Chủ tịch Trần Hùng Huy: Ngân hàng “quá mỏng”, không thể gánh dự án 67 tỷ USD

Tại diễn đàn “The Year Ahead 2026” do Bloomberg Businessweek Vietnam tổ chức, Chủ tịch Ngân hàng TMCP Á Châu Trần Hùng Huy đã đưa ra cảnh báo đáng chú ý về giới hạn của hệ thống ngân hàng Việt Nam trong việc tài trợ các dự án quy mô lớn.

Theo ông Huy, trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số giai đoạn 2026–2030, nhu cầu vốn của nền kinh tế sẽ tăng mạnh. Tuy nhiên, cấu trúc tài chính hiện tại vẫn phụ thuộc lớn vào tín dụng ngân hàng. Tỷ lệ tín dụng/GDP đã lên tới khoảng 146% – mức cao, phản ánh khả năng cung ứng vốn lớn nhưng đồng thời cũng cho thấy rủi ro tập trung ngày càng gia tăng.

Ông nhấn mạnh, hệ thống ngân hàng nội địa hiện nay “quá mỏng” nếu phải gánh các dự án hạ tầng quy mô hàng chục tỷ USD, điển hình như đường sắt cao tốc Bắc – Nam. Ngay cả khi triển khai theo hình thức đồng tài trợ, áp lực về vốn và rủi ro vẫn rất lớn, vượt quá khả năng của một hoặc nhiều ngân hàng đơn lẻ.

Áp lực này đã từng bộc lộ rõ khi các ngân hàng buộc phải đẩy mạnh huy động để đáp ứng tăng trưởng tín dụng. Cuộc đua lãi suất có thời điểm đẩy chi phí vốn lên gần 10%/năm, khiến chi phí tài chính của doanh nghiệp tăng cao và làm suy giảm hiệu quả hoạt động.

Từ thực tế đó, ông Huy cho rằng việc tiếp tục phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng không còn phù hợp trong giai đoạn phát triển mới. Việt Nam cần chuyển sang một cấu trúc vốn cân bằng hơn, trong đó ngân hàng chỉ đóng vai trò là một trong nhiều kênh dẫn vốn.

Giải pháp được đề xuất là kết hợp hài hòa giữa vốn vay và vốn cổ phần, đặc biệt là thu hút nguồn lực từ nhà đầu tư quốc tế. Việc phát triển thị trường vốn, các quỹ đầu tư và dòng vốn FDI dài hạn sẽ giúp giảm áp lực lên hệ thống ngân hàng, đồng thời nâng cao năng lực tài trợ cho các dự án quy mô lớn.

Bên cạnh đó, ông cũng nhấn mạnh vai trò của việc xây dựng trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam như một bước đi chiến lược nhằm thu hút dòng vốn toàn cầu và đa dạng hóa nguồn lực tài chính.

Theo Bộ Tài chính Việt Nam, trong giai đoạn 2026–2030, nền kinh tế cần huy động khoảng 38,5 triệu tỷ đồng (tương đương 1,46 nghìn tỷ USD), gần gấp đôi giai đoạn trước. Trong đó, vốn nhà nước dự kiến chiếm khoảng 8,5 triệu tỷ đồng, phần còn lại phụ thuộc vào khu vực doanh nghiệp và nguồn vốn quốc tế.

Trong bức tranh đó, hệ thống ngân hàng vẫn giữ vai trò quan trọng, nhưng không thể là trụ cột duy nhất. Nếu không sớm đa dạng hóa cấu trúc vốn, áp lực lên hệ thống tài chính sẽ tiếp tục gia tăng, ảnh hưởng đến mục tiêu tăng trưởng dài hạn của nền kinh tế.