Châu Á tích lũy gần 8.000 tỷ USD dự trữ ngoại hối, sẵn sàng cho ‘chiến tranh tiền tệ’?

Các Ngân hàng Trung ương châu Á hiện đang nắm giữ gần 8.000 tỷ USD dự trữ ngoại hối, tạo ra một “kho đệm” quan trọng trong bối cảnh Ấn Độ, Philippines và Hàn Quốc chịu áp lực giảm giá tiền tệ, còn Trung Quốc và Nhật Bản dẫn đầu khu vực trong việc củng cố nguồn lực tài chính.

Trung Quốc và Nhật Bản là “đầu tàu”

Theo tờ The Nation (Thái Lan), 11 cơ quan tiền tệ lớn nhất châu Á đã xây dựng một “kho dự trữ chiến tranh tiền tệ” hàng nghìn tỷ USD. Trong 9 tháng đầu năm nay, dự trữ ngoại hối của châu Á tăng hơn 400 tỷ USD, nhờ sự suy yếu trước đó của đồng USD và giá vàng tăng mạnh.

Trung Quốc tiếp tục chiếm tỷ trọng lớn nhất, bổ sung 141 tỷ USD, theo sau là Nhật Bản với 116 tỷ USD. Đồng USD yếu hơn giúp tăng giá trị các tài sản không được định giá bằng USD, trong khi giá vàng tăng vọt đẩy giá trị dự trữ lên đáng kể.

Các nhà phân tích nhận định rằng châu Á có đủ khả năng kiểm soát những biến động mạnh của tỷ giá, với tỷ lệ dự trữ trên nhập khẩu vẫn ở mức cao tại hầu hết các nền kinh tế. Tuy nhiên, sự sụt giảm của thị trường chứng khoán toàn cầu và USD phục hồi từ tháng 9 đã tạo ra áp lực mới lên tiền tệ châu Á.

Áp lực nặng nề tại Ấn Độ, Philippines và Hàn Quốc

Đồng rupee của Ấn Độ và đồng peso của Philippines đã chạm mức giá thấp kỷ lục trong những tháng gần đây, trong khi đồng won Hàn Quốc dao động quanh mức thấp nhất 16 năm.

Ngân hàng Trung ương Ấn Độ phải can thiệp cả trên thị trường trong nước và quốc tế để ngăn rupee rơi dưới mức 88,80 đổi 1 USD, giữa bối cảnh áp thuế của Mỹ lên tới 50% với hàng nhập khẩu từ Ấn Độ và dòng vốn ngoại rút khỏi thị trường chứng khoán.

Tại Hàn Quốc, khi đồng won giảm 3,2% trong tháng trước, các quan chức phối hợp với nhiều tổ chức lớn – bao gồm Quỹ Hưu trí Quốc gia (NPS) – để ổn định thị trường. Nhật Bản tiếp tục sử dụng biện pháp “can thiệp bằng lời nói”, khi Bộ trưởng Bộ Tài chính Satsuki Katayama cảnh báo sau khi đồng yên chạm mức thấp nhất 10 tháng qua.

Nguy cơ đối đầu với Washington

Các biện pháp bảo vệ tiền tệ mạnh mẽ hơn có thể đưa châu Á tiến gần hơn tới xung đột với Mỹ, khi Tổng thống Donald Trump xem việc can thiệp tiền tệ là lý do để áp thuế.

Báo cáo mới nhất của Bộ Tài chính Mỹ không chỉ định quốc gia nào là “thao túng tiền tệ”, nhưng vẫn chỉ trích Trung Quốc về thiếu minh bạch và đưa nhiều nền kinh tế châu Á – bao gồm Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Singapore và Việt Nam – vào danh sách theo dõi chặt.

Nhiều công cụ ngoài dự trữ ngoại hối

Bên cạnh lượng dự trữ khổng lồ, các Chính phủ châu Á còn sử dụng nhiều công cụ khác – từ cảnh báo công khai của Nhật Bản đến nỗ lực hồi hương thu nhập xuất khẩu của Malaysia – nhằm giảm áp lực tiền tệ mà không bị Washington buộc tội thao túng.

Thách thức lớn đối với các nền kinh tế châu Á là cân bằng tinh tế giữa việc bảo vệ sự ổn định tiền tệ và tránh đối đầu chính trị với Washington, trong bối cảnh biến động toàn cầu gia tăng và đồng USD tiếp tục mạnh lên.