5 “cơn ác mộng” của các ngân hàng trung ương giữa chiến sự Mỹ - Iran

Cuộc xung đột giữa Mỹ và Iran đang trở thành tâm điểm theo dõi của các nhà hoạch định chính sách toàn cầu, khi những rủi ro lan rộng từ Trung Đông có thể kéo theo biến động lớn về lạm phát, năng lượng và tăng trưởng kinh tế.

Tại chuỗi sự kiện thường niên của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (International Monetary Fund) và World Bank ở Washington DC, hơn 30 quan chức ngân hàng trung ương, bộ trưởng tài chính và nhà hoạch định chính sách đã chia sẻ những lo ngại lớn nhất trước tác động của chiến sự tại vùng Vịnh.

Dưới đây là 5 rủi ro chính được nhấn mạnh.

1. Nguy cơ chiến tranh kéo dài

Mối lo lớn nhất là xung đột giữa Mỹ và Iran có thể kéo dài hơn dự báo, trong bối cảnh các tuyên bố từ Washington và Tehran liên tục mâu thuẫn.

Một số quan chức cảnh báo tình hình hiện tại “bất định chưa từng có”, khiến các kịch bản kinh tế trở nên khó dự đoán, đặc biệt khi giá năng lượng và lạm phát đã bắt đầu chịu tác động.

2. Áp lực đình lạm (stagflation)

Nhiều nhà hoạch định chính sách lo ngại kịch bản đình lạm – khi lạm phát tăng trong lúc tăng trưởng chậm lại.

Theo ước tính được dẫn tại hội nghị, nếu căng thẳng tại eo biển Hormuz leo thang, lạm phát toàn cầu có thể tăng thêm 1–2,5 điểm phần trăm trong năm nay.

Điều này khiến các ngân hàng trung ương đứng trước bài toán khó trong điều hành chính sách tiền tệ.

3. An ninh năng lượng toàn cầu

Eo biển Hormuz – tuyến vận chuyển khoảng 1/3 lượng dầu và các sản phẩm năng lượng quan trọng của thế giới – tiếp tục là điểm nóng rủi ro.

Các quan chức cảnh báo nếu dòng chảy dầu khí từ Vùng Vịnh bị gián đoạn, thế giới có thể đối mặt với khủng hoảng năng lượng quy mô lớn, ảnh hưởng trực tiếp đến chuỗi cung ứng toàn cầu.

4. Gián đoạn chuỗi cung ứng và hàng hóa

Không chỉ dầu mỏ, các mặt hàng như phân bón, hóa chất và khí công nghiệp cũng phụ thuộc lớn vào khu vực Vùng Vịnh.

Các chuyên gia cảnh báo sự gián đoạn kéo dài có thể lan sang nhiều ngành sản xuất, từ nông nghiệp đến công nghiệp chế biến, đẩy chi phí toàn cầu tăng cao.

5. Khó khăn trong điều hành chính sách tiền tệ

Sự bất định khiến các ngân hàng trung ương gặp khó trong việc hoạch định chính sách.

Nhiều quan chức nhấn mạnh không thể “đặt cược vào kịch bản lạc quan”, buộc các cơ quan điều hành phải đưa ra quyết định theo từng giai đoạn, phụ thuộc vào diễn biến chiến sự và thị trường năng lượng.

Một số ngân hàng trung ương châu Âu cũng cho biết không thể xác định rõ lộ trình lãi suất trong bối cảnh hiện tại.

Thị trường vẫn “chịu đựng” tốt nhưng rủi ro chưa kết thúc

Dù vậy, thị trường chứng khoán toàn cầu vẫn ghi nhận khả năng chống chịu tốt hơn dự báo, với nhiều chỉ số phục hồi sau giai đoạn biến động ban đầu.

Tuy nhiên, các quan chức cảnh báo đây có thể chỉ là “bình yên tạm thời”, bởi tác động thực sự của chiến sự lên kinh tế thực và chuỗi cung ứng vẫn chưa bộc lộ đầy đủ.

Giới hoạch định chính sách toàn cầu đang đứng trước một giai đoạn đầy bất ổn, khi xung đột Mỹ - Iran không chỉ là vấn đề địa chính trị mà còn có thể trở thành cú sốc lan rộng tới lạm phát, năng lượng và tăng trưởng kinh tế toàn cầu.