Con số âm 53.000 tỷ đồng tại MBBank có đang báo hiệu rủi ro lớn hơn?

Một ngân hàng ghi nhận dòng tiền kinh doanh âm hơn 53.000 tỷ đồng có thực sự là tín hiệu xấu, hay điều nhà đầu tư cần quan tâm hơn lại là chất lượng các khoản cho vay và tốc độ gia tăng nợ xấu?

Ngân hàng TMCP Quân đội (MB, HoSE: MBB) vừa công bố báo cáo tài chính hợp nhất bán niên 2026 với lợi nhuận trước thuế đạt 20.188 tỷ đồng, tăng 27% so với cùng kỳ. Riêng quý II, lợi nhuận đạt 10.560 tỷ đồng, tăng hơn 40%.

Tuy nhiên, phía sau mức tăng trưởng lợi nhuận là một số chỉ tiêu đáng chú ý.

Tính đến ngày 30/6/2026, dư nợ cho vay khách hàng đạt 1,23 triệu tỷ đồng, tăng 13,2% so với đầu năm, trong khi nợ xấu tăng 26,9% lên 17.797 tỷ đồng, cao gần gấp đôi tốc độ tăng tín dụng. 

Tỷ lệ nợ xấu MB vì thế nhích từ 1,29% lên 1,45%. Nặng nhất là nhóm 5, nhóm nợ có khả năng mất vốn, tăng 36,22% lên 8.747 tỷ đồng. Nợ nhóm 3 tăng 41,08% lên 4.622 tỷ đồng. Riêng nhóm 4 gần như đi ngang với mức tăng 2,26%. Như vậy hai trong ba nhóm cấu thành nợ xấu MB đều tăng trên 35%.

Bên cạnh đó, nợ cần chú ý (nhóm 2) tăng 17,4% lên 11.990 tỷ đồng. Cộng cả nhóm 2, tổng dư nợ có vấn đề gồm nợ xấu và nợ cần chú ý đạt 29.787 tỷ đồng, chiếm 2,43% dư nợ.

Dù đã sử dụng 4.185 tỷ đồng từ quỹ dự phòng để xử lý nợ xấu, MB vẫn ghi nhận quy mô nợ xấu tăng mạnh. Nếu cộng trở lại phần nợ đã được xử lý này, tổng nợ xấu phát sinh trong 6 tháng đầu năm ước lên tới gần 21.982 tỷ đồng, tương đương khoảng 1,78% tổng dư nợ. Điều này cho thấy tốc độ hình thành nợ xấu thực tế cao hơn đáng kể so với tỷ lệ 1,45% được phản ánh trên báo cáo tài chính.

Trong bối cảnh nợ xấu tăng gần 27%, chi phí dự phòng rủi ro tín dụng của MB trong 6 tháng đầu năm lại giảm nhẹ 0,91%, xuống còn 7.702 tỷ đồng. Riêng quý II, chi phí dự phòng giảm 11,26% so với cùng kỳ. Theo giải trình của ngân hàng, việc cắt giảm khoản trích lập này đã góp thêm khoảng 539 tỷ đồng vào mức tăng lợi nhuận sau thuế trong quý II.

Việc giảm tốc độ trích lập dự phòng trong khi nợ xấu gia tăng cũng khiến tỷ lệ bao phủ nợ xấu (LLR) của MB giảm nhẹ từ 93,75% xuống 93,63%, phản ánh "tấm đệm" dự phòng không còn được củng cố như trước.

Bên cạnh đó, khoản lãi và phí phải thu – tức phần thu nhập đã hạch toán nhưng chưa thực thu bằng tiền tăng 22,92% lên 16.654 tỷ đồng, cao hơn tốc độ tăng trưởng tín dụng. Đây là chỉ tiêu cần theo dõi vì có thể phản ánh áp lực thu hồi dòng tiền.

Ngoài ra, theo thuyết minh báo cáo tài chính, tổng dư nợ cho vay và mua nợ đã quá hạn lên tới 28.811 tỷ đồng. Con số này cao hơn đáng kể quy mô nợ xấu được ghi nhận trên bảng phân loại do bao gồm cả các khoản nợ quá hạn dưới 90 ngày, nhóm chưa bị xếp vào nợ xấu theo quy định nhưng vẫn tiềm ẩn rủi ro nếu chất lượng tín dụng tiếp tục suy giảm.

Ở chiều huy động vốn, tiền gửi không kỳ hạn (CASA) giảm hơn 15.000 tỷ đồng, kéo tỷ lệ CASA từ 36,8% xuống còn 33,6%. Trong khi đó, MB tăng phát hành giấy tờ có giá và đẩy mạnh vay trên thị trường liên ngân hàng để bổ sung nguồn vốn.

Đáng chú ý, lưu chuyển tiền thuần từ hoạt động kinh doanh âm 53.202 tỷ đồng, đảo chiều so với mức dương cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, với đặc thù hoạt động ngân hàng, chỉ tiêu này chủ yếu phản ánh việc dòng tiền được chuyển sang các khoản cho vay và tài sản sinh lời, không đồng nghĩa ngân hàng thua lỗ.

Về cơ cấu thu nhập, thu nhập lãi thuần tiếp tục là động lực chính, tăng hơn 32%, trong khi nhiều mảng ngoài lãi như ngoại hối, chứng khoán và dịch vụ đều suy giảm. Điều này khiến tỷ trọng thu nhập lãi trong tổng thu nhập hoạt động tiếp tục gia tăng.

Nhìn chung, MB vẫn duy trì tăng trưởng lợi nhuận trong nửa đầu năm 2026, song diễn biến của nợ xấu, dòng tiền, chi phí vốn và chất lượng tài sản sẽ là những chỉ tiêu cần tiếp tục theo dõi trong các quý tới.