Chấm dứt cảnh "một cổ hai tròng" trong cấp phép xây dựng?

Bộ Xây dựng vừa phát đi thông điệp mạnh mẽ về việc tháo gỡ điểm nghẽn pháp lý khi chính thức trao quyền cho chủ đầu tư nhà ở xã hội được lựa chọn phương án thủ tục tối ưu nhất, thay vì phải "xếp hàng" chờ đợi những quy trình chồng chéo.

Văn bản hướng dẫn số 5844/BXD-QLN được kỳ vọng là "liều thuốc đặc trị" giúp rút ngắn tối đa thời gian chuẩn bị đầu tư, trực tiếp hạ giá thành sản phẩm thông qua việc tinh gọn chi phí tuân thủ pháp lý.

Chấm dứt cảnh "một cổ hai tròng" trong cấp phép xây dựng?

Thị trường nhà ở xã hội vừa nhận cú hích chính sách khi thủ tục pháp lý được “nới khóa”, trao quyền chủ động nhiều hơn cho doanh nghiệp.

Theo hướng dẫn mới của Bộ Xây dựng, chủ đầu tư có thể lựa chọn một trong hai phương án: xin Giấy phép xây dựng để được miễn thẩm định Báo cáo nghiên cứu khả thi, hoặc thực hiện thẩm định để được miễn Giấy phép xây dựng. Cơ chế này xóa bỏ tình trạng chồng chéo thủ tục – một điểm nghẽn kéo dài trong nhiều năm.

Về bản chất, cả hai quy trình đều hợp lệ, nhưng việc cho phép lựa chọn giúp doanh nghiệp chủ động thiết kế lộ trình phù hợp với tiến độ, nguồn lực và đặc thù dự án. Đây được xem là thay đổi nhỏ về kỹ thuật, nhưng có tác động lớn đến tốc độ triển khai.

Trước đó, sự thiếu đồng bộ giữa Luật Xây dựng và các cơ chế đặc thù khiến hồ sơ dự án thường bị kéo dài, phát sinh chi phí và tạo tâm lý e ngại cho nhà đầu tư. Khi thủ tục được tinh gọn, chi phí vốn giảm, thời gian chuẩn bị rút ngắn, hiệu quả dự án theo đó được cải thiện.

Tác động không dừng ở phía doanh nghiệp. Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu phát triển hàng triệu căn nhà ở xã hội, việc đẩy nhanh quy trình đầu tư trở thành điều kiện then chốt để tăng nguồn cung. Khi dự án được triển khai nhanh hơn, cơ hội tiếp cận nhà ở của người thu nhập thấp, công nhân và lao động đô thị cũng được mở rộng.

Quy định mới cũng góp phần chuẩn hóa cách hiểu và áp dụng tại địa phương, hạn chế tình trạng mỗi nơi một cách làm. Điều này giúp giảm rủi ro pháp lý và tạo môi trường minh bạch hơn cho thị trường.

Tuy nhiên, quyền lựa chọn cũng đi kèm yêu cầu chủ động. Doanh nghiệp cần rà soát kỹ từng dự án để chọn phương án tối ưu: nếu ưu tiên tốc độ, có thể chọn hướng miễn thẩm định; nếu hồ sơ kỹ thuật đã hoàn chỉnh, việc thẩm định trước để miễn giấy phép xây dựng sẽ là lựa chọn hợp lý hơn.

Nhìn tổng thể, việc trao quyền thủ tục không chỉ tháo gỡ điểm nghẽn hiện tại mà còn đặt nền móng cho một hệ sinh thái phát triển nhà ở xã hội linh hoạt hơn. Khi quy trình được rút gọn và rõ ràng, mục tiêu an sinh nhà ở sẽ không còn dừng ở kế hoạch, mà có cơ hội tiến gần hơn tới thực tế.