Chuyên gia gợi ý cách quản trị rủi ro cho doanh nghiệp xuất nhập khẩu

Tại diễn đàn MB Economic Insights 2026, chuyên gia khuyến nghị doanh nghiệp xuất nhập khẩu đa dạng hóa nguồn vốn, cân đối kỳ hạn vay và chủ động phòng ngừa rủi ro tỷ giá, lãi suất trước biến động thị trường.

Sự kiện do Ngân hàng TMCP Quân đội (MB) tổ chức tại TP HCM ngày 6/11, với chủ đề "Khơi thông nguồn vốn, thích ứng nhanh trước biến động". Tham gia trao đổi có ông Sacha Dray, chuyên gia kinh tế Ngân hàng Thế giới (World Bank) tại Việt Nam; TS Võ Trí Thành, TS Nguyễn Tú Anh; ông Nguyễn Anh Sơn, Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) và ông Trần Minh Đạt, Phó tổng giám đốc MB.

Một trong những vấn đề được các doanh nghiệp quan tâm là diễn biến xuất nhập khẩu của Việt Nam khi kim ngạch thương mại tiếp tục tăng nhưng cán cân thương mại có thời điểm chuyển sang nhập siêu. Theo phân tích của các chuyên gia, hàng nhập khẩu chủ yếu là máy móc, thiết bị và nguyên liệu sản xuất, trong khi xuất khẩu tiếp tục được hỗ trợ bởi các ngành công nghệ cao và mạng lưới hiệp định thương mại tự do (FTA).

Ông Nguyễn Anh Sơn nhận định kết quả xuất nhập khẩu năm 2026 cho thấy khả năng thích ứng của doanh nghiệp Việt Nam trước biến động chi phí chuỗi cung ứng và giá năng lượng. Trong bối cảnh xu hướng bảo hộ thương mại ngày càng rõ nét, việc tận dụng hiệu quả các hiệp định thương mại tự do và chủ động đa dạng hóa thị trường sẽ là chìa khóa giúp doanh nghiệp giảm thiểu rủi ro và duy trì đà tăng trưởng

Đồng quan điểm, TS Võ Trí Thành, thành viên Hội đồng Tư vấn Chính sách Tài chính - Tiền tệ Quốc gia, cho rằng kinh tế thế giới còn nhiều bất định nhưng cũng mở ra cơ hội cho các doanh nghiệp có khả năng thích ứng, chuẩn bị kỹ lưỡng các kịch bản và kết nối, tạo ra giá trị.

Tại phiên thảo luận về thị trường tài chính, các chuyên gia phân tích triển vọng tỷ giá, lãi suất trong nước và quốc tế, cùng tác động của chính sách tiền tệ, tài khóa đến hoạt động kinh doanh. Theo các chuyên gia, doanh nghiệp cần theo dõi sát diễn biến thị trường để xây dựng kế hoạch tài chính phù hợp, thay vì chỉ dựa vào một kịch bản dự báo.

Cụ thể, các chuyên gia đề xuất ba khuyến nghị cho doanh nghiệp trong năm 2027, gồm xây dựng kế hoạch kinh doanh theo nhiều kịch bản; cân đối nguồn vốn và kỳ hạn vay phù hợp với chu kỳ đầu tư; sử dụng các công cụ phòng ngừa rủi ro trước biến động thị trường. Bên cạnh tín dụng ngân hàng, doanh nghiệp cũng được khuyến nghị đa dạng hóa nguồn tài trợ thông qua thị trường vốn để đáp ứng nhu cầu mở rộng sản xuất, kinh doanh.

Đại diện cộng đồng doanh nghiệp, ông Hoàng Trung Sơn, Chủ tịch Hội đồng Quản trị Công ty TNHH Giấy và Bao bì Đồng Tiến cho biết ngành giấy và bao bì gắn chặt với chuỗi xuất khẩu nên những biến động về thương mại, tỷ giá và lãi suất đều ảnh hưởng trực tiếp đến kế hoạch sản xuất.

Theo ông, các phân tích tại diễn đàn giúp doanh nghiệp có thêm cơ sở đánh giá triển vọng thị trường và xây dựng phương án huy động vốn cho năm 2027. Việc trao đổi trực tiếp với chuyên gia, cơ quan quản lý cũng giúp doanh nghiệp tiếp cận thông tin từ nhiều góc độ.

Ở góc độ kinh tế vĩ mô, ông Sacha Dray cho biết Việt Nam đã được World Bank xếp vào nhóm quốc gia có thu nhập trung bình cao từ tháng 7/2026, với thu nhập quốc dân (GNI) bình quân đầu người gần 5.000 USD. Theo ông, để tiến tới nhóm thu nhập cao, Việt Nam cần chuyển dịch sang mô hình tăng trưởng dựa nhiều hơn vào năng suất, đồng thời phát triển thị trường vốn nhằm đáp ứng nhu cầu vốn dài hạn cho nền kinh tế.

MB Economic Insights là diễn đàn kinh tế thường niên do MB tổ chức, đến nay trải qua 12 mùa. Chương trình hướng đến cập nhật diễn biến kinh tế trong nước, quốc tế và gợi mở những giải pháp, hành động cụ thể cho doanh nghiệp do các chuyên gia đầu ngành khuyến nghị.