Cùng là “ông lớn tìm kiếm”: Google lập đỉnh, vì sao Baidu lại tụt lại trong cuộc đua AI?

Trong khi Google liên tục thiết lập mức định giá kỷ lục nhờ làn sóng AI, Baidu lại đang cho thấy dấu hiệu chững lại rõ rệt trong cuộc đua chuyển đổi trí tuệ nhân tạo.

Câu hỏi đặt ra là: vì sao hai “ông lớn tìm kiếm” lại đi theo hai quỹ đạo hoàn toàn khác nhau trong cùng một chu kỳ AI?

Lo ngại “bong bóng AI” và áp lực lên chi phí đầu tư

Từ cuối năm 2025, khái niệm “bong bóng AI” bắt đầu được nhắc đến thường xuyên trên thị trường toàn cầu, khi định giá và kỳ vọng tăng nhanh hơn tốc độ tạo ra lợi nhuận thực tế.

Các doanh nghiệp công nghệ, bao gồm cả Trung Quốc, buộc phải cân nhắc giữa mở rộng đầu tư hạ tầng AI và đảm bảo hiệu quả vốn (ROI). Điều này khiến nhiều kế hoạch chi tiêu bị điều chỉnh thận trọng hơn, dù áp lực cạnh tranh ngày càng lớn.

Google: đầu tư mạnh nhưng hiệu quả tăng lên

Trong báo cáo quý 1/2026, Google ghi nhận doanh thu 110 tỷ USD và lợi nhuận ròng 62,6 tỷ USD, vượt kỳ vọng thị trường.

Đáng chú ý, mảng điện toán đám mây (Cloud) tăng trưởng mạnh nhờ nhu cầu AI, với backlog đơn hàng tăng từ 240 tỷ USD lên 460 tỷ USD chỉ trong một quý.

Dù chi tiêu vốn tiếp tục tăng lên mức gần 190 tỷ USD/năm, hiệu quả kinh doanh của Google không suy giảm mà còn cải thiện, đặc biệt ở biên lợi nhuận và hiệu suất vận hành.

Vì sao Google không rơi vào “bong bóng AI”?

Theo phân tích thị trường, Google đang hưởng lợi từ mô hình AI “toàn stack”: Từ chip (TPU), đến mô hình AI (Gemini), đến hệ sinh thái ứng dụng và quảng cáo.

Sự tích hợp này giúp AI không chỉ là chi phí, mà trở thành động lực tăng trưởng thực sự.

Ngoài ra, mảng tìm kiếm vẫn duy trì tăng trưởng ấn tượng, cho thấy AI không “giết chết” Google Search như nhiều dự đoán trước đó.

Baidu: áp lực chuyển đổi và bài toán chất lượng dữ liệu

Trái ngược với Mỹ, Baidu lại đối mặt với thách thức khác trong quá trình AI hóa.

Một điểm khác biệt quan trọng là hệ sinh thái tìm kiếm. Trong khi Google dựa trên nguồn dữ liệu internet toàn cầu, Baidu phụ thuộc nhiều vào hệ sinh thái nội dung nội địa, bao gồm các nền tảng tự phát triển.

Điều này khiến chất lượng dữ liệu không đồng đều, ảnh hưởng đến hiệu quả của các mô hình AI, đặc biệt là trong các tính năng tìm kiếm và tổng hợp thông tin.

Khác biệt cốt lõi: hiệu quả vốn (ROIC)

Giới đầu tư hiện tập trung nhiều hơn vào hiệu quả sử dụng vốn thay vì quy mô đầu tư.

Google duy trì ROIC cao (trên 30%), cho thấy mỗi đồng đầu tư vào AI đều tạo ra giá trị thực. Trong khi đó, nhiều doanh nghiệp công nghệ Trung Quốc vẫn đang trong giai đoạn thử nghiệm mô hình, khiến hiệu quả chưa rõ ràng.

AI không tạo ra “bong bóng” nếu tạo ra lợi nhuận

Câu chuyện của Google cho thấy một điểm then chốt: thị trường không đánh giá cao mức đầu tư lớn, mà đánh giá khả năng chuyển hóa đầu tư thành lợi nhuận.

Trong khi Google được hưởng lợi từ hệ sinh thái AI tích hợp, Baidu và một số doanh nghiệp tương tự vẫn đang loay hoay với bài toán dữ liệu, mô hình và thương mại hóa.

Vì vậy, thay vì “bong bóng AI”, thị trường đang bước vào giai đoạn phân hóa rõ rệt: doanh nghiệp nào tạo ra hiệu quả thực sự sẽ được định giá lại cao hơn, còn lại sẽ bị bỏ lại phía sau.