#Chuyên gia

24HMONEY đã kiểm duyệt

Cổ phiếu ACB suy giảm " mạnh mẽ " sau 3 năm - đánh mất sự ổn định và bền vững ?

Video phân tích chuyên sâu về cổ phiếu ACB, một trong những ngân hàng được nhiều nhà đầu tư cá nhân và quỹ đầu tư nắm giữ nhất tại Việt Nam. ACB nổi bật với sự ổn định và bền vững khi duy trì ROE ở mức 20% hàng năm trong thời gian dài. Tuy nhiên, gần đây, đặc biệt là trong quý 1 năm 2025, ROE của ACB có dấu hiệu sụt giảm nhẹ, đặt ra câu hỏi về sự bền vững của ngân hàng trong bối cảnh kinh tế khó khăn.

Về kế hoạch tăng vốn, ACB dự kiến hoàn thành việc tăng vốn vào quý 3 năm 2025. Ngân hàng đã chốt ngày giao dịch không hưởng quyền vào ngày 23 tháng 4 năm 2025, thông qua hai phương án: chia cổ tức bằng tiền mặt (10% cổ phiếu, tương đương 1.000 đồng/cổ phiếu) và chia cổ tức bằng cổ phiếu (tỷ lệ 100:15). Tổng số tiền chi trả cổ tức bằng tiền mặt là khoảng 4.500 tỷ đồng. Việc chia cổ tức bằng cổ phiếu sẽ giúp ACB giữ lại vốn để tiếp tục hoạt động kinh doanh, phát triển doanh nghiệp và mở rộng danh mục cho vay, tăng trưởng tín dụng trong năm 2025. Tổng vốn điều lệ của ACB dự kiến tăng từ 44.000 tỷ đồng lên 51.000 tỷ đồng. Việc tăng vốn này cũng giúp nâng cao hệ số CAR (tỷ lệ an toàn vốn) của ACB, vốn đã cao hơn yêu cầu của Ngân hàng Nhà nước và đạt tiêu chuẩn quốc tế. Tuy nhiên, so với các ngân hàng lớn khác như MBBank (dự kiến tăng vốn lên 81.000 tỷ đồng trong năm 2025), cuộc đua tăng vốn trong ngành ngân hàng năm 2025 vẫn rất cạnh tranh.

Kết quả kinh doanh năm 2024 của ACB cho thấy thu nhập lãi thuần (NIM) đạt khoảng 28.000 tỷ đồng, tăng 11% so với năm 2023. Tuy nhiên, lợi nhuận sau thuế chỉ tăng 5%, đạt khoảng 17.000 tỷ đồng. Đặc biệt, trong quý 1 năm 2025, thu nhập lãi thuần của ACB giảm 5% so với cùng kỳ năm trước, và lợi nhuận sau thuế giảm 6% (từ 3.900 tỷ đồng xuống 3.600 tỷ đồng). So với các ngân hàng khác trong ngành, ACB đang đối mặt với sự sụt giảm đáng kể trong khi phần lớn các ngân hàng khác đều có tăng trưởng.

Nguyên nhân chính dẫn đến khó khăn của ACB nằm ở chi phí huy động vốn. Hoạt động chính của ngân hàng là thu nhập lãi thuần (NIM), chiếm 80% tổng thu nhập. Ngoài ra, lãi thuần từ hoạt động dịch vụ (thu phí SMS, tín dụng, thanh toán) đóng góp 9-10%. ACB cũng có hoạt động tự doanh chứng khoán khá mạnh, đặc biệt là đầu tư trái phiếu chính phủ. Năm 2023, khi lãi suất giảm, giá trái phiếu chính phủ tăng, giúp ACB chốt lời đáng kể từ hoạt động này, đóng góp lớn vào thu nhập. Gần đây, các hoạt động kinh doanh ngoại hối, vàng cũng đóng góp một tỷ trọng đáng kể.

Tuy nhiên, vấn đề lớn nhất của ACB là sự thiếu hụt nguồn vốn huy động giá rẻ từ tiền gửi của người dân. Để bù đắp, ACB phải tăng cường vay từ các tổ chức tín dụng khác và phát hành giấy tờ có giá, vốn có chi phí cao hơn (ví dụ, tiền gửi người dân 4% so với phát hành giấy tờ có giá 5%). Điều này làm tăng chi phí huy động đầu vào (COF) và thu hẹp NIM của ACB. Tỷ lệ LDR (cho vay trên vốn huy động) của ACB cũng gần chạm ngưỡng quy định 85% của Ngân hàng Nhà nước, buộc ngân hàng phải phát hành thêm giấy tờ có giá để giảm tỷ lệ này và tiếp tục cho vay.

Về CASA (tiền gửi không kỳ hạn), ACB từng có lợi thế với tỷ lệ CASA cao (duy trì 20-22%), nhưng hiện tại tỷ lệ này đang có dấu hiệu suy giảm, gần như cắt xuống mức trung bình ngành. Các ngân hàng khác như MBBank (với hệ sinh thái Viettel), Techcombank (với VinGroup, Masan) có lợi thế về CASA nhờ hệ sinh thái riêng. ACB chưa có hệ sinh thái tương tự, khiến việc cạnh tranh CASA trở nên khó khăn hơn trong bối cảnh các ngân hàng khác liên tục tung ra các sản phẩm hấp dẫn để thu hút tiền gửi không kỳ hạn.

Về hoạt động cho vay, ACB vẫn là ngân hàng chuyên cho vay cá nhân, bán lẻ nhưng tệp khách hàng khác với VPBank hay VIB. ACB tập trung vào tiểu thương, khách hàng tiêu dùng thông thường (mua nhà, mua xe) thay vì cho vay tiêu dùng dễ dãi với lãi suất cao và rủi ro nợ xấu cao. Mục tiêu tăng trưởng tín dụng của ACB duy trì ổn định, gần với mức trung bình ngành, thể hiện sự cố gắng cân bằng giữa tăng trưởng và kiểm soát nợ xấu.

NIM của ACB hiện chỉ còn khoảng 3%, có dấu hiệu suy giảm so với trung bình ngành. Áp lực từ chi phí huy động tăng (do thiếu tiền gửi giá rẻ, phải huy động từ trái phiếu, liên ngân hàng) và áp lực phải hạ lãi suất cho vay để cạnh tranh khiến NIM bị thu hẹp. Để mở rộng danh mục cho vay, ACB đang chuyển hướng sang cho vay doanh nghiệp SME và FDI, một phân khúc mới đầy thách thức và cạnh tranh với các ngân hàng lớn chuyên về doanh nghiệp như Vietcombank hay CTG. Điều này đòi hỏi ACB phải giảm NIM để cạnh tranh.

ROE của ACB, mặc dù vẫn duy trì trên 20% trong thời gian dài, nhưng trong quý 1 năm 2025 đã giảm xuống còn 17%, thấp hơn mức trung bình ngành. Để duy trì ROE ở mức 20% như mục tiêu năm 2025, ACB có thể phải cắt giảm chi phí hoạt động, đặc biệt là chi phí nhân sự (CIR). Thực tế, CIR của ACB đã giảm từ 40% (năm 2022) xuống còn 32.53% (năm 2024), cho thấy ngân hàng đang nỗ lực kiểm soát chi phí.

Về nợ xấu, ACB vẫn duy trì tỷ lệ nợ xấu dưới 2%, thấp hơn mức trung bình ngành và ổn định qua nhiều năm. Tỷ lệ nợ cần chú ý (nợ nhóm 2) cũng chỉ khoảng 1%, cho thấy rủi ro chuyển thành nợ xấu không quá lớn.

Về đầu tư cổ phiếu ACB, beta của cổ phiếu này khá thấp, cho thấy độ biến động không quá lớn so với thị trường, phù hợp với nhà đầu tư nắm giữ dài hạn hoặc nhận cổ tức. Giá cổ phiếu hiện tại (P/B thấp hơn 1.5 so với trung bình 10 năm) được đánh giá là rẻ để đầu tư dài hạn.

Tổng kết, năm 2025, ACB vẫn hướng tới tăng trưởng ổn định và bền vững. Là một ngân hàng chuyên cho vay bán lẻ, ACB đang đối mặt với nhiều thách thức trong 3 năm gần đây, buộc phải mở rộng danh mục cho vay sang doanh nghiệp. Áp lực từ chi phí huy động cao và cạnh tranh lãi suất cho vay khiến NIM và ROE của ACB giảm trong quý 1 năm 2025. Tuy nhiên, ACB vẫn duy trì tỷ lệ nợ xấu thấp và có kế hoạch tiết giảm chi phí nhân viên để đạt mục tiêu lợi nhuận sau thuế tăng 10% trong năm 2025.

Điểm nổi bật

📈 Sự ổn định và bền vững: ACB được đánh giá là ngân hàng ổn định và bền vững với ROE duy trì trên 20% hàng năm trong thời gian dài, được nhiều quỹ đầu tư và nhà đầu tư cá nhân nắm giữ.

📉 Dấu hiệu sụt giảm hiệu quả: ROE của ACB trong quý 1/2025 giảm xuống 17%, cùng với lợi nhuận sau thuế giảm 6% và thu nhập lãi thuần giảm 5% so với cùng kỳ, cho thấy sự suy yếu nhẹ về hiệu quả sinh lời.

🎯 Chiến lược tăng trưởng thận trọng: ACB đặt mục tiêu tăng trưởng tín dụng khiêm tốn 16% trong năm 2025, ưu tiên cân bằng giữa tăng trưởng và duy trì tỷ lệ nợ xấu thấp, khác với các ngân hàng tập trung vào tăng trưởng tín dụng nhanh chóng.

💰 Kế hoạch tăng vốn và chia cổ tức: ACB dự kiến hoàn thành tăng vốn lên 51.000 tỷ đồng vào quý 3/2025 thông qua chia cổ tức bằng tiền mặt (10%) và cổ phiếu (100:15), nhằm mở rộng danh mục cho vay và tăng trưởng tín dụng.

💲 Thách thức về chi phí huy động và NIM: ACB đang thiếu hụt nguồn vốn huy động giá rẻ (CASA và tiền gửi dân cư), buộc phải vay từ các tổ chức tín dụng khác và phát hành giấy tờ có giá với chi phí cao hơn, làm tăng chi phí đầu vào và thu hẹp NIM.

🔄 Chuyển dịch danh mục cho vay: Để mở rộng hoạt động, ACB đang chuyển hướng sang cho vay doanh nghiệp SME và FDI, một phân khúc mới đầy cạnh tranh, đòi hỏi ngân hàng phải điều chỉnh chiến lược và có thể chấp nhận NIM thấp hơn.

🛡️ Kiểm soát nợ xấu tốt: ACB vẫn duy trì tỷ lệ nợ xấu dưới 2%, thấp hơn mức trung bình ngành, cho thấy khả năng quản lý rủi ro tín dụng hiệu quả.

Thông tin chi tiết

📊 Hiệu quả hoạt động và thách thức:

ACB từ lâu đã được biết đến là một ngân hàng có hiệu quả hoạt động ổn định, thể hiện qua chỉ số ROE (Return on Equity) duy trì ở mức cao, trên 20% trong nhiều năm. Điều này cho thấy khả năng sinh lời trên vốn chủ sở hữu của ACB là rất tốt, là yếu tố hấp dẫn đối với các nhà đầu tư.

Tuy nhiên, trong quý 1 năm 2025, ROE của ACB đã giảm xuống 17%, một dấu hiệu đáng chú ý cho thấy sự suy giảm về hiệu quả sinh lời. Đồng thời, lợi nhuận sau thuế của ngân hàng cũng giảm 6% và thu nhập lãi thuần (NIM) giảm 5% so với cùng kỳ. Sự sụt giảm này là một điểm khác biệt so với xu hướng chung của ngành ngân hàng, khi mà đa số các ngân hàng khác vẫn duy trì được đà tăng trưởng.

Nguyên nhân chính của sự suy giảm này được phân tích là do áp lực từ chi phí huy động vốn tăng cao và sự cạnh tranh gay gắt trong hoạt động cho vay.

🏦 Chiến lược tăng trưởng và quản lý rủi ro:

ACB đặt mục tiêu tăng trưởng tín dụng 16% trong năm 2025, một con số khá khiêm tốn so với tiềm năng và vốn điều lệ của ngân hàng (44.000 tỷ đồng). Điều này phản ánh chiến lược thận trọng của ACB, không chạy theo tăng trưởng nóng mà tập trung vào sự bền vững.

Ngân hàng ưu tiên việc duy trì tỷ lệ nợ xấu thấp, dưới 2%, vốn là một trong những điểm mạnh của ACB so với trung bình ngành. Điều này cho thấy ACB có khả năng quản lý rủi ro tín dụng hiệu quả, đảm bảo chất lượng tài sản.

Khác với một số ngân hàng bán lẻ khác tập trung vào cho vay tiêu dùng với lãi suất cao và rủi ro nợ xấu lớn, ACB hướng đến tệp khách hàng ổn định hơn như tiểu thương, khách hàng mua nhà, mua xe, giúp kiểm soát rủi ro tốt hơn.

📈 Kế hoạch tăng vốn và tác động:

ACB có kế hoạch tăng vốn điều lệ lên 51.000 tỷ đồng vào quý 3 năm 2025 thông qua việc chia cổ tức bằng tiền mặt (10%) và cổ phiếu (15%). Việc chia cổ tức bằng cổ phiếu giúp ngân hàng giữ lại vốn để tái đầu tư vào hoạt động kinh doanh, mở rộng danh mục cho vay và tăng trưởng tín dụng.

Việc tăng vốn này không chỉ giúp ACB có thêm nguồn lực để mở rộng hoạt động mà còn nâng cao hệ số an toàn vốn (CAR), vốn đã đạt tiêu chuẩn quốc tế. Tuy nhiên, trong bối cảnh các ngân hàng lớn khác như MBBank cũng có kế hoạch tăng vốn mạnh mẽ, cuộc đua tăng vốn trong ngành ngân hàng năm 2025 dự kiến sẽ rất cạnh tranh.

💸 Thách thức về huy động vốn và NIM:

Một trong những khó khăn lớn nhất của ACB hiện nay là sự thiếu hụt nguồn vốn huy động giá rẻ, đặc biệt là CASA (tiền gửi không kỳ hạn) và tiền gửi từ dân cư. Tỷ lệ CASA của ACB đang có xu hướng giảm, gần chạm mức trung bình ngành, trong khi trước đây ACB từng có lợi thế về CASA.

Để bù đắp sự thiếu hụt này, ACB phải tăng cường huy động vốn từ các kênh có chi phí cao hơn như vay từ các tổ chức tín dụng khác và phát hành giấy tờ có giá. Điều này trực tiếp làm tăng chi phí huy động đầu vào (COF) và thu hẹp biên lãi ròng (NIM) của ngân hàng. NIM của ACB hiện chỉ còn khoảng 3%, cho thấy áp lực lớn về lợi nhuận từ hoạt động cốt lõi.

Tỷ lệ LDR (cho vay trên vốn huy động) của ACB cũng gần chạm ngưỡng quy định của Ngân hàng Nhà nước, buộc ngân hàng phải tìm cách tăng cường huy động vốn để có thể tiếp tục cho vay.

🔄 Đa dạng hóa danh mục cho vay:

Để đối phó với sự cạnh tranh và tìm kiếm cơ hội tăng trưởng mới, ACB đang có xu hướng mở rộng danh mục cho vay sang các phân khúc doanh nghiệp, bao gồm doanh nghiệp SME (vừa và nhỏ) và FDI (đầu tư trực tiếp nước ngoài).

Việc chuyển dịch này là một thách thức lớn đối với một ngân hàng vốn chuyên về bán lẻ, vì phân khúc doanh nghiệp đòi hỏi chiến lược và khả năng cạnh tranh khác biệt so với các ngân hàng lớn đã có kinh nghiệm trong lĩnh vực này như Vietcombank hay CTG. Điều này có thể buộc ACB phải chấp nhận NIM thấp hơn để cạnh tranh.

📉 Kiểm soát chi phí hoạt động (CIR):

Trong bối cảnh NIM và ROE chịu áp lực, ACB đang nỗ lực kiểm soát chi phí hoạt động, đặc biệt là chi phí nhân sự. Tỷ lệ CIR (chi phí trên thu nhập) của ACB đã giảm đáng kể từ 40% (năm 2022) xuống còn 32.53% (năm 2024).

Việc tiết giảm chi phí là một trong những phương án chính để ACB duy trì hiệu quả sinh lời và đạt được mục tiêu ROE 20% trong năm 2025, đặc biệt khi các yếu tố về chi phí huy động và lãi suất cho vay khó kiểm soát.

📈 Đánh giá đầu tư cổ phiếu:

Cổ phiếu ACB có beta thấp, cho thấy độ biến động không quá lớn so với thị trường chung, phù hợp với các nhà đầu tư có xu hướng nắm giữ dài hạn hoặc nhận cổ tức.

Mức định giá hiện tại của cổ phiếu ACB (P/B thấp hơn 1.5 so với trung bình 10 năm) được đánh giá là tương đối rẻ cho mục tiêu đầu tư dài hạn, đặc biệt nếu ngân hàng có thể duy trì sự ổn định và đạt được các mục tiêu đã đề ra.