Áp thuế chống bán phá giá HRC Trung Quốc và tác động ban đầu

Ngày 04/07/2025 vừa qua, Bộ Công Thương đã ban hành Quyết định số 1959/QĐ-BCT về việc áp thuế chống bán phá giá (CBPG) chính thức đối với HRC Trung Quốc, có hiệu lực 5 năm kể từ ngày 06/07/2025.

Mức thuế CBPG chính thức dao động từ 23,1% - 27,83%. Việc kéo dài thời gian áp thuế CBPG đối với HRC Trung Quốc (chiều rộng < 1.880 mm) lên đến 5 năm sẽ tạo ra môi trường hỗ trợ tích cực cho các nhà sản xuất HRC nội địa trong trung & dài hạn.

Đối với Quyết định áp thuế CBPG tạm thời trước đó (19,38% - 27,83%, áp dụng cho HRC chiều rộng < 1.880 mm, hiệu lực trong 120 ngày từ ngày 08/03 - 05/07/2025), Sơn tổng hợp một số dữ liệu và đã nhận thấy những tác động tích cực ban đầu đến thị trường HRC Việt Nam trong 5 tháng đầu năm 2025:

(1) Nhập khẩu HRC giảm liên tục theo từng tháng. Nếu so với cùng kỳ (YoY) thì mức giảm ghi nhận lần lượt -36,7%, -34,1% và -45,7% trong các tháng 03-04-05/2025, tương ứng sản lượng đạt 652.000 tấn, 600.000 tấn và 586.000 tấn.

(2) Nhập khẩu HRC 5T/2025 giảm -24,6% YoY xuống còn 3,72 triệu tấn. Riêng Trung Quốc, giảm -40,1% YoY xuống còn 2,21 triệu tấn và chiếm tỷ trọng 59,5% trong tổng lượng HRC nhập khẩu, thấp hơn mức cao đột biến 72,9% khi kết thúc năm 2024.

(3) Tỷ lệ HRC nhập khẩu/sản xuất trong nước cũng giảm mạnh xuống mức 123%, so với mức 185% trong năm 2024. Riêng Trung Quốc, tỷ lệ này giảm từ mức 135% năm 2024 xuống mức 73% trong 5 tháng đầu năm 2025.

(4) Tổng sản lượng tiêu thụ HRC (tức nhu cầu, bao gồm nhập khẩu & trong nước) 5T/2025 đạt khoảng 6,69 triệu tấn. Tỷ lệ đáp ứng của sản xuất HRC trong nước vào nhu cầu, tăng từ mức 40,3% cuối năm 2024 lên mức 45,3% trong 5 tháng đầu năm 2025.

---> Các dữ liệu đầy thuyết phục này chứng tỏ các nhà sản xuất HRC Việt Nam (HPG, Formosa...) đang bắt đầu được hưởng lợi từ các biện pháp bảo hộ. Kết quả trên cho thấy vị thế trên thị trường của các doanh nghiệp này có thể đang được cải thiện.

Bất chấp sản lượng HRC nhập khẩu sụt giảm, hành vi "lẫn tránh thuế CBPG" cũng đã diễn ra thông qua việc nhập khẩu HRC khổ rộng (> 1.880 mm), do sản phẩm này không thuộc phạm vi điều chỉnh của các biện pháp CBPG đang được áp dụng.

Theo đó, sản lượng HRC khổ rộng nhập khẩu từ Trung Quốc trong 5 tháng đầu năm 2025 đã tăng đột biến 12 lần lên 430.000 tấn, so với mức vỏn vẹn chỉ 35.800 tấn cùng kỳ, và chiếm gần 20% trong tổng lượng HRC nhập khẩu từ Trung Quốc. Dữ liệu nhập khẩu bất thường này cho thấy rõ dấu hiệu lẫn tránh thuế CBPG đối với HRC Trung Quốc đang diễn ra ---> Dự báo Việt Nam có khả năng cao sẽ tiến hành một cuộc điều tra riêng về vấn đề lách thuế CBPG đối với HRC khổ rộng Trung Quốc, nhằm tiếp tục đảm bảo sự cạnh tranh công bằng trên thị trường.