"Big Tech Việt bị "triệt tiêu" ngay trên sân nhà"

Tại sao Việt Nam sở hữu nguồn nhân lực công nghệ top đầu nhưng vẫn chưa có những "gã khổng lồ" tầm cỡ toàn cầu? CEO BKAV Nguyễn Tử Quảng đã đưa ra một lời giải gây chấn động: Chỉ cần các tập đoàn Nhà nước rút lui khỏi mảng công nghệ, Việt Nam sẽ sở hữu Big Tech vươn tầm thế giới chỉ sau một năm.

Bằng cách chỉ ra sự chồng lấn giữa doanh nghiệp Nhà nước và tư nhân, ông Quảng cho rằng một cuộc "cởi trói" về quan hệ sản xuất tương tự chính sách Khoán 10 năm xưa chính là ngòi nổ để GDP tăng trưởng đột phá.

"Big Tech Việt bị "triệt tiêu" ngay trên sân nhà"

Theo ông Nguyễn Tử Quảng, công nghệ Việt Nam không thiếu nhân tài nhưng đang thiếu một "môi trường sòng phẳng". Ông ví von việc cổ phần hóa và rút vốn nhà nước khỏi mảng CNTT tương tự như chính sách Khoán 10 năm xưa – văn bản đã đưa Việt Nam từ quốc gia thiếu đói thành cường quốc xuất khẩu gạo chỉ sau một năm.

CEO Bkav khẳng định, nếu năng suất của 3,7 triệu lao động trong hai lĩnh vực công nghệ và du lịch tăng thêm 15% thông qua việc tái cấu trúc các doanh nghiệp nhà nước, GDP toàn quốc có thể tăng thêm 2%. Đây không chỉ là câu chuyện của một vài doanh nghiệp, mà là bài toán động lực cho toàn bộ nền kinh tế.

Chiến lược "0 đồng" và cái bẫy gia công giá rẻ

Ông Quảng đưa ra những số liệu đầy gai góc: Một nhóm nhỏ nhân sự tại các tập đoàn nhà nước đang sử dụng lợi thế cơ chế để cạnh tranh không bình đẳng với tư nhân. Với chiến lược cung cấp giải pháp "0 đồng", các đơn vị này đang vô tình triệt tiêu thị trường nội địa, đẩy hàng trăm nghìn lao động công nghệ tư nhân vào thế khó ngay trên sân nhà.

Hệ quả là các doanh nghiệp tư nhân buộc phải tìm đường ra nước ngoài làm gia công (outsourcing) – một hình thức "lấy công làm lãi" tiêu tốn quá nhiều nguồn lực. Ông dẫn chứng một tập đoàn trong nước phải dùng tới 29.000 người mới xuất khẩu được 1 tỷ USD, trong khi những kỳ lân thế giới như OpenAI chỉ cần vài chục nhân sự để tạo ra giá trị hàng trăm tỷ USD. "Chúng ta đang lãng phí nhân tài vào việc làm thuê thay vì tạo ra những sản phẩm khuynh đảo toàn cầu", ông Quảng nhấn mạnh.

Thiết lập môi trường kinh doanh sòng phẳng

Kiến nghị cốt lõi của lãnh đạo Bkav là sự tách biệt rạch ròi: Nhà nước không nên cạnh tranh trực tiếp với tư nhân trên cùng một phân khúc thị trường. Khi doanh nghiệp nhà nước rút lui khỏi các mảng mà tư nhân có thể làm tốt, thị trường sẽ tự vận động để sinh ra những Big Tech thực thụ.

Lòng tin vào giá trị dài hạn của công nghệ Việt chỉ có thể được củng cố khi rào cản về tâm lý "sợ trách nhiệm" và tư duy nhiệm kỳ tại các đơn vị nhà nước được dỡ bỏ. Cuộc đua công nghệ toàn cầu không có chỗ cho sự chồng lấn, và theo ông Quảng, một năm là đủ để thấy sự thay đổi nếu chúng ta thực sự dám "cởi trói".