Ai dẫn đầu thị trường thép ray HPG hay VinMetal?

Làn sóng đầu tư đường sắt giai đoạn 2026–2030 đang mở ra thị trường thép ray quy mô khoảng 4 triệu tấn. Hòa Phát và VinMetal đều tăng tốc chuẩn bị năng lực sản xuất, nhưng lợi thế cạnh tranh của hai doanh nghiệp có sự khác biệt về chuỗi cung ứng, tiến độ và quy mô.

Trong khi Hòa Phát theo đuổi mô hình sản xuất khép kín từ thép cuộn cán nóng (HRC) đến thép ray, VinMetal được dự báo sẽ tận dụng nguồn HRC để gia công thành phẩm. Kết quả cuộc đua sẽ phụ thuộc không chỉ vào công suất mà còn vào tiến độ các dự án đường sắt và cơ chế lựa chọn nhà cung cấp.

Ai dẫn đầu thị trường thép ray HPG hay VinMetal?

Giai đoạn 2026-2030 sẽ chứng kiến khởi động của nhiều dự án đường sắt lớn, tạo nhu cầu đáng kể cho thép ray. Tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc-Nam dài 1.541 km dự kiến hoàn thành năm 2035, trong khi tuyến kết nối Lào Cai, Hà Nội và Hải Phòng (400 km) sẽ hoàn thành năm 2030. Thêm vào đó là các dự án metro Bến Thành-Cần Giờ, Thủ Thiêm-Long Thành và Bến Thành-Tham Lương tại TP.HCM. Tổng nhu cầu thép ray từ các dự án chính được ước tính khoảng 4 triệu tấn, tạo thành một thị trường mới có quy mô lớn cho ngành thép Việt Nam.

Trong giai đoạn đầu, khoảng cách giữa cung và cầu có thể khá rõ rệt, đặc biệt vào năm 2027-2028 khi nhu cầu tăng nhưng nguồn cung mới vẫn chưa đầy đủ. Tình hình được dự báo sẽ cải thiện từ năm 2029 khi các cơ sở sản xuất mới tăng sản lượng. Diễn biến này mở thêm hướng tăng trưởng cho ngành thép, giúp doanh nghiệp phát triển ngoài những thị trường truyền thống như xây dựng dân dụng, bất động sản và xuất khẩu.

Hòa Phát đang phát triển năng lực sản xuất thép ray tại Khu liên hợp Dung Quất, dự kiến bắt đầu đóng góp sản lượng từ năm 2027. Sản lượng thép ray của công ty được ước tính đạt khoảng 400.000 tấn năm 2027, sau đó tăng lên 700.000 tấn mỗi năm từ năm 2028 đến 2030. Bổ sung thép ray giúp Hòa Phát mở rộng danh mục sản phẩm chất lượng cao bên cạnh thép xây dựng và HRC, đồng thời gắn kết với các dự án hạ tầng quy mô lớn có chu kỳ triển khai dài hạn.

VinMetal cũng tham gia phân khúc thép ray thông qua tổ hợp sản xuất tại Vũng Áng và hợp tác với Pomina. Khác với Hòa Phát, VinMetal dự kiến nhập HRC để cán thành phẩm thay vì tổ chức chuỗi sản xuất khép kín. Nếu tiến độ đầu tư diễn ra như kế hoạch, sản phẩm có thể bắt đầu được đưa ra thị trường từ cuối năm 2026. Sản lượng của VinMetal được ước tính đạt 600.000 tấn năm 2027, tăng lên 1,1 triệu tấn năm 2028, 2,5 triệu tấn năm 2029 và 3,5 triệu tấn năm 2030.

Tính chung, sản lượng thép ray từ Hòa Phát và VinMetal được dự báo đạt khoảng 1 triệu tấn năm 2027, tăng lên 1,8 triệu tấn năm 2028, 3,2 triệu tấn năm 2029 và khoảng 4,2 triệu tấn năm 2030. Các con số này phù hợp với nhu cầu ước tính 4 triệu tấn, mặc dù sẽ phụ thuộc vào tiến độ thực tế của các dự án đường sắt, yêu cầu kỹ thuật và cơ chế lựa chọn nhà cung cấp. Khi các tuyến đường sắt lớn bước vào giai đoạn thi công, thép ray có thể trở thành dòng sản phẩm bổ sung quan trọng cho ngành thép Việt Nam.