Chứng khoán sắp có cơ chế thử nghiệm riêng

Không gian thử nghiệm mới được kỳ vọng tạo dư địa cho giao dịch điện tử, công nghệ mới và chuyển đổi số trên thị trường chứng khoán, nhưng yêu cầu về hạ tầng, giám sát và an toàn hệ thống vẫn được đặt lên hàng đầu.

Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán lần đầu bổ sung cơ sở pháp lý cho cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox), dự kiến áp dụng từ ngày 1/3/2028, trong khi phần lớn quy định sửa đổi có thể có hiệu lực từ năm 2027.

Sửa đổi Luật Chứng khoán nhằm thực hiện yêu cầu cắt giảm và đơn giản hóa thủ tục hành chính. Dự thảo sửa đổi 23 điều, bổ sung 1 điều mới, tập trung hoàn thiện khung pháp lý cho giao dịch điện tử, ứng dụng công nghệ mới trong cung cấp dịch vụ chứng khoán và đơn giản hóa điều kiện kinh doanh. Theo Thứ trưởng Bộ Tài chính Tạ Anh Tuấn, việc sửa đổi đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và hội nhập kinh tế, đồng thời hỗ trợ nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam.

Luật sửa đổi dự kiến có hiệu lực từ 1/3/2027, nhưng quy định về cơ chế thử nghiệm có kiểm soát sẽ áp dụng muộn hơn, từ 1/3/2028 để bảo đảm chuẩn bị đầy đủ hạ tầng và tổ chức thực hiện. Dự thảo quy định chi tiết nội dung chuyển tiếp để bảo đảm duy trì sự ổn định và liên tục trong hoạt động thị trường. Các tổ chức và cá nhân sẽ có thời gian hợp lý để thích ứng với quy định mới trước khi luật có hiệu lực.

Ủy ban Kinh tế và Tài chính cơ bản tán thành với sự cần thiết sửa đổi, nhưng nhấn mạnh cần bảo đảm an toàn hệ thống. Cơ quan thẩm tra đề nghị xây dựng công cụ hậu kiểm hiệu quả sau khi cắt giảm điều kiện, đảm bảo không làm giảm chuẩn an toàn và không chuyển rủi ro từ khâu tiền kiểm sang nhà đầu tư. Đặc biệt, các hoạt động IPO, lưu ký và cấp phép tổ chức kinh doanh cần duy trì tiêu chuẩn an toàn cao.

Ngành chứng khoán chịu tác động trực tiếp, bao gồm các công ty chứng khoán, công ty lưu ký và sàn giao dịch. Các tổ chức cung cấp dịch vụ chứng khoán có thể hưởng lợi từ việc đơn giản hóa điều kiện kinh doanh. Ngành công nghệ thông tin cũng có cơ hội phát triển các giải pháp giao dịch điện tử mới. Nhà đầu tư cần theo dõi sát sao quá trình triển khai để hiểu rõ những thay đổi ảnh hưởng đến hoạt động giao dịch và quyền lợi của mình.