Cả thế giới bước vào “mùa đông EV”, Việt Nam đi ngược dòng với đà tăng trưởng nóng

Trong giai đoạn 2025–2026, khi ngành công nghiệp xe điện toàn cầu đối mặt với sự chững lại rõ rệt và bị nhiều chuyên gia gọi là “mùa đông EV”, thị trường Việt Nam lại đang chứng kiến một bức tranh hoàn toàn trái ngược: doanh số tăng mạnh, thị phần mở rộng nhanh và làn sóng đầu tư mới liên tục đổ bộ.

 

“Mùa đông” bao trùm thị trường xe điện toàn cầu

Theo các báo cáo ngành, doanh số xe điện toàn cầu năm 2026 dự kiến đạt khoảng 24,3 triệu xe, tương đương mức tăng trưởng 12% – giảm mạnh so với mức 23% của năm 2025. Đây là tín hiệu rõ ràng cho thấy đà tăng trưởng bùng nổ của xe điện đang hạ nhiệt.

Tại Mỹ, chính quyền Tổng thống Donald Trump đã rút lại khoản tín dụng thuế 7.500 USD dành cho người mua xe điện, đồng thời nới lỏng các tiêu chuẩn hiệu quả nhiên liệu. Chính sách đảo chiều này khiến thị trường EV tại Mỹ suy giảm nhanh chóng. Ford Motor là ví dụ điển hình khi ghi nhận khoản lỗ lên tới 19,5 tỷ USD liên quan đến mảng xe điện và buộc phải chuyển hướng mẫu bán tải F-150 Lightning sang phiên bản hybrid.

Ở Trung Quốc – thị trường xe điện lớn nhất thế giới – Chính phủ nước này cũng quyết định cắt giảm một nửa ưu đãi thuế cho xe điện trong năm 2026, đồng thời siết chặt chương trình hỗ trợ đổi xe cũ. Những động thái này khiến tăng trưởng EV tại Trung Quốc chậm lại đáng kể sau nhiều năm bùng nổ.

Việt Nam: điểm sáng hiếm hoi đi ngược xu thế

Trong khi nhiều thị trường lớn đang “phanh gấp”, Việt Nam lại nổi lên như một trong những quốc gia có tốc độ phát triển xe điện nhanh nhất thế giới.

Năm 2025, tổng lượng ô tô bán ra tại Việt Nam đạt hơn 600.000 xe (tổng hợp từ VAMA, VinFast, Hyundai TC), trong đó xe điện chiếm gần 1/3. Đây là tỷ lệ vượt trội so với nhiều thị trường phát triển như Mỹ, Anh, Nhật Bản hay các quốc gia trong khu vực như Thái Lan, Indonesia.

Riêng VinFast – hãng xe điện nội địa – đã bàn giao hơn 175.000 ô tô điện trong năm 2025, tăng trưởng tới 101,3% so với năm 2024. Thành tích này đưa xe điện chiếm khoảng 30% tổng thị phần ô tô toàn thị trường Việt Nam, một con số hiếm thấy trên bản đồ ngành xe toàn cầu.

VinFast giữ vai trò đầu tàu

Đà tăng trưởng của thị trường xe điện Việt Nam gắn chặt với chiến lược mở rộng sản phẩm của VinFast. Hãng đã phủ kín hầu hết các phân khúc, từ xe cỡ nhỏ, SUV đến MPV và xe thương mại.

Nổi bật nhất là mẫu MPV 7 chỗ Limo Green. Chỉ sau 5 tháng mở bán trong năm 2025, mẫu xe này đã đạt 27.127 xe bàn giao, chính thức vượt Mitsubishi Xpander (19.891 xe) để trở thành “vua doanh số” phân khúc MPV tại Việt Nam.

Bên cạnh đó, các mẫu xe mới ra mắt cuối năm 2025 như EC Van hay Minio Green được kỳ vọng sẽ tiếp tục tạo cú hích cho doanh số trong năm 2026, đặc biệt ở nhóm khách hàng doanh nghiệp vận tải và cá nhân kinh doanh dịch vụ.

Làn sóng xe điện Trung Quốc ồ ạt đổ bộ

Không chỉ VinFast, thị trường Việt Nam còn đang thu hút sự quan tâm mạnh mẽ từ các hãng xe Trung Quốc.

Liên minh Geely – Tasco Auto đã nhanh chóng xây dựng mạng lưới 47 đại lý 3S trong năm 2025 và đặt mục tiêu nâng lên 56 đại lý ngay trong quý I/2026. Nhiều mẫu xe điện và xe hybrid từ các thương hiệu như Zeekr, Lotus dự kiến sẽ sớm ra mắt.

Trong khi đó, Omoda & Jaecoo đang hoàn tất nhà máy lắp ráp tại Hưng Yên và lên kế hoạch tung ra tới 16 mẫu xe mới trong năm 2026, trải rộng từ hybrid, plug-in hybrid đến xe thuần điện. Jaecoo J6 được xem là mẫu xe điện chiến lược của hãng tại Việt Nam.

Chính sách và hạ tầng tạo “đòn bẩy” dài hạn

Một yếu tố then chốt giúp Việt Nam đi ngược “mùa đông EV” toàn cầu là chính sách thúc đẩy chuyển đổi giao thông xanh.

Tại Hà Nội, từ ngày 1/7/2026, 100% taxi và phương tiện vận tải hành khách thay thế hoặc đầu tư mới phải là xe điện hoặc xe sử dụng năng lượng sạch. Song song đó, các bãi đỗ xe trong khu vực Vành đai 3 buộc phải lắp đặt tối thiểu 15% trạm sạc trước năm 2030; các công trình xây mới phải bố trí từ 30% trở lên.

Những yêu cầu tương tự cũng được áp dụng cho chung cư, trung tâm thương mại, bệnh viện và các công trình công cộng, tạo nền tảng hạ tầng quan trọng cho sự phát triển dài hạn của xe điện.

Việt Nam – ngoại lệ giữa “mùa đông EV”

Trong bối cảnh nhiều thị trường lớn đang chứng kiến sự thoái trào của xe điện, Việt Nam nổi lên như một ngoại lệ hiếm hoi. Với sự kết hợp giữa doanh nghiệp nội địa đóng vai trò đầu tàu, làn sóng đầu tư từ nước ngoài và chính sách vĩ mô nhất quán, thị trường xe điện Việt Nam được dự báo sẽ tiếp tục tăng trưởng mạnh trong năm 2026.

Sự đối lập này không chỉ cho thấy tiềm năng riêng của Việt Nam, mà còn đặt quốc gia này vào vị trí đặc biệt trên bản đồ xe điện toàn cầu – nơi “mùa đông EV” dường như chưa kịp chạm tới.