Xuất khẩu Việt trước áp lực mới từ Mỹ

Xuất khẩu tăng trưởng mạnh giúp Việt Nam mở rộng thị phần trên thị trường quốc tế, nhưng cũng kéo theo nguy cơ bị điều tra phòng vệ thương mại và điều tra theo Mục 301 của Mỹ. Theo Bộ Công Thương, đây là xu hướng sẽ còn tiếp diễn, đòi hỏi doanh nghiệp nâng cao năng lực tuân thủ để giảm thiểu rủi ro.

Mỹ đã khởi xướng 3 cuộc điều tra theo Mục 301 liên quan đến Việt Nam chỉ trong vài tháng. Nếu các kết luận bất lợi được đưa ra, nhiều ngành xuất khẩu chủ lực có thể chịu tác động từ thuế quan và các biện pháp phi thuế.

Từ đầu tháng 3 đến nay, Mỹ đã khởi xướng 3 cuộc điều tra theo Mục 301 Đạo luật Thương mại 1974 liên quan đến Việt Nam. Nếu đưa ra kết luận bất lợi, phía Mỹ có thể áp dụng các biện pháp đáp trả như thuế quan hoặc các biện pháp phi thuế. Theo Ban Pháp chế - Liên đoàn thương mại và công nghiệp Việt Nam, xu hướng này phản ánh sự thay đổi trong chính sách thương mại của các nền kinh tế lớn, đồng thời nhằm bảo vệ lợi ích kinh tế và ngành sản xuất trong nước.

Nguyên nhân và rủi ro phát sinh

Ông Chu Thắng Trung, Phó cục trưởng Cục Phòng vệ thương mại, chỉ ra hai yếu tố chính. Thứ nhất là sự thay đổi chính sách thương mại của các nền kinh tế lớn. Thứ hai là tốc độ tăng trưởng xuất khẩu của Việt Nam ở mức tích cực, kéo theo nguy cơ phát sinh các vụ việc phòng vệ thương mại. Đây là quy luật phổ biến trong thương mại quốc tế, không chỉ đối với Việt Nam mà đối với tất cả các nền kinh tế có độ mở lớn và năng lực xuất khẩu cao.

Tái cơ cấu chuỗi cung ứng làm gia tăng rủi ro

Xu hướng tái cơ cấu chuỗi cung ứng toàn cầu khiến các thị trường nhập khẩu ngày càng quan tâm đến xuất xứ hàng hóa, nguồn gốc nguyên liệu, tỷ lệ giá trị gia tăng và minh bạch chuỗi cung ứng. Những yếu tố này có thể làm gia tăng rủi ro phát sinh các vụ điều tra trong thời gian tới. Lãnh đạo Cục Phòng vệ thương mại đánh giá nguy cơ hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam tiếp tục phải đối mặt với các vụ điều tra ở mức cao.

Giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp

Cục Phòng vệ thương mại sẽ nâng cao hiệu quả hệ thống cảnh báo sớm, tập huấn hướng dẫn doanh nghiệp nâng cao năng lực quản trị dữ liệu, chi phí, tuân thủ quy định về xuất xứ, truy xuất nguồn gốc và minh bạch chuỗi cung ứng. Đồng thời phối hợp với các hiệp hội, địa phương kiểm soát gian lận xuất xứ và chuyển tải bất hợp pháp. Cục sẽ đồng hành với doanh nghiệp từ khâu phổ biến quy định pháp luật đến hỗ trợ thẩm tra và làm việc với cơ quan điều tra nước ngoài.