Áp lực lạm phát chưa đủ để Fed hành động?

Việc nâng lãi suất để hạ nhiệt một nền kinh tế có sức mua đang kiệt quệ không những bất khả thi trong việc kiềm chế giá năng lượng và cơn sốt hạ tầng AI, mà còn có nguy cơ đẩy tăng trưởng rơi vào suy thoái.

Giới đầu tư đang chuẩn bị cho khả năng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) tiếp tục theo đuổi chính sách tiền tệ cứng rắn sau cuộc họp tháng 6. Tuy nhiên, ông Greg Daco - Chuyên gia kinh tế trưởng EY-Parthenon - nhận định thị trường có thể đang đánh giá sai bản chất của lạm phát, từ đó dẫn đến những dự báo chưa chính xác về bước đi tiếp theo của Fed.

Theo Reuters, tại cuộc họp ngày 17/6, Fed giữ nguyên lãi suất ở mức 3,5-3,75%. Dù vậy, 9 trong số 19 thành viên hoạch định chính sách cho rằng sẽ có ít nhất một lần tăng lãi suất trước cuối năm, phản ánh xu hướng cứng rắn hơn so với kỳ họp trước.

Áp lực càng gia tăng khi chỉ số PCE tháng 5 do Cục Phân tích Kinh tế Mỹ (BEA) công bố tăng 4,1% so với cùng kỳ, còn PCE lõi tăng 3,4%, đều cao hơn đáng kể so với mục tiêu 2% của Fed.

Dẫu vậy, ông Greg Daco cho rằng chính sách tiền tệ hiện đã ở trạng thái "hơi thắt chặt". Theo ông, lạm phát hiện nay chủ yếu xuất phát từ cú sốc nguồn cung như giá năng lượng leo thang và nhu cầu đầu tư hạ tầng AI khiến giá thiết bị công nghệ tăng mạnh. Đây đều là những yếu tố mà việc nâng lãi suất thêm 25-50 điểm cơ bản khó có thể xử lý.

"Vì vậy, tôi vẫn cho rằng Fed sẽ giữ nguyên lãi suất trong thời gian tới, dù lạm phát vẫn cao gấp đôi mục tiêu", ông Daco nhận định.

Theo chuyên gia này, thu nhập thực tế sau thuế của người dân Mỹ trong tháng 5 gần như không tăng sau khi điều chỉnh theo lạm phát, cho thấy sức mua đang suy yếu. Nếu Fed tiếp tục siết chính sách tiền tệ, tăng trưởng kinh tế có thể chịu thêm sức ép trong khi nguyên nhân cốt lõi của lạm phát vẫn chưa được giải quyết.

Giá năng lượng vẫn là biến số lớn

Một trong những nguyên nhân quan trọng khiến lạm phát duy trì ở mức cao là giá năng lượng.

Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), giá dầu từng vọt lên 92 USD/thùng sau khi căng thẳng tại Iran leo thang. Dữ liệu của Hiệp hội Ô tô Mỹ (AAA) cho thấy giá xăng trung bình tại Mỹ từng tăng hơn 50% so với trước thời điểm xung đột.

Dù giá dầu Brent hiện đã lùi về quanh 72,45 USD/thùng khi hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz dần ổn định, chuyên gia Mark Zandi của Moody's Analytics ước tính mỗi hộ gia đình Mỹ vẫn phải chi thêm khoảng 1.000 USD vì cú sốc năng lượng vừa qua.

Thị trường vẫn chia rẽ

Khảo sát của Reuters công bố ngày 26/6 cho thấy hơn 75% chuyên gia kinh tế dự báo Fed sẽ giữ nguyên lãi suất trong phần còn lại của năm.

Ngược lại, Bank of America vẫn kỳ vọng Fed sẽ tăng lãi suất ba lần trong năm nay. Deutsche Bank dự báo hai lần tăng, trong khi BNP Paribas và Macquarie cũng nghiêng về kịch bản thắt chặt thêm.

Ở chiều ngược lại, Goldman Sachs nhận định Fed khó nâng lãi suất nhưng cũng chưa vội cắt giảm trước năm 2027. J.P. Morgan tiếp tục bảo lưu quan điểm "lãi suất cao trong thời gian dài", còn IMF cho rằng Fed cần duy trì sự linh hoạt trước những biến động khó lường của lạm phát.

Cuộc họp tiếp theo của Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) sẽ diễn ra ngày 29/7. Theo công cụ Fed Rate Monitor của Investing.com dựa trên dữ liệu CME Group, thị trường hiện đánh giá khả năng Fed giữ nguyên lãi suất ở mức khoảng 69%, trong khi xác suất tăng thêm 25 điểm cơ bản là 31%.

Nếu lãi suất tiếp tục neo ở vùng cao, lợi suất trái phiếu Mỹ nhiều khả năng vẫn duy trì ở mức cao, gây sức ép lên nhóm cổ phiếu tăng trưởng và các lĩnh vực nhạy cảm với chi phí vốn. Tuy nhiên, theo ông Greg Daco, quyết định cuối cùng của Fed sẽ phụ thuộc nhiều hơn vào bản chất của lạm phát thay vì chỉ nhìn vào tốc độ tăng của các chỉ số giá.