#Bất Động Sản

24HMONEY đã kiểm duyệt

10 năm tiết kiệm mới mua nổi nhà ở xã hội

Một hộ gia đình với thu nhập tối đa theo tiêu chí xét duyệt (40 triệu đồng/tháng) phải tích lũy tới 10 năm mới đủ khả năng mua một căn nhà ở xã hội giá khoảng 1,5 tỷ đồng; nếu tính phương án vay, thời gian và gánh nặng tài chính sẽ còn lớn hơn.

Theo Hội môi giới Bất động sản Việt Nam (VARS), thị trường BĐS đang đối mặt với tình trạng mất cân đối nguồn cung trầm trọng. Phần lớn dự án mới tập trung vào phân khúc cao cấp, giá trị lớn, phục vụ nhu cầu đầu tư và đầu cơ, khiến phân khúc nhà ở vừa túi tiền thiếu hụt nghiêm trọng. Sự lệch pha cung cầu này đã đẩy giá nhà ở, đặc biệt là căn hộ tại các thành phố lớn, tăng mạnh và thiết lập mặt bằng giá mới, vượt xa tốc độ tăng thu nhập thực tế của đại bộ phận người dân.

Bài toán 10 năm tiết kiệm và nguy cơ "đóng cứng" bất bình đẳng

Hệ quả trực tiếp là khả năng tiếp cận nhà ở của người dân bị thu hẹp đáng kể, đồng thời gia tăng nguy cơ hình thành bong bóng giá. Với một căn hộ 2 phòng ngủ khoảng 5 tỷ đồng, một gia đình thu nhập cao (50 triệu đồng/tháng) cũng phải mất đến 25 năm để mua nếu tuân theo nguyên tắc chi phí nhà ở không vượt quá 1/3 thu nhập.

Đáng báo động hơn, ngay cả phân khúc nhà ở xã hội (giá khoảng 1,5 tỷ đồng) cũng không còn "rẻ". Một hộ gia đình có tổng thu nhập "kịch khung" theo tiêu chí xét duyệt (40 triệu đồng/tháng) cũng phải tiết kiệm ròng kéo dài khoảng 10 năm mới mua được, chưa kể áp lực vay vốn thực tế.

Khoảng cách giàu – nghèo vì thế bị cố định: tăng trưởng BĐS chỉ làm giàu cho nhóm đã sở hữu tài sản, trong khi người chưa có nhà cảm nhận rõ sự "nghèo đi" vì chi phí nhà ở tăng nhanh hơn thu nhập. Nếu không có giải pháp kịp thời, bất bình đẳng này không chỉ nới rộng mà còn có nguy cơ bị "đóng cứng" qua nhiều thế hệ, tạo ra thách thức lớn đối với mục tiêu an sinh xã hội và tăng trưởng bền vững quốc gia.

Khơi thông nguồn cung và đa dạng hóa vốn

Để thị trường BĐS tăng trưởng bền vững và không rủi ro, VARS kiến nghị các giải pháp căn cơ nhằm "phanh lại" đà tăng giá nóng của nhà ở, trong đó giải pháp quan trọng nhất là khơi thông nguồn cung nhà ở giá phù hợp.

Hoàn thiện pháp lý và nâng cao năng lực thực thi: Cần đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện các văn bản hướng dẫn thi hành của hệ thống luật mới, đồng thời nâng cao năng lực của các cơ quan địa phương để xử lý dự án nhanh chóng.

Đa dạng hóa kênh vốn: Phải giảm sự phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng bằng cách tái cấu trúc thị trường trái phiếu doanh nghiệp thành nguồn vốn trung, dài hạn hiệu quả, và thúc đẩy hình thành Quỹ nhà ở quốc gia cùng Quỹ đầu tư tín thác BĐS (REITs).

Ưu tiên nhà ở xã hội và mở rộng không gian đô thị: Nhà ở xã hội và nhà ở phù hợp thu nhập phải được ưu tiên trong quy hoạch, gắn với phát triển hạ tầng giao thông (vành đai, metro). Cần phát triển thị trường thuê nhà chuyên nghiệp để giảm tâm lý "phải sở hữu nhà" của người dân.

Thiết lập hệ thống cảnh báo sớm: Nghiên cứu và ban hành bộ tiêu chí, tiêu chuẩn để theo dõi, cảnh báo sớm các dấu hiệu "lệch chuẩn" như đầu cơ, mất cân đối cung cầu, tăng giá bất thường. Hệ thống này giúp cơ quan quản lý ngăn ngừa rủi ro từ sớm, từ xa, thay vì chỉ xử lý khi khủng hoảng đã bộc lộ.

Hoàn thiện cơ sở dữ liệu: Đẩy nhanh tiến độ xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai, nhà ở và thị trường BĐS thống nhất, minh bạch trên toàn quốc, tạo hạ tầng thông tin trọng yếu cho công tác điều hành và dự báo thị trường.