MỚI

Tính thuế TNCN 2026

#Chứng khoán

24HMONEY đã kiểm duyệt

Cảng biển – vận tải: Chìm nổi theo sóng kinh tế toàn cầu

Dù sở hữu dư địa tăng trưởng lớn nhờ vị thế địa kinh tế chiến lược, ngành cảng và vận tải biển Việt Nam đang đối mặt với làn sóng thách thức ngắn hạn từ các chính sách thuế quan toàn cầu – những lực cản có thể làm chậm bánh đà bứt tốc trong tương lai gần.

Sở hữu vị trí địa lý chiến lược tại trung tâm Đông Nam Á, giáp tuyến vận tải nhộn nhịp bậc nhất thế giới – Biển Đông – Việt Nam có đầy đủ tiềm năng để trở thành mắt xích then chốt trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Tuy nhiên, những làn sóng bảo hộ thương mại từ các nền kinh tế lớn, đặc biệt là Mỹ, đang tạo ra những “vùng nhiễu” ngắn hạn đối với ngành cảng biển và vận tải của Việt Nam.

Sóng ngầm từ thị trường tài chính

Diễn biến trên sàn chứng khoán phản ánh khá rõ tâm lý lo ngại của nhà đầu tư. Từ phiên giao dịch ngày 2/4, cổ phiếu các doanh nghiệp cảng biển đồng loạt lao dốc: MVN giảm hơn 25%, GMD mất hơn 15%, PHP bốc hơi gần 22%, SGP cũng giảm gần 20%. Đây là một trong những nhóm ngành ghi nhận mức điều chỉnh mạnh nhất, khi thị trường phản ứng trước những bất ổn xoay quanh chính sách thuế quan.

Các chuyên gia của Jefferies cảnh báo, tình trạng bất định của chính sách thương mại toàn cầu có thể khiến giá cước vận tải diễn biến khó lường. Dù vậy, xu hướng chung năm 2025 được dự báo sẽ là giảm nhẹ, tạo áp lực trực tiếp lên biên lợi nhuận của các hãng vận tải.

Áp lực từ chủ nghĩa bảo hộ

Theo khảo sát của Viện Quản trị Cung ứng (ISM), làn sóng áp thuế mới đang phá vỡ nhịp phục hồi mong manh của ngành sản xuất Mỹ – vốn là động lực chính tạo ra nhu cầu xuất nhập khẩu và dịch vụ logistics. S&P Global dự báo khối lượng container nhập khẩu vào Mỹ sẽ giảm 0,7% trong năm 2025, một con số tuy nhỏ nhưng mang tính cảnh báo.

Các tập đoàn vận tải lớn đang bị bào mòn vị thế thương lượng do khối lượng hàng hóa quốc tế suy giảm. Trước thời điểm Mỹ công bố các quyết định thuế mới, đơn hàng vận tải container sang thị trường này từng tăng vọt, nhưng đó là cơn sóng ngắn. Khi chính sách thuế chính thức có hiệu lực, thị trường sẽ đối mặt với nguy cơ hụt đơn, hụt giá.

Theo Alphaliner, tính đến đầu tháng 3/2025, tổng đơn đặt tàu mới đạt 8,74 triệu TEU – chiếm tới 27,4% tổng công suất đội tàu toàn cầu. Dự báo đến cuối năm, công suất tàu container sẽ tăng lên 32,9–33,8 triệu TEU. Tuy nhiên, nguồn cung tăng mạnh lại đang gặp thách thức từ địa chính trị, khi căng thẳng tại Biển Đỏ khiến nhiều hãng tàu phải né tuyến kênh đào Suez, gia tăng chi phí và thời gian vận chuyển.

Việt Nam – Điểm sáng trong vùng xoáy

Dù bối cảnh quốc tế biến động, Việt Nam vẫn được đánh giá là điểm trung chuyển chiến lược trong bản đồ vận tải biển toàn cầu. Nằm trên trục Á–Âu, giáp tuyến hàng hải Biển Đông, Việt Nam là “cửa ngõ” quan trọng của các luồng hàng hóa toàn cầu. Với hơn 3.260 km bờ biển, 34 cảng và hơn 320 bến cảng, trong đó có các cảng nước sâu như Cái Mép–Thị Vải và Lạch Huyện, năng lực cảng biển Việt Nam đang ngày một nâng tầm.

Đặc biệt, siêu dự án Cảng Cần Giờ với vốn đầu tư gần 6 tỷ USD, công suất kỳ vọng 16,9 triệu TEU vào năm 2045, sẽ là “quân bài chiến lược” đưa Việt Nam bước vào nhóm các trung tâm cảng biển hàng đầu thế giới.

Thêm vào đó, mạng lưới FTA như EVFTA, CPTPP, RCEP… đang là bệ đỡ thương mại, mở ra thị trường xuất khẩu rộng lớn và giảm thiểu tác động từ rào cản thuế. Việt Nam không chỉ là điểm trung chuyển, mà còn dần trở thành trung tâm sản xuất – xuất khẩu của khu vực, với các nhóm hàng thế mạnh như dệt may, điện tử, nông sản… thu hút các hãng tàu lớn như Maersk, MSC mở rộng hoạt động.

Xuất khẩu – Giằng co giữa thách thức và cơ hội

Với việc Mỹ siết chặt chính sách thương mại, một loạt mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam như điện tử, dệt may, gỗ, thủy sản… đang đứng trước nguy cơ bị đánh thuế cao hơn. Tuy nhiên, nhóm hàng phục vụ doanh nghiệp Mỹ lại có thể được hưởng lợi từ mức thuế nội địa thấp hơn và ít quy định hơn trong thời gian tới.

Công ty chứng khoán Guotai Junan (Việt Nam) vẫn lạc quan về triển vọng xuất nhập khẩu của Việt Nam, kỳ vọng mức tăng trưởng 2 con số trong năm 2025, bất chấp những rủi ro địa chính trị. Điểm tựa cho niềm tin này đến từ dòng vốn FDI tăng mạnh (tăng 36% trong quý I/2025), cùng chính sách điều hành linh hoạt, chủ động của Chính phủ.

Sóng lớn đòi thuyền lớn

Ngành cảng biển Việt Nam đang đứng trước một thời khắc bản lề. Dư địa tăng trưởng trung–dài hạn là rất lớn, nhưng cũng đầy thách thức trong ngắn hạn khi các “cơn sóng” thuế quan từ các nền kinh tế lớn vẫn đang cuộn trào.

Những doanh nghiệp biết đầu tư dài hạn vào hạ tầng, công nghệ, tăng cường khả năng thích ứng chính sách và mở rộng mạng lưới logistics quốc tế – mới là những “con tàu lớn” có đủ sức vượt sóng, hướng ra đại dương của thương mại toàn cầu trong kỷ nguyên hậu toàn cầu hóa.