Bức tranh kinh tế địa phương 2025

Năm 2025 ghi dấu sự hồi phục mạnh mẽ của kinh tế Việt Nam với mức tăng trưởng GDP cả nước đạt 8,02%. Tuy nhiên, số liệu thống kê chi tiết từ 63 tỉnh thành cho thấy một bức tranh đa sắc thái, nơi có những "ngôi sao" bứt phá về tốc độ nhưng cũng có những "gã khổng lồ" đóng vai trò giữ nhịp cho toàn bộ hệ thống.

1. Cuộc bứt phá của các trung tâm công nghiệp mới

Dữ liệu GRDP cho thấy một xu hướng chuyển dịch động lực tăng trưởng rõ rệt về phía các tỉnh công nghiệp phía Bắc và miền Trung.

- Miền Bắc dẫn đầu : chiếm ưu thế tuyệt đối với Quảng Ninh (11,89%) và Hải Phòng (11,81%) dẫn đầu cả nước. Đây là kết quả của việc tận dụng tối đa hạ tầng logistics và thu hút dòng vốn FDI công nghệ cao. Các tỉnh như Ninh Bình (10,65%), Phú Thọ (10,52%) và Bắc Ninh (10,27%) cũng ghi nhận mức tăng trưởng hai con số.

- Sự trỗi dậy của miền Trung: Quảng Ngãi là đại diện xuất sắc nhất khu vực miền Trung với mức tăng trưởng 10,02%, cho thấy sức mạnh từ các tổ hợp công nghiệp nặng và lọc hóa dầu.

2. Quy mô đóng góp: Sức nặng của những "đầu tàu"

Sự tương phản giữa tốc độ tăng trưởng và tỷ lệ đóng góp thực tế tiếp tục là đặc trưng của kinh tế Việt Nam.

Hiệu ứng "hai đầu tàu": Dù không nằm trong top về tốc độ, nhưng TP. Hồ Chí Minh (đóng góp 23,11%) và Hà Nội (đóng góp 12,94%) vẫn quyết định tới 36,05% sự tăng trưởng của cả nước.

Ngũ giác đài kinh tế: 5 địa phương gồm TP.HCM, Hà Nội, Hải Phòng, Đồng Nai và Bắc Ninh đang gánh vác hơn 55% trọng trách tăng trưởng của quốc gia.

3. Tái cấu trúc hành chính sau sát nhập

Năm 2025 cũng là giai đoạn chuyển đổi quan trọng khi nhiều địa phương thực hiện sáp nhập đơn vị hành chính. Việc này mang lại cả cơ hội lẫn thách thức:

Thành công: Việc tinh gọn bộ máy giúp giảm đáng kể chi phí vận hành hành chính, tập trung nguồn lực đầu tư dàn trải trước đây vào các dự án trọng điểm. Không gian phát triển được mở rộng giúp các tỉnh sau sáp nhập có quỹ đất và quy hoạch đồng bộ hơn để thu hút FDI quy mô lớn.

Thách thức: Quá trình chuyển đổi gây ra sự xáo trộn nhất định về nhân sự và tâm lý cán bộ. Việc đồng bộ hóa dữ liệu dân cư, đất đai và các thủ tục hành chính tại các đơn vị mới sáp nhập vẫn còn độ trễ, ảnh hưởng đến tiến độ giải ngân vốn đầu tư công trong ngắn hạn.

4. Những "mắt xích yếu" trong chuỗi tăng trưởng

Bên cạnh những điểm sáng, báo cáo ghi nhận một số địa phương đang gặp khó khăn trong việc bắt kịp nhịp độ chung:

Vĩnh Long (5,84%): Tiếp tục là địa phương có tốc độ tăng trưởng thấp nhất. Nguyên nhân chủ yếu do cơ cấu kinh tế phụ thuộc quá lớn vào nông nghiệp truyền thống, chưa chuyển đổi kịp sang công nghiệp hoặc dịch vụ giá trị gia tăng cao.

Các địa phương vùng xa: Một số tỉnh miền núi phía Bắc và Tây Nguyên dù có tốc độ tăng trưởng khá nhưng đóng góp vào quy mô chung vẫn cực kỳ thấp (dưới 0,5%). Sự thiếu hụt về hạ tầng giao thông kết nối khiến các địa phương này bị cô lập trong chuỗi cung ứng quốc gia.

Tình trạng "nghẽn" sau sáp nhập: Một vài đơn vị mới thành lập đang tạm thời sụt giảm đà tăng trưởng do tập trung quá nhiều nguồn lực vào việc ổn định bộ máy hành chính thay vì thúc đẩy sản xuất kinh doanh.

-----

Bức tranh GDP 2025 khẳng định Việt Nam đang có một nền tảng vĩ mô vững chắc nhưng còn tồn tại những thách thức về sự đồng đều.

Về quản lý: Sau sáp nhập, ưu tiên hàng đầu của năm 2026 phải là ổn định thủ tục hành chính để khơi thông dòng vốn.

Về địa phương yếu: Cần có chính sách đặc thù cho các tỉnh như Vĩnh Long để chuyển đổi mô hình kinh tế, tránh tình trạng bị bỏ lại phía sau.

Về đầu tư: Dòng vốn sẽ ưu tiên những nơi có bộ máy hành chính vận hành trơn tru sau tái cấu trúc và có hạ tầng logistics sẵn sàng.