30 tỷ USD mở nút thắt thương mại

Mỹ và Trung Quốc đạt đồng thuận về cơ chế cắt giảm thuế quan đối ứng trị giá khoảng 30 tỷ USD, đồng thời mở kênh đối thoại về trí tuệ nhân tạo (AI). Diễn biến này giúp giảm bớt một phần bất định thương mại, nhưng chưa đồng nghĩa những khác biệt chiến lược giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới đã được giải quyết.

Thỏa thuận cắt giảm thuế quan giữa Mỹ và Trung Quốc mở ra cơ hội giảm chi phí cho doanh nghiệp, nhưng tác động thực tế phụ thuộc vào cách các công ty sử dụng lợi thế này và những biến số kinh tế khác.

Theo thông tin công bố sau chuyến thăm Mỹ của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, hai bên nhất trí về các khuyến nghị áp dụng chế độ thuế quan ưu đãi hơn đối với lượng hàng hóa không nhạy cảm trị giá khoảng 30 tỷ USD theo cả hai chiều. Các nhóm hàng được đề cập gồm nông sản, gỗ, mỹ phẩm của Mỹ và một số hàng tiêu dùng từ Trung Quốc như đồ gia dụng nhỏ, đồ chơi, hàng trang trí.

Con số 30 tỷ USD không lớn nếu đặt cạnh tổng quy mô thương mại Mỹ - Trung, nhưng lại có ý nghĩa ở góc độ chi phí và mức độ bất định. Thuế thấp hơn có thể giúp doanh nghiệp giảm áp lực lên giá thành, biên lợi nhuận và khả năng cạnh tranh, đồng thời tạo điều kiện để các nhà nhập khẩu và nhà sản xuất lên kế hoạch đơn hàng, tồn kho ổn định hơn.

Hai nước cũng thống nhất thành lập Hội đồng Thương mại, đồng thời kéo dài các kết quả đạt được từ vòng tham vấn kinh tế - thương mại tại Kuala Lumpur. Trước đó, Washington và Bắc Kinh đã thống nhất kéo dài đình chiến thương mại thêm hai tháng, tạo thêm thời gian cho một thỏa thuận rộng hơn.

Một điểm đáng chú ý khác là AI. Hai bên sẽ thiết lập cơ chế đối thoại về rủi ro và lợi ích của công nghệ, đồng thời xây dựng kênh liên lạc xử lý các sự cố liên quan đến AI. Vòng trao đổi tiếp theo dự kiến diễn ra trong tháng 11. Điều này cho thấy cạnh tranh Mỹ - Trung đang dịch chuyển từ hàng hóa sang cả công nghệ chiến lược.

Với doanh nghiệp Việt Nam, thương mại Mỹ - Trung ổn định hơn có thể làm giảm một phần rủi ro gián đoạn nguồn cung và biến động chi phí đầu vào. Các ngành có liên quan đến nguyên liệu, linh kiện, logistics và xuất khẩu có thể chịu tác động gián tiếp khi dòng hàng hóa giữa hai thị trường thay đổi.

Tuy nhiên, áp lực cạnh tranh cũng chưa biến mất. Hàng hóa Trung Quốc duy trì năng lực cạnh tranh cao có thể tiếp tục tạo sức ép lên doanh nghiệp sản xuất tại Việt Nam, trong khi việc Mỹ - Trung giảm thuế ở một số nhóm hàng có thể làm thay đổi dòng thương mại và nguồn cung trên nhiều thị trường.

Reuters đánh giá hội nghị lần này thiên về duy trì ổn định và ngoại giao cá nhân, thay vì tạo ra một đột phá thương mại lớn được công bố công khai. Vì vậy, 30 tỷ USD nên được nhìn như một bước giảm nhiệt có phạm vi cụ thể, trong khi bài toán thương mại dài hạn vẫn còn phía trước.