Chứng khoán ASEAN không còn đồng nhịp?

Chứng khoán Thái Lan và Singapore tăng mạnh, trong khi Indonesia giảm sâu, cho thấy các thị trường ASEAN đang đi theo những quỹ đạo khác nhau. Việt Nam có lợi thế về tăng trưởng lợi nhuận và cơ hội hút vốn sau nâng hạng, nhưng định giá, chất lượng quản trị và khả năng duy trì dòng tiền sẽ quyết định sức cạnh tranh.

Cuộc đua trong khu vực không chỉ nằm ở điểm số chỉ số, mà còn ở khả năng biến triển vọng kinh tế thành lợi nhuận doanh nghiệp và sức hấp dẫn dài hạn đối với vốn ngoại.

Tính đến đầu tháng 10/2026, chỉ số SET của Thái Lan tăng khoảng 26% từ đầu năm, trong khi Straits Times Index (STI) của Singapore tăng 22%. Trái lại, Jakarta Composite của Indonesia giảm khoảng 26%. Sự phân hóa phản ánh khác biệt về cơ cấu ngành, dòng vốn và môi trường chính sách tại từng thị trường.

Singapore được hỗ trợ bởi nhóm tài chính, chi tiêu quốc phòng và làn sóng đầu tư trí tuệ nhân tạo (AI). Tại Thái Lan, triển vọng chuyển dịch sản xuất công nghệ cùng các biện pháp hỗ trợ kinh tế tạo thêm động lực. Trong khi đó, Indonesia chịu sức ép từ đồng rupiah suy yếu, biến động chính sách tiền tệ và lo ngại về khả năng duy trì vị thế thị trường mới nổi.

Với Việt Nam, câu chuyện nổi bật là triển vọng tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp. Theo VinaCapital, lợi nhuận các doanh nghiệp thuộc VN-Index được dự báo tăng khoảng 25% trong năm 2026 và tiếp tục tăng hai chữ số năm 2027. P/E dự phóng năm 2026 ở mức hơn 12 lần, thấp hơn mức khoảng 15 lần của Thái Lan và Malaysia. Tuy nhiên, P/B dự phóng khoảng 2 lần cho thấy thị trường không hẳn rẻ nếu xét trên giá trị sổ sách.

Việc Việt Nam được FTSE Russell nâng lên thị trường mới nổi thứ cấp từ tháng 9/2026 tạo điều kiện mở rộng khả năng tiếp cận của các quỹ đầu tư quốc tế. Ước tính dòng vốn từ các quỹ theo chỉ số FTSE có thể đạt khoảng 2,5 tỷ USD qua bốn đợt giải ngân từ tháng 9/2026 đến tháng 9/2027. Tuy nhiên, đây là dự báo, không phải dòng tiền đã chắc chắn chảy vào thị trường.

Đối với doanh nghiệp niêm yết, cơ hội thu hút vốn có thể hỗ trợ thanh khoản cổ phiếu, giảm chi phí huy động vốn và mở rộng dư địa đầu tư. Nhóm ngân hàng, doanh nghiệp vốn hóa lớn và các cổ phiếu đáp ứng tiêu chí của quỹ chỉ số có thể được chú ý nhiều hơn, nhưng mức hưởng lợi sẽ khác nhau.

Thách thức là duy trì minh bạch, cải thiện khả năng tiếp cận của nhà đầu tư nước ngoài và bảo đảm tăng trưởng lợi nhuận thực chất. Việt Nam có cơ hội vươn lên trong ASEAN, song nâng hạng chỉ là cánh cửa đầu tiên; sức hút bền vững phải được chứng minh bằng hiệu quả kinh doanh và chất lượng thị trường.