Sau nhiều tuần căng thẳng và nguy cơ đối đầu thương mại ngày càng leo thang, Mỹ và Liên minh châu Âu (EU) cuối cùng cũng đã đạt được thỏa thuận vào ngày 27/07 - chỉ vài ngày trước thời hạn chót 01/08. Thỏa thuận được Tổng thống Donald Trump và Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen chính thức công bố sau cuộc gặp tại Turnberry, Scotland.

Thay vì mức thuế 30% từng được Tổng thống Trump cảnh báo áp lên hàng hóa EU, hai bên chốt lại con số 15%. Đây là mức thấp hơn nhiều so với kịch bản xấu, dù vẫn cao hơn mức 10% mà EU mong muốn. Đặc biệt, một số mặt hàng quan trọng như máy bay, linh kiện, hóa chất và dược phẩm sẽ được miễn thuế hoàn toàn.

Bà von der Leyen cũng khẳng định, thuế 15% này không cộng thêm vào các mức thuế quan hiện có, giúp thị trường yên tâm hơn phần nào.

Một phần quan trọng khác của thỏa thuận là các cam kết tài chính "khủng" từ phía châu Âu. Cụ thể:

+ EU đồng ý mua năng lượng từ Mỹ trị giá 750 tỷ USD

+ Cam kết đầu tư thêm 600 tỷ USD vào nền kinh tế Mỹ, so với mức hiện tại

+ Ông Trump tiết lộ EU sẽ mua "hàng trăm tỷ USD thiết bị quân sự", dù chưa công bố con số cụ thể

Phát biểu tại lễ công bố, ông Trump không ngần ngại gọi đây là "thỏa thuận lớn nhất trong các thỏa thuận" và là một thành công của chiến lược "Nước Mỹ trên hết". Bà von der Leyen cũng gọi đây là “kết quả xứng đáng sau quá trình đàm phán đầy thử thách”.

Trước đó, nhiều nguồn tin từ Brussels cho biết EU đã chuẩn bị sẵn sàng cho kịch bản thất bại, bao gồm cả việc kích hoạt “Công cụ chống ép buộc” – được ví như “khẩu bazooka thương mại” của khối này, để trả đũa nếu Mỹ đánh thuế cao.

Tuy nhiên, nhờ đạt được thỏa thuận, châu Âu đã phần nào thở phào – dù một số lãnh đạo vẫn giữ thái độ dè chừng:

+ Thủ tướng Ireland cho rằng đây là bước tiến tích cực, nhưng cảnh báo mức thuế 15% vẫn sẽ khiến thương mại “trở nên đắt đỏ hơn”.

+ Thủ tướng Đức tỏ ra hài lòng, nhất là khi thuế ô tô nhập khẩu từ EU vào Mỹ giảm mạnh từ 27.5% xuống 15% – động lực lớn cho ngành xe hơi Đức.

+ Thủ tướng Hà Lan thẳng thắn nói: “Không có thuế vẫn là tốt nhất”, nhưng nhìn nhận thỏa thuận hiện tại là “kịch bản tối ưu” trong bối cảnh thực tế.

+ Thủ tướng Ý đánh giá đây là thỏa thuận giúp hai bên tránh “cuộc va chạm trực diện” và gọi mức thuế mới là “có thể chấp nhận được”.

Hiện nay, tổng giá trị thương mại giữa Mỹ và EU (bao gồm cả hàng hóa và dịch vụ) đã lên tới 1.97 nghìn tỷ USD/năm. EU đang có thặng dư thương mại khoảng 50 tỷ Euro với Mỹ, phần lớn đến từ xuất khẩu hàng hóa.

Dù còn một số điểm chưa rõ ràng về thời gian triển khai và chi tiết cam kết đầu tư, thỏa thuận lần này là một cú huých tích cực, ít nhất là trong ngắn hạn, giúp ổn định tâm lý thị trường toàn cầu giữa bối cảnh chính sách thương mại khó lường từ Mỹ.

Anh chị nghĩ gì về cú “bắt tay phút chót” này? Liệu có mở ra cơ hội cho chứng khoán toàn cầu tăng tốc cuối quý 3 không?