 năm và cam kết hoàn thành toàn tuyến trong 5 năm, trong khi THACO đề xuất vay 30 năm, triển khai trong 7 năm, chia làm hai giai đoạn.

Nhập khẩu hay làm chủ công nghệ?

Việc VinSpeed lựa chọn nhập khẩu trực tiếp đoàn tàu và hệ thống từ Đức giúp rút ngắn thời gian triển khai, tiếp cận công nghệ hàng đầu thế giới ngay lập tức. Trong khi đó, chiến lược của THACO mang tính dài hơi hơn, đặt nền móng cho ngành công nghiệp đường sắt nội địa, nhưng đòi hỏi thời gian, vốn và năng lực hấp thụ công nghệ lớn.

Cuộc đua đường sắt cao tốc vì vậy không chỉ là câu chuyện về vốn đầu tư hay tiến độ, mà còn phản ánh hai tư duy phát triển: đi nhanh bằng công nghệ ngoại hay đi bền bằng nội lực. Lựa chọn cuối cùng sẽ có ảnh hưởng dài hạn tới năng lực công nghiệp, chuỗi cung ứng và vị thế của Việt Nam trong ngành đường sắt khu vực.