Cuối tuần qua, một trong những thông tin thu hút sự chú ý của nhà đầu tư là chỉ đạo yêu cầu giảm lãi suất cho vay. Tuy nhiên, đây không phải lần đầu tiên trong năm 2026 xuất hiện những yêu cầu tương tự, trong bối cảnh mặt bằng lãi suất cho vay vẫn chịu nhiều áp lực. Hãy cùng nhìn lại các đợt chỉ đạo giảm lãi suất của NHNN từ tháng 4/2026 để đánh giá rõ hơn tác động thực tế của những chính sách này.

Về nguyên tắc, các ngân hàng sẽ phải triển khai theo chỉ đạo. Tuy nhiên, chỉ đạo giảm lãi suất không đồng nghĩa toàn bộ mặt bằng lãi vay sẽ giảm ngay lập tức. Trên thực tế, tác động có thể tập trung trước tiên ở các chương trình ưu đãi dành cho một số nhóm khách hàng, doanh nghiệp hoặc khoản vay mới đáp ứng đủ điều kiện. Trong khi đó, những khoản vay cũ, đặc biệt là các khoản vay đã bước vào giai đoạn điều chỉnh lãi suất thả nổi, vẫn có thể duy trì mức lãi suất cao tùy theo cơ chế định giá và điều khoản hợp đồng.

Khi tín dụng tăng nhanh hơn huy động trong thời gian dài, khoảng cách giữa nhu cầu sử dụng vốn và khả năng huy động vốn có thể ngày càng lớn. Điều này tạo áp lực lên thanh khoản, buộc các ngân hàng phải cạnh tranh huy động tiền gửi từ dân cư và doanh nghiệp, qua đó đẩy chi phí vốn lên cao.

Đây mới là nguyên nhân cốt lõi cần giải quyết. Nếu chỉ liên tục yêu cầu giảm lãi suất cho vay trong khi áp lực nguồn vốn chưa được tháo gỡ, hiệu quả của chính sách có thể bị hạn chế. Đặc biệt là khi NHNN yêu cầu lãi suất cho vay giảm 1,5 - 2%/năm trong khi huy động giảm tối thiểu 0.5%/năm kỳ hạn từ 6 tháng khiến cho NIM của ngân hàng sẽ chịu sức ép, từ đó ảnh hưởng đến khả năng duy trì mặt bằng lãi suất cho vay thấp trong dài hạn.

Nói cách khác, muốn hạ lãi suất cho vay bền vững, không thể chỉ tác động vào đầu ra mà còn phải giải quyết bài toán nguồn vốn đầu vào. Điều này đòi hỏi sự cân đối tốt hơn giữa tăng trưởng tín dụng và huy động vốn, đồng thời giảm áp lực thanh khoản và chi phí vốn của hệ thống ngân hàng.

👉 Về chiến lược đầu tư: Thông tin giảm lãi suất có thể hỗ trợ tâm lý thị trường, nhưng chưa đủ để khẳng định dòng tiền đã đảo chiều bền vững. Nhà đầu tư không nên vội mua đuổi trong những phiên phục hồi mạnh, đặc biệt khi thanh khoản và độ lan tỏa của dòng tiền chưa xác nhận xu hướng mới. Thay vào đó, nên duy trì tỷ trọng cổ phiếu phù hợp với sức chịu đựng rủi ro của tài khoản, hạn chế sử dụng margin quá mức và ưu tiên những doanh nghiệp có kết quả kinh doanh quý III tích cực, dòng tiền thực chất cùng nền tảng tài chính lành mạnh.