Thị trường chứng khoán Việt Nam bước vào năm 2025 với nhiều kỳ vọng tích cực sau giai đoạn phục hồi năm 2024. Nhiều yếu tố nền tảng đang hỗ trợ xu hướng tăng trưởng, từ triển vọng kinh tế vĩ mô, chính sách tiền tệ nới lỏng, cho đến kết quả kinh doanh khởi sắc của doanh nghiệp. Bên cạnh đó, những cải cách và dòng vốn tiềm năng từ nước ngoài có thể tạo thêm động lực đưa VN-Index hướng tới các mốc cao mới (1.500 thậm chí 1.800 điểm) trong kịch bản thuận lợi. Dưới đây là phân tích chi tiết các yếu tố thúc đẩy chính:

Nền tảng kinh tế vĩ mô của Việt Nam tiếp tục vững chắc, là bệ đỡ quan trọng cho thị trường chứng khoán. Các tổ chức quốc tế dự báo GDP Việt Nam năm 2025 tăng trưởng ở mức cao khoảng 6,1 – 6,5%, nằm trong nhóm dẫn đầu khu vực. Cụ thể, báo cáo Triển vọng Kinh tế Thế giới của IMF dự báo kinh tế Việt Nam tăng 6,1% trong năm 2025 – cao hơn đáng kể so với Trung Quốc (4,5%), Indonesia (5,1%), Thái Lan (3%)​. Ngân hàng Thế giới (WB) thậm chí lạc quan dự báo tăng trưởng Việt Nam có thể đạt ~6,5% trong giai đoạn 2025-2026​. Lạm phát được kiểm soát tốt, IMF dự kiến CPI năm 2025 khoảng 3,5%, thấp hơn năm trước và dưới mục tiêu của Chính phủ​. Mức lạm phát “dễ chịu” này tạo dư địa để Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước tiếp tục chính sách tiền tệ hỗ trợ tăng trưởng.

Về chính sách tiền tệ, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã chuyển sang định hướng nới lỏng trong năm 2023 và dự kiến duy trì lập trường hỗ trợ trong năm 2025. Trong năm 2023, NHNN đã 4 lần cắt giảm lãi suất điều hành với tổng mức giảm 1,5-2,0% nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế​. Lãi suất tái cấp vốn hiện chỉ còn 4,5%, thấp hơn nhiều so với giai đoạn thắt chặt trước đó​. Lãnh đạo NHNN tuyên bố sẽ tiếp tục theo đuổi chính sách tiền tệ hỗ trợ và sẵn sàng xem xét giảm lãi suất thêm nếu cần thiết để kích thích kinh tế​. Thực tế, tín dụng đã tăng ~9% tính đến cuối quý III/2024 so với đầu năm, cho thấy dòng vốn rẻ hơn đang dần chảy vào sản xuất kinh doanh​. Chính sách tiền tệ nới lỏng giúp giảm chi phí vốn cho doanh nghiệp và cải thiện thanh khoản hệ thống, từ đó hỗ trợ tích cực cho thị trường chứng khoán. VN-Index thường có diễn biến thuận lợi trong các chu kỳ lãi suất giảm – đơn cử như giai đoạn 2020-2021, mặt bằng lãi suất thấp đã kích hoạt một chu kỳ tăng mạnh của thị trường cổ phiếu.

Dòng vốn ngoại trên thị trường chứng khoán Việt Nam thời gian qua chịu ảnh hưởng bởi yếu tố toàn cầu, nhưng triển vọng năm 2025 có nhiều điểm sáng. Trong giai đoạn 2022-2024, khối ngoại nhìn chung rút ròng khỏi Việt Nam do lo ngại rủi ro tỷ giá và thiếu vắng cơ hội đầu tư hấp dẫn. Riêng năm 2024, nhà đầu tư nước ngoài đã bán ròng kỷ lục khoảng 85 nghìn tỷ đồng (tương đương 3,3 tỷ USD) trên sàn HOSE – con số lớn nhất trong lịch sử 24 năm của thị trường​. Áp lực tỷ giá (VND mất giá ~3-4% so với USD) được đánh giá là nguyên nhân ngắn hạn khiến khối ngoại rút vốn, do đồng USD mạnh làm giảm hiệu suất danh mục đầu tư tại Việt Nam​. Bên cạnh đó, sự khan hiếm các cổ phiếu “hàng hóa” chất lượng cao với quy mô đủ lớn cũng khiến nhiều quỹ ngoại thận trọng​. Xu hướng rút ròng của khối ngoại kéo dài suốt 15 tháng liên tiếp tính đến đầu 2025, đưa tỷ trọng sở hữu nước ngoài xuống mức thấp nhất kể từ năm 2015​.

Tuy nhiên, bước sang năm 2025, triển vọng dòng vốn ngoại đảo chiều đang dần tích cực hơn nhờ hàng loạt cải cách thị trường và định giá hấp dẫn. Việt Nam đã có những tiến triển quan trọng trong nâng hạng thị trường: tháng 11/2023 chính thức bỏ quy định ký quỹ trước khi giao dịch đối với khối ngoại – một rào cản lớn đã được gỡ bỏ​. Song song đó, Luật Chứng khoán sửa đổi và hệ thống giao dịch KRX hiện đại dự kiến triển khai trong 2025 sẽ nâng cao tính minh bạch và khả năng tiếp cận thị trường cho nhà đầu tư nước ngoài​. Việt Nam đã vào danh sách theo dõi nâng hạng của FTSE Russell; FTSE ước tính việc thăng hạng lên thị trường mới nổi có thể giúp Việt Nam thu hút thêm khoảng 6 tỷ USD từ các quỹ đầu tư và quỹ hưu trí toàn cầu​. Công ty chứng khoán SSI kỳ vọng khối ngoại sẽ quay trở lại Việt Nam trong năm 2025 một khi có tín hiệu nâng hạng rõ rệt​. Thực tế cho thấy các quỹ ETF và dòng vốn thụ động sẽ tăng mạnh sau nâng hạng – FTSE và MSCI Emerging Markets đều có những quỹ chỉ số mà Việt Nam sẽ được thêm vào. Ngoài ra, việc nới lỏng giới hạn sở hữu nước ngoài (qua cơ chế NVDR – chứng chỉ lưu ký không có quyền biểu quyết) dự kiến triển khai trong 2025 cũng mở đường cho vốn ngoại chảy vào nhiều cổ phiếu hơn trước​.

Chiến lược đầu tư của khối ngoại tại Việt Nam có thể thay đổi theo hướng tích cực hơn khi các rào cản được gỡ. Hiện tại, nhà đầu tư nước ngoài chủ yếu tập trung vào các cổ phiếu vốn hóa lớn thuộc chỉ số VN30, đặc biệt trong các lĩnh vực ngân hàng, tiêu dùng, bất động sản, và sản xuất – những ngành phản ánh sức khỏe nền kinh tế Việt Nam. Năm 2024, do bán ròng mạnh ở nhóm cổ phiếu trụ, khối ngoại vô hình trung kìm hãm đà tăng của VN-Index, trong khi vốn nội lại chảy sang nhóm mid-cap và penny​. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, nửa cuối 2025 khi câu chuyện nâng hạng nóng lên, khối ngoại sẽ ưu tiên mua vào các cổ phiếu blue-chip hàng đầu gắn liền với chỉ số (VCB, VNM, HPG, VIC, v.v.)​. Đồng thời, xu hướng đầu tư của khối ngoại cũng nhắm đến những ngành tăng trưởng cao và bền vững ở Việt Nam như năng lượng xanh, bán lẻ tiêu dùng, công nghệ bán dẫn hoặc các doanh nghiệp đầu ngành có quản trị tốt​. Tỷ trọng giao dịch của khối ngoại hiện chiếm khoảng 25% thanh khoản toàn thị trường​, cho thấy vai trò không nhỏ; do đó việc dòng vốn này quay trở lại sẽ tạo cú hích đáng kể giúp VN-Index chinh phục những mốc điểm cao hơn.